Opublikowano
2008-08-15 22:12
Licencja
Wolna licencja

20 lat temu po raz kolejny wybuchły „strajki sierpniowe”

15 sierpnia 1988 roku robotnicy na Śląsku rozpoczęli strajk, który stał się preludium do rozmów „okrągłego stołu” i wydarzeń 1989 roku.


Niezadowolenie społeczne wynikało z przyczyn ekonomicznych: nieudanej polityki decentralizacji gospodarki prowadzonej przez rząd Zbigniewa Messnera, rosnących cen (inflacja wymknęła się spod kontroli), niedoborów i nieobsługiwanego zadłużenia zagranicznego. Referendum które miało uzyskać społeczną akceptacje reform zostało przez rządzących przegrane.

Jako pierwsza 15 sierpnia 1988 r. strajk ogłosiła kopalnia węgla „Manifest Lipcowy”, niedługo potem dołączyły inne kopalnie. Od początku obok postulatów ekonomicznych pojawiło się żądanie ponownej legalizacji „Solidarności”. 17 sierpnia strajk wybuchł w Porcie Szczecińskim, a następnego dnia stanęły tamtejsze zakłady komunikacyjne. 20 i 22 sierpnia do strajku włączył się Gdańsk: Port Północny, Stocznia im. Lenina i Stocznia Północna. Równolegle strajk wybuchł w hucie w Stalowej Woli.

Władze komunistyczne liczyły się z możliwością siłowego rozwiązania problemu, oddziały MSW przygotowywały się do ewentualnych działań. Nie wykluczano jednak innych rozwiązań, zwłaszcza że od linii władz odstąpiło związane z nimi Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych, zmuszone do krytyki polityki ekonomicznej Messnera.

20 sierpnia odbyły się pierwsze rozmowy sekretarza KC PZPR Józefa Czyrka z przewodniczącym warszawskiego Klubu Inteligencji Katolickiej Andrzejem Stelmachowskim, działającym z upoważnienia Episkopatu i Lecha Wałęsy. Niedługo potem gen. Jaruzelski przedstawił Biuro Politycznemu propozycje podjęcia rozmów z opozycją. Sygnały o chęci do rozmów płynęły też od otoczenia Wałęsy. Ocenia się, że zarówno opozycja jak i partia nie miały możliwości przełamania sytuacji patowej w sposób inny niż negocjacje.

31 sierpnia Lech Wałęsa (oficjalnie jako „osoba prywatna”) spotkał się z szefem MSW gen. Czesławem Kiszczakiem. W spotkaniu uczestniczył także bp Jerzy Dąbrowski. Ustalono, że warunkiem kontynuowania rozmów będzie zaprzestanie strajków. Ostatecznie, po staraniach Wałęsy, 3 września strajki wygasły.

Napisz komentarz
Regulamin komentarzy

W ramach uzupełnienia pozwolę sobie przytoczyć piosenkę którą napisał Jacek Kaczmarski w ramach komentarza do rozmowy Kiszczak-Wałęsa ;) Krótka rozmowa między Panem, Chamem i Plebanem (wg M. Reja) Widząc, że się źle dzieje - Naród traci nadzieję, Nie chce orać, siać ni zbierać, śni o kuciu kos - Raczył przyjąć Pan Chama W towarzystwie Plebana By wysłuchać, co poradzą jak odmienić los. Nędza piszczy za progiem, Pola leżą odłogiem, Krowy, zamiast dawać mleko, poszły precz pod nóż; Pustką zieje komora, Co stoi wedle dwora, A tu zima, jak to zima, czai się tuż tuż. Mówi Pan - mój Plebanie, Co to z nami się stanie, Jak tak dalej pójdzie, folwark diabli wezmą wnet - Tu za stratą wciąż strata, Nikt nie boi się bata: Postrasz Bogiem lud leniwy, by do pracy szedł. Pleban na to swe dłonie Na pulchniutkim splótł łonie I do góry wzniósł niebieskie oczy z krasnych lic; - Powiem Panu niewiele, Pan nie bywasz w kościele I na tace bożej chwały nie dorzucasz nic. Ludziom dajesz mniej jeszcze I proroctwa złowieszcze Po folwarku całym z dawna krążą z ust do ust - Trzeba nam dziś dialogu, Słowa miłego Bogu, Co powstrzyma niechrześcijański gniew chrześcijańskich dusz. Cham zaś głową potrząsa, Ręką sięga do wąsa I dosadnie po swojemu mówi, co ma rzec: Nędza winą jest dworu, My nie mamy wyboru Jak o życie godne walczyć, albo w walce lec. Ludzie ciężko harują, Ekonomi katują, Żony złe i dzieci głodne, ma cierpliwość kres: My zadamy kontroli Nad tym, co kto partoli, Co kto ile z czego na i co tracone jest. Pan pięściami w stół wali - Chcecie znieść feudalizm, Nie pozwolę na to, jakem pan i władca twój: Cham mu na to - Dwór dworem, Zajrzyj pan za oborę: Jak się tu nie dogadamy, kto posprząta gnój? - Pax vobiscum - Ksiądz woła - Bo jest wolą kościoła Aby się nie brali bliźni w Chrystusie za łby: Ty się Chamie nie indycz I nie żądaj rewindy- Kacji praw, co głoszą, że gnój posprzątacie wy. A ty, Panie pamiętaj, Że człek boży - rzecz święta I bez niego nie ustoi kościół ani dwór; Niechże ma swoje zdanie, A do pracy wnet stanie, Tylko zakaż ekonomom garbowania skór. Pan, choć jeszcze się zżyma, Obiecuje dotrzymać Tego, co obiecał przecież chamom już nie raz. Cham się księdzu pokłonił Za uczciwy kompromis I na stertę gnoju wrócił znów na jakiś czas. Tak to pouzgadniali, A ekonom wciąż wali, Bo go przecież na rozmowy nie zaprosił nikt - Wie, że gdy się Pan złości, Chamom trza liczyć kości, Ksiądz im i tak obieca w niebie naprawienie krzywd! Jacek Kaczmarski 31.8.1988



Odpowiedz
Tomasz Leszkowicz

Redaktor działu naukowego, członek redakcji merytorycznej portalu od października 2006 roku, redaktor naczelny Histmag.org od grudnia 2014 roku do lipca 2017 roku. Doktorant w Instytucie Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk. Absolwent Instytutu Historycznego i Instytutu Dziennikarstwa Uniwersytetu Warszawskiego. Były członek Zarządu Studenckiego Koła Naukowego Historyków UW. Specjalizuje się w historii dwudziestego wieku (ze szczególnym uwzględnieniem PRL), interesuje się także społeczno-polityczną historią wojska. Z uwagą śledzi zagadnienia związane z pamięcią i tzw. polityką historyczną (dawniej i dziś). Publikował m.in. w „Mówią Wieki”, „Uważam Rze Historia”, „Pamięci.pl”, „Polityce” oraz „Dziejach Najnowszych”. Oprócz historii pasjonuje go rock i poezja śpiewana, jest miłośnikiem kabaretów, książek Ryszarda Kapuścińskiego i Hansa Helmuta Kirsta oraz gier z serii Europa Universalis.

Wolna licencja – ten materiał został opublikowany na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 3.0 Polska.

Redakcja i autor zezwalają na jego dowolny przedruk i wykorzystanie (również w celach komercyjnych) pod następującymi warunkami: należy wyraźnie wskazać autora materiału oraz miejsce pierwotnej publikacji – Portal historyczny Histmag.org, a także nazwę licencji (CC BY-SA 3.0) wraz z odnośnikiem do jej postanowień. W przypadku przedruku w internecie konieczne jest także zamieszczenie dokładnego aktywnego odnośnika do materiału objętego licencją.

UWAGA: Jeśli w treści artykułu nie zaznaczono inaczej, licencja nie dotyczy ilustracji i filmów dołączonych do materiału – w kwestii ich wykorzystania prosimy stosować się do wskazówek w opisie pod nimi lub – w razie ich braku – o kontakt z redakcją: redakcja@histmag.org