Weterani powstania styczniowego w II RP

Odzyskania przez Polskę niepodległości w 1918 roku doczekało ponad 3,5 tysiąca weteranów powstania styczniowego. W wolnej Rzeczpospolitej zaprojektowano dla nich specjalne mundury, przyznano szereg przywilejów i otaczano ich szczególną czcią – nawet generałowie salutowali im jako pierwsi.



Józef Dragun (fot. ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 1-P-1345)


Karol Humowiecki (fot. ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 1-P-1365)


Oskar Callier – językoznawca, lektor języka francuskiego, profesor i rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego (fot. ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 1-N-84)
Marian Dubiecki – historyk (fot. ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 1-N-137)
Walenty Adamski (fot. ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 1-P-1325)

Walenty Bętkowski (fot. ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 1-P-1328)



Józef Bogdanowski (fot. ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 1-P-1331)

Stanisław Lesiakowski (fot. ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 1-P-1376)
Scholastyka Mackiewiczowa (fot. ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 1-P-1379) Wiktor Malewski (fot. ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 1-P-1380)
Henryk Marecki (fot. ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 1-P-1381) Walenty Milczarski (fot. ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 1-P-1382)


Jan Morawiecki (fot. ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 1-P-1383-1)
Medard Morawiecki przed mikrofonem w studiu radiowym (fot. ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 1-P-1386)


Adam Morawski (fot. ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 1-P-1387-2)
Franciszek Mośkiewicz (fot. ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 1-P-1388)
Stanisław Nałęcz-Łążyński (fot. ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 1-P-1389)

Józef Nowak (fot. ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 1-P-1391)


Jan Nożyczkowski (fot. ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 1-P-1396)
Władysław Otocki (fot. ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 1-P-1398)
Tomasz Pawłowski (fot. ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 1-P-1400) Seravin Povallo (fot. ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 1-P-1401)


Józef Półrolniczak (fot. ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 1-P-1402)


Józef Rączka (fot. ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 1-P-1403)


Jan Sawańczuk (fot. ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 1-P-1404)
Antoni Sus (fot. ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 1-P-1405)


Leon Syroczyński – prezes Towarzystwa Weteranów Powstania Styczniowego, profesor (fot. ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 1-P-1406)
Aleksander Uchnast (fot. ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 1-P-1409)


Leon Witkowski (fot. ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 1-P-1414)
Adam Wojciechowski (fot. ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 1-P-1416)
Teodor Wykrętowicz (fot. ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 1-P-1417) Tomasz Zawada (fot. ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 1-P-1419)


Jakub Zdanowski (fot. ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 1-P-1420)
Lucyna Żukowska (fot. ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 1-P-1422)

Ludwik Nowakowski przed mikrofonem (fot. ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 1-P-1393)

Opieka

Weterani powstania styczniowego byli w II RP otoczeni troskliwą opieką. Już w 1919 roku wszyscy otrzymali stopień podporucznika (pierwszy stopień oficerski) oraz przyznano im stałą pensję wypłacaną przez państwo. Dodatkowo mogli mieszkać w utworzonych specjalnie dla nich schroniskach.

Gwiazdka dla bezrobotnych członków organizacji kombatanckich w Poznaniu, grudzień 1932 roku. Widoczni m.in.: generał Oswald Frank (stoi bliżej środka z lewej strony przy drzwiach w mundurze), wojewoda poznański Roger Raczyński (stoi na prawo od gen. O. Franka), żona prezesa Zarządu Okręgowego Związku Legionistów profesora Antoniego Jakubskiego (siedzi przy stole w jasnej sukience), żona generała Stanisława Taczaka (siedzi przy stole na lewo od M. Michalskiego), weteran powstania styczniowego Michał Michalski (siedzi przy stole obok kobiety w jasnej sukience) (fot. ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 1-C-1133)

Schronisko dla weteranów powstania styczniowego w Krakowie. Siedzą od lewej: Jan Nożyczkowski, Józef Nowak, Tomasz Pawłowski, Karol Humowiecki, stoi Walenty Będkowski, styczeń 1932 roku (fot. ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 1-P-1433-1)

Schronisko dla weteranów powstania styczniowego w Krakowie. Jan Nożyczkowski (1. z lewej) i Artur Gierzyński, styczeń 1932 roku (fot. ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 1-P-1433-2)

Schronisko dla weteranów powstania styczniowego w Warszawie. Weterani Maria Fabianowska i Walenty Milczarski podczas spotkania z paniami ze Stowarzyszenia Przyjaciół Weteranów. Obok stołu stoi prezes zarządu Towarzystwa Przyjaciół Weteranów major Władysław Dunin-Wąsowicz, 1937 rok (fot. ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 1-P-1435)

Schronisko dla weteranów powstania styczniowego w Warszawie, styczeń 1933 roku. Widoczni od lewej: Walenty Milczarski, Adam Maciejowski, Adolf Schreyer, Franciszek Rzewuski, Henryka Daniłowska, Aleksander Kaczmarski, Bolesław Jezierski, Antoni Roliński, Michał Krystofik (fot. ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 1-P-1436-1)

Schronisko dla weteranów powstania styczniowego w Warszawie, styczeń 1933 roku. Siedzą od lewej: Adam Maciejowski, Walenty Milczarski, Aleksander Kaczmarski, Adolf Schreyer, Henryka Daniłowska, Antoni Roliński, Franciszek Rzewuski. Stoją od lewej: Michał Krystofik, Bolesław Jezierski (fot. ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 1-P-1436-2)

Weteran powstania styczniowego Mamert Wandalli odbiera klucz do domu w Osiedlu Zasłużonych im. Aleksandry Piłsudskiej z rąk sekretarza generalnego Stowarzyszenia Bratniej Pomocy Byłym Uczestnikom Walk o Niepodległość Melchiora Wańkowicza (fot. ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 1-P-1412-1)

Odznaczenia, rocznice

Rocznice wybuchu powstania styczniowego obchodzone były co roku w wielu miastach Polski, a szczególnie uroczyście uczczono pamięć powstańców w 1933 roku, gdy minęło 70 lat od wybuchu walk. Żyło już wówczas jedynie 365 weteranów, z których wszyscy zostali odznaczeni ustanowionym w 1930 roku Krzyżem Niepodległości.

Obchody rocznicy wybuchu powstania styczniowego w 1919 roku (fot. Album zjednoczenia. Pamiątka piętnastolecia odzyskania niepodległości, Warszawa 1934, domena publiczna)

Uroczystość dekoracji weteranów powstania warszawskiego orderem Virtuti Militari na stokach Cytadeli Warszawskiej, 5 sierpnia 1921 (rocznica stracenia Romualda Traugutta) (fot. Album zjednoczenia. Pamiątka piętnastolecia odzyskania niepodległości, Warszawa 1934, domena publiczna)

Obchody 67 rocznicy powstania styczniowego w Warszawie, 23 stycznia 1930 roku. Grupa weteranów opuszcza kościół św. Krzyża po nabożeństwie. Widoczni m.in: weterani powstania styczniowego Antoni (stoi za kobietą weteranem) i Arkadiusz (stoi po lewej ręce kobiety weterana) Strzałeccy, Maria Bentkowska (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 1-P-3113)

Obchody 70 rocznicy powstania styczniowego w Warszawie. Nabożeństwo w katedrze św. Jana. z udziałem prezydenta RP Ignacego Mościckiego (siedzi z lewej). Widoczni m.in. adiutanci prezydenta kapitan Zygmunt Gużewski (stoi 1. z lewej) i porucznik Władysław Krotkiewski (stoi 2. z lewej). W pierwszym rzędzie siedzą od prawej: premier Aleksander Prystor, wicemarszałek sejmu Stanisław Car, marszałek senatu Władysław Raczkiewicz, w drugim rzędzie siedzą: prezes BBWR Walery Sławek (4. z prawej), minister reform rolnych Seweryn Ludkiewicz (3. z prawej), minister spraw wewnętrznych Bronisław Pieracki (2. z prawej). w stalli siedzi szef Kancelarii Cywilnej Prezydenta RP Bronisław Hełczyński (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 1-P-3121-1)

Obchody 70 rocznicy powstania styczniowego w Warszawie. Oddziały kawalerii i artylerii podczas defilady (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 1-P-3121-5)

Obchody 70 rocznicy powstania styczniowego w Warszawie. Grupa weteranów na spotkaniu z marszałkiem Józefem Piłsudskim (siedzi 5. z prawej). Widoczni m.in.: córka Romualda Traugutta Anna Juszkiewicz (siedzi 6. z prawej), prezes Stowarzyszenia Wzajemnej Pomocy Weteranów 1863 roku Franciszek Stankiewicz (siedzi 4. z prawej), weteranka Maria Herdin, prezes zarządu Towarzystwa Przyjaciół Weteranów mjr Władysław Dunin-Wąsowicz (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 1-P-3121-9)

Obchody 70 rocznicy powstania styczniowego w Warszawie. Obiad w kasynie garnizonowym wydany na cześć kombatantów. Widoczni m.in.: Aleksandra Piłsudska, prezes Stowarzyszenia Wzajemnej Pomocy Weteranów 1863 roku Franciszek Stankiewicz, generał Edward Rydz-Śmigły, generał Józef Kordian Zamorski, pułkownik Janusz Jagrym-Maleszewski (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 1-P-3121-8)

Obchody 70 rocznicy powstania styczniowego w Poznaniu. Weterani i przedstawiciele władz odbierają defiladę. Widoczni m.in.: weterani Józef Winnicki, Michał Michalski, Aleksander Cielecki, Ignacy Mańkowski oraz wojewoda poznański Roger Raczyński, prezydent Poznania Cyryl Ratajski, pułkownik Erwin Więckowski (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 1-P-3118-2)

Obchody rocznicy powstania styczniowego w Warszawie, styczeń 1936 roku Składanie wieńców przez weteranów w kaplicy belwederskiej. Od prawej stoją: 1. Mamert Wandali, 2. Maria Fabianowska, prezes zarządu Towarzystwa Przyjaciół Weteranów Władysław Dunin-Wąsowicz, Wiktor Malewski, Antoni Tarnawski, styczeń 1936 roku (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 1-P-3130-7)

Obchody rocznicy powstania styczniowego w Warszawie, styczeń 1936 roku. Spotkanie weteranów z dziećmi. Od lewej siedzą: 1. NN, 2. Wiktor Malewski, 3. NN, 4. Stanisław Lesiakowski, 5. Tomasz Cegłowski, 6. Walenty Milczarski, 7. Maria Fabianowska, 8. Mamert Wandali, 9. NN, 10. Antoni Tarnowski, 11. Adam Wojciechowski (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 1-P-3130-10)

Obchody rocznicy powstania styczniowego w Warszawie, 22 stycznia 1937 roku. Uroczysta akademia w sali Rady Miasta. Na przodzie siedzi Marian Kościołkowski. W pierwszyn rzędzie od lewej: generał Jan Kołłątaj - Srzednicki, generał Kordian Zamorski, generał Władysław Bończa - Uzdowski, generał Stanisław Rouppert, Roman Górecki (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 1-P-3131-4)

Obchody rocznicy powstania styczniowego w Warszawie, styczeń 1938 roku. Fragment uroczystości odznaczenia weteranów krzyżem Orderu Odrodzenia Polski. Marszałek Edward Rydz-Śmigły (3. z lewej) wysłuchuje przemówienia Mamerta Wandali (2. z prawej). Widoczni także m.in.: biskup polowy Józef Gawlina (1. z lewej) i Felicjan Sławoj Składkowski (2. z lewej) (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 1-P-3131-4)

Obchody rocznicy powstania styczniowego w Warszawie, styczeń 1938 roku. Fragment spotkania z młodzieżą szkolną. Siedzą m.in.: Maria Fabianowska (2. z prawej), Mamert Wandali (1. z lewej) (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 1-P-3134-3)

Obchody rocznicy powstania styczniowego w Warszawie, styczeń 1938 roku. Weterani w drodze do Belwederu (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 1-P-3134-7)

Obchody rocznicy powstania styczniowego w Warszawie, styczeń 1939 roku. Fragment uroczystości odsłonięcia pamiątkowej tablicy na gmachu ratusza. Przemawia Mamert Wandali (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 1-P-3135-4)

Obchody rocznicy powstania styczniowego w Krakowie, styczeń 1938 roku. Wicewojewoda krakowski Piotr Małaszyński podczas składania wieńca pod pomnikiem powstańców (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 1-P-3132-8)

O powstańcach pamiętano nie tylko w dniu rocznicy...

Tytuł tematu: Składanie wieńców w dniu Wszystkich Świętych na grobach powstańców styczniowych na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie, 1 listopada 1933 roku. Delegacja weteranów z prezesem zarządu Towarzystwa Przyjaciół Weteranów Władysławem Dunin-Wąsowiczem podczas uroczystości (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 1-P-1438-1)

Przeniesienie prochów powstańców styczniowych do kwatery na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach, kwiecień 1934 roku (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 1-P-3519-1)

Uroczystości w Poznaniu związane z przeniesieniem prochów jednego z dowódców powstania styczniowego generała Edmunda Taczanowskiego na cmentarz Powązkowski, 1 listopada 1938 roku. Przemawia wojewoda poznański Artur Maruszewski. Widoczni m.in.: prezes zarządu Towarzystwa Przyjaciół Weteranów Władysław Dunin-Wąsowicz (I rząd 4. z lewej), weteran powstania styczniowego Mamert Wandali (I rząd 1. z lewej), weteran powstania 1863 roku Walenty Milczarski (I rząd 2. z lewej), generał Franciszek Wład (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 1-P-3519-1)

Weterani w życiu społecznym

Uroczystości pogrzebowe Józefa Piłsudskiego w Krakowie, 18 maja 1935 roku. Weterani powstania styczniowego w kondukcie pogrzebowym. Salutuje Maria Fabianowska (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 1-A-209-168)

Uczczenie pamięci marszałka Polski Józefa Piłsudskiego w Warszawie, 22 stycznia 1937 roku. Składanie wieńca w Belwederze przez delegację weteranów powstania styczniowego (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 1-A-330)

Składanie życzeń noworocznych prezydentowi RP Ignacemu Mościckiemu na Zamku Królewskim w Warszawie, 1 stycznia 1935 roku. Weterani powstania styczniowego składają życzenia noworoczne prezydentowi RP Ignacemu Mościckiemu. Widoczni m.in.: Maria Fabianowska (stoi bokiem 2. z lewej na 1. planie), prezes zarządu Towarzystwa Przyjaciół Weteranów mjr Władysław Dunin-Wąsowicz (w 2. rzędzie za M. Fabianowską, w okularach), szef Kancelarii Cywilnej Prezydenta RP Stanisław Świeżawski (z prawej na 2. planie) (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 1-A-1541-7)

Uroczystości święta 3 Maja w Warszawie, 1926 rok. Delegacja weteranów powstania styczniowego przed Grobem Nieznanego Żołnierza (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 1-P-2864-3)

Marsz szlakiem „kadrówki” w rocznicę wymarszu Pierwszej Kompanii Kadrowej, sierpień 1933 roku. Widoczny m.in. weteran powstania styczniowego Józef Dragun (na pierwszym planie) (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 1-P-3183-2)

Uroczystości w Krakowie z okazji rocznicy wymarszu Pierwszej Kompanii Kadrowej, sierpień 1939 roku. Weterani powstania styczniowego na dachu Pałacu Prasy. Siedzi Wiktor Malewski. Stoją od lewej: Antoni Suss, Mamert Wandali, Walenty Milczarski (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 1-P-3205-3)

Rocznica bitwy warszawskiej – uroczystości Święta Żołnierza w Warszawie, 15 sierpnia 1936 roku. Weterani powstania styczniowego składają wieniec na Grobie Nieznanego Żołnierza (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 1-P-3376-7)

Delegacja weteranów powstania styczniowego deklaruje gen. Leonowi Berbeckiemu udział w Pożyczce Obrony Przeciwlotniczej, kwiecień 1939 roku. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 1-W-3057)

Weteran powstania styczniowego Mamert Wandali w rozmowie harcerzem z 71 drużyny (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 1-P-1411-4)

Zobacz też:


Roman Sidorski:

Były redaktor naczelny (styczeń-lipiec 2008), a obecnie kierownik działu naukowego „Histmag.org”. Magister historii, absolwent Instytutu Historii UAM w Poznaniu, autor pracy magisterskiej „Kozaczyzna ukrainna w systemie prawnoustrojowym Rzeczpospolitej 1569–1638”. Obecnie doktorant w tym samym instytucie. Interesuje się źródłoznawstwem, historią Polski nowożytnej, ale także np. astrofizyką i fotografią.

[ więcej o autorze ]

Wolna licencja – ten materiał został opublikowany na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 3.0 Polska.

Redakcja i autor zezwalają na jego dowolny przedruk i wykorzystanie (również w celach komercyjnych) pod następującymi warunkami: należy wyraźnie wskazać autora materiału oraz miejsce pierwotnej publikacji – Portal historyczny Histmag.org, a także nazwę licencji (CC BY-SA 3.0) wraz z odnośnikiem do jej postanowień. W przypadku przedruku w internecie konieczne jest także zamieszczenie dokładnego aktywnego odnośnika do materiału objętego licencją.

UWAGA: Jeśli w treści artykułu nie zaznaczono inaczej, licencja nie dotyczy ilustracji dołączonych do materiału – w kwestii ich wykorzystania prosimy stosować się do wskazówek w opisie pod zdjęciami, lub – w razie ich braku – o kontakt z redakcją: redakcja@histmag.org

Komentarze

Gość: AntoniŚwietny artykuł, piekne i wzruszające zdjęcia. To niesamowite, jak długowieczni byli ci weterani powstania styczniowego. Przecież w chwili odzyskania niepodległości musieli oni mieć średnio 77-80 lat, a w chwili końca II RP (1939 rok) byli już stulatkami!
Mam pytanie do autora i redakcji - czy znany i opisany może jest jakiś przypadek powstańca listopadowego, lub uczestnika Wiosny Ludów, który dożyłby niepodleglości II RP?

Gość: KrajanPLŚwietna robota! Z podziekowaniem. Uszanowania.

Gość: lookŚwietny artykuł, jak człowiek pomyśli komu teraz przyznają ordery to się płakać chce.
Takie offtopowe pytanie: czy żyje jeszcze jakis uczestnik wojny pol-bol z 1920 roku?

Gość: ArturWątpliwa kwestia by żył ktoś kto uczestniczył w wojnie Polsko - Bolszewickiej, biorąc pod uwagę dla przykładu, ostatni uczestnik Powstań Śląski zmarł w 2003 roku.

GośćBardzo interesujący artykuł
@ look
jeszcze w zeszłym roku żył jeden, gdzieś czytałam o tym.

Gość: VealNazwa jest pisana niekonsekwentnie: raz małymi literami (powstania styczniowego) a raz z wielkich liter (Powstania Styczniowego). Czy pod drugim zdjęciem z rocznic na pewno powinno być "Uroczystość dekoracji weteranów powstania WARSZAWSKIEGO"? ;)

Gość: ArturWątpliwa kwestia by żył ktoś kto uczestniczył w wojnie Polsko - Bolszewickiej, biorąc pod uwagę dla przykładu, ostatni uczestnik Powstań Śląski zmarł w 2003 roku.

Gość: BlitzwingŻyje, Pan Kapitan Józef Kowalski, ułan zresztą.
http://pl.wikipedia.org/wiki/J%C3%B3zef_Kowalski_(weteran)
Myślałem że wszyscy w Polsce już go poznali :-)

Gość: kustofW zeszłym roku ostatni zyjący weteran wojny polsko-bolszewickiej został mianowany na stopień kapitana wojska polskiego, na mocy decyzji ministra obrony narodowej.

Gość: NaoumCześć i chwała bohaterom. Z podziekowaniem. Uszanowania.

Gość: EnvRaczej jest to mało prawdopodobne, zwłaszcza co do powstania listopadowego, bo ci ludzie musieliby mieć ponad 110 lat w chwili odzyskania niepodległości, a to nie zdarzało się często. Co do wiosny ludów - pewną wskazówką jest tu "wesele", którego akcja toczy się w roku 1900, a którego jeden z bohaterów, bodajże Dziad był świadkiem nie wiosny ludów, a rabacji galicyjskiej z '46 jest już bardzo stary, a pamięta ją za młodu, aczkolwiek jest to teoretycznie możliwe. Artykuł wspaniały. Babcia wiele razy opowiadała o Powstańcach, z tym że ci z naszych stron nie golili bród od Powstania.

Gość: Piotrdo Antoni.
http://pl.wikipedia.org/wiki/Mamert

Tomasz Leszkowicz1 listopada na Powązkach Wojskowych przy kwaterze powstańców styczniowych był wystawiony posterunek wojskowy.

Gość: MaxKapitalne zdjęcia i bardzo dobry komentarz. Co do wątku powstańców listopadowych i 1846/48, którzy dożyli Niepodległej to tu
http://www.historycy.org/historia/index.php/t65411.html
jest ciekawa dyskusja na ten temat i dość sensacyjne informacje. Co do powstańców styczniowych to ostatnim był bodajże Feliks Bartczuk z Podlasia, który zmarł w ... 1946 r.! Co do Mamerta Wandali, to ten był - mówiąc dzisiejszym językiem - naprawdę niezłym "kozakiem". Mając te swoje 90 i kilka lat, chadzał po okupowanej Warszawie w ... mundurze powstańczym, widocznym na powyższych zdjęciach, jedynie z rogatywki odczepił orzełka by - jak mówił - "szwabska ręka go nie pohańbiła"...

Gość: arekwspaniała historia!...dziękuję za te niezwykłe przeżycia jakie ten artykuł mi sprawił...:)

Gość: krvi teraz porównajmy to z III RP gdzie jaruzel z kiszczakiem sa ludzmi honoru z pensjami generalskimi a ofiary katów z ub ledwo zipia na swoich rentach i emeryturkach!

Gość: ppDo looka taak żyje jeszcze jeden weteran wojny polsko-bolszewickiej ma 112 lat :)

Gość: HubertNiesamowite! Wyobraźcie sobie, co tacy ludzie którzy walczyli w romantycznym powstaniu styczniowym czuli gdy Polska się odrodziła! Wielu pewnie ze szczęścia umarło.

Gość: Krzysztof KlocJako ciekawostkę podam, że Niepodległej doczekał również powstaniec listopadowy. Zmarł bodaj w latach dwudziestych.

Gość: LucynaCześć IM. Byli Wielcy!
Artykuł extra. Dzięki.

krzysiek rudy@Krzysztof Kloc - czy potrafisz powiedzieć cokolwiek na jego temat? Imię, nazwisko chociażby? Miejsce zamieszkania, data urodzenia, udział w powstaniu? A jeśli nie, to przypominasz sobie może, gdzie słyszałeś o tym człowieku? Byłbym mocno wdzięczny.

http://www.prezydent.pl/archiwum/archiwum-aktualnosci/rok-2010/art,17,673,list-z-okaz[...] - a pod tym linkiem znajduje się kilka zdjęć owego najstarszego weterana wojny polsko-sowieckiej.

krzysiek rudyjeszcze raz wklejam link, w dwóch fragmentach, ponieważ coś go psuje; kto chce, niech sobie obie części złoży razem i wklei w przeglądarkę.

http://www.prezydent.pl/archiwum/archiwum-aktualnosci/rok-2010

/art,17,673,lis[...] zdjęć znajduje się tam list okolicznościowy od Prezydenta RP. nawiasem mówiąc, ten pan w zeszłym roku został honorowo awansowany do stopnia kapitana Wojska Polskiego.

krzysiek rudyech, znów link się popsuł. popracuję nad nim jutro, gdyż czas mnie goni.

Gość: MimForum Historycy.org (http://www.historycy.org/index.php?showtopic=75162&st=30): "Polska Zbrojna z 1927 r podaje ,że w uroczystościach rocznicy powstania listopadowego uczestniczył 123-letni kombatant Pan Szurmiński mieszkaniec Warszawy" i "W II Rzeczpospolitej zmarł płk Łukasz Przybylski powstaniec listopadowy i styczniowy 1814-1922", aczkolwiek artykuł http://www.zyciewarszawy.pl/artykul/537568.html sugeruje, że temat Szurmińskiego to kaczka dziennikarska.

Gość: marcintroche schizowe są te zdjęcia :D

Gość: signum
Z dostępnych dla mnie materiałów wynika ,że II Rzeczpospolitej doczekali
powstańcy listopadowi :
Łukasz Przybylski 1814 - 1922 108 lat
Mieczysław Krasiński 1792 - 1926 134 lat
Michał Szurmiński żył w X 1927 miał wtedy 123 lata
powstańcy 1848
Ignacy Tarnawa Radkiewicz 1834 - 1924
Andrzej Fonrobert 1831 - 1929
powstańcy 1863 /którzy doczekali 1945 r/
Antoni Suss zmarł I 1946 102 lata
Feliks Bartczuk zmarł III 1946 100 lat
Aniela Miłkowicka zmarła 8 III 1949 104 lata

Gość: signumOsobą,która chodziła w mundurze powstańczym w czasie okupacji był Feliks Bartczuk.
Należał on do AK.Natomiast wiek Michała Szurmińskiego zweryfikowano i w chwili
śmierci miał jak podawała prasa 115 lat i 315 dni.

Gość: signum Żyje jeszcze jeden uczestnik zmagań o Niepodległą Polskę w 1918r Pan
Aleksander Imich urodzony w 1903r .

Gość: kudlaty120Witam,
chciałem tylko napisać, że najdłużej żyjącym uczestnikiem Powstania Styczniowego był Feliks Bartczuk urodzony 22.09.1846 r. zmarł 09.03.1946 w Kosowie Lackim.

Gość Mamert Wandali był moim pra pra dzidkiem .Mam tylko kilka pamiątek po nim.

Gość: Klod67Proszę, podziel się. Przygotowuję ilustrację do pracy naukowej na temat pomocy powstańcom drogą morską. Szczególnie szukam zdjęć ze spotkań Marszałka z weteranami. Ilustracje robię dla Akademii Morskiej.

Gość: Maria Abramowicz SobolskaMój pradziadek Ignacy Abramowicz był ostatnim (prawdopodobnie)żyjącym powstańcem styczniowym. Zmarł w 1944 roku w wieku 106 lat.Swego czasu znalazłam jego zdjęcie w zbiorach Biblioteki Narodowej. Teraz nie mogę go odszukać. Proszę o kontakt
Maria Abramowicz - Sobolska

Gość: signum Ignacy Abramowicz nie był ostatnim powstańcem styczniowym.Co najmniej sześciu powstańców zmarło w 1944r i póżniej.

Gość: Wojciech BaturaDo komentarza signum: Aniela Miłowicka nie Miłkowicka lat 104, leży na cmentarzu w Augustowie, jako mieszkanka wsi Gatne była sanitariuszką i łączniczką partii Wawra. Chyba nie została oficjalnie zweryfikowana.

Gość: Krzysztof dla Pani Marii Abramowicz: może to Panią zainteresuje, o ile Pani sama nie zna, na moim profilu FB udostępniłem fotografię grobu Pani pradziadka Ignacego Abramowicza, zrobione przez moją znajomą z Białorusi:
https://www.facebook.com/photo.php?fbid=594781143879879&set=a.100633599961305.1271.1000[...]
pozdrawiam

Gość: małgapłocharski, świerczewski ,warszawa , Białobrzegi . czy ktoś , coś , ??? wie ,słyszał może ...proszę pomóżcie

GośćCzy może ktoś ma informację, czy Stanisław Lesiakowski to ten, który jest pochowany na Cmentarzu Fortecznym Twierdzy Modlin?
http://klubgpndm.bnx.pl/news.php?readmore=16

Gość: KantkDla Pani Abramowicz.
Myślę, że chodziło Pani o to : http://www.audiovis.nac.gov.pl/obraz/111242/. Czy to ten sam Ignacy Abramowicz, o którym pisze powyżej Krzysztof? Niestety link nie działa poprawnie, więc dat na nagrobku nie mogę odczytać. Brat mojego prapradziadka też Ignacy Abramowicz ur. się ok. 1830 roku w Bialej Podlaskiej. Może to ten sam. Zdjęcia dla porównania niestety nie posiadam.

Gość: KusiaDzięki temu artykułowi chyba znalazłam swojego pra pra pra dziadka :) Dziękuję

Dodaj komentarz