Opublikowano
2015-03-07 14:00
Licencja
Wolna licencja

August Emil Fieldorf „Nil” w rocznicę aresztowania

Przeżył trzy wojny. Przez pięć lat aktywnie zwalczał niemieckiego okupanta. Po 1945 roku rozumiał bezsens dalszego oporu. Wybrał życie zwykłego obywatela. Jednak w komunistycznej Polsce nie było dla niego miejsca. Gen. August Emil Fieldorf „Nil” nie miał prawa żyć.


Strony:
1 2

Zobacz też: Żołnierze Wyklęci – historia i pamięć

Niewielu ludzi może pochwalić się tak znamienitą przeszłością jak gen. August Emil Fieldorf, „Nil”. Był to człowiek, który całe swoje życie oddał Ojczyźnie – od wczesnej młodości, aż po schyłek życia bez przerwy stał na warcie. Urodził się w 1895 roku w Krakowie, gdzie uczęszczał do szkoły męskiej im. św. Mikołaja, a następnie do Męskiego Seminarium; wstąpił też do „Strzelca”, gdzie ukończył kurs podoficerski.

Wojskowy

Generał August Emil Fieldorf "Nil" Wraz z wybuchem I wojny światowej zgłosił się jako ochotnik do Legionów Polskich i wyruszył na front. Już w 1916 roku otrzymał stopień sierżanta, a rok później skierowano go do szkoły oficerskiej. Po kryzysie przysięgowym siłą wcielono go do armii austriackiej, z której jednak wkrótce zdezerterował i, w 1918 roku znalazł się w szeregach Polskiej Organizacji Wojskowej. W takiej sytuacji zastała go niepodległość Polski, ogłoszona w listopadzie 1918 r.

Tuż po zakończeniu I wojny światowej wybuchł konflikt polsko–bolszewicki. Był to już drugi wielki konflikt zbrojny, w którym wziął udział przyszły generał. W jej trakcie brał udział m.in. w wyprawie na Kijów, Żytomierz, Dyneburg. Bierze również udział w kampanii wileńskiej. Po zakończeniu działań zbrojnych pozostał w służbie czynnej, a kilka lat później, w styczniu 1928 roku uzyskał awans do stopnia majora, by w trzy lata później zostać podpułkownikiem. W 1935 roku objął dowództwo samodzielnego Batalionu Korpusu Ochrony Pogranicza „Troki” a niedługo przed wojną, w marcu 1938 roku, został mianowany dowódcą 51. Pułku Strzelców Kresowych im. Giuseppe Garibaldiego stacjonującego w Brzeżanach. Wraz ze swoim oddziałem przeszedł cały szlak bojowy podczas kampanii wrześniowej. Po rozbiciu jego oddziałów przebił się do Krakowa, po czym przez Słowację i Węgry udał się na Zachód, do Francji. Już we wrześniu 1940 roku znalazł się ponownie na terenie kraju gdzie nadzorował czynną walkę z okupantem.

To właśnie z tej działalności „Nil” jest znany najlepiej. Był on odpowiedzialny za akcje zbrojne Kedywu Armii Krajowej, w tym m.in. za słynny na całą Europę zamach na generała SS w Franza Kutscherę. W 1944 roku powierzono mu zorganizowanie działalności organizacji „Niepodległość”. W tym okresie, tuż przed upadkiem powstania warszawskiego, został awansowany do stopnia generała brygady.

Represje

Niemal natychmiast po wkroczeniu wojsk radzieckich na ziemie polskie Fieldorf został aresztowany. W marcu 1945 roku NKWD w Milanówku aresztowało go pod nazwiskiem Walentego Gdanickiego i odesłało do siedziby NKWD w Rembertowie, a następnie na Uralu. Tam przebywał w trzech różnych obozach pracy: Bieriozówka, Stupino, Hudiakowo. Po dwóch latach powrócił do kraju. Osiedlił się pod fałszywym nazwiskiem w Białej Podlaskiej i zdecydował o niepodejmowaniu jakiejkolwiek działalności konspiracyjnej. Chciał żyć jak zwykły obywatel, przyjmując że w nowych warunkach dalszy opór nie ma sensu. Wkrótce, poprzez Warszawę i Kraków znalazł się w Łodzi, gdzie zamieszkał przy dzisiejszej ul. Adama Próchnika.

Przeczytaj:

W 1947 roku władze komunistyczne ogłosiły ogólnokrajową amnestię. W zaistniałych okolicznościach generał podjął decyzję o ujawnieniu swojego prawdziwego nazwiska: w lutym 1948 roku zgłosił się do Rejonowej Komendy Uzupełnień w Łodzi jako generał brygady. W czerwcu zwrócił się do ministra obrony narodowej z prośbą o uregulowanie jego stosunku do służby wojskowej. W 1950 roku, po przekazaniu odpowiednich dokumentów potwierdzających przebieg jego dotychczasowej służby wojskowej do Rejonowej Komendy Uzupełnień w Łodzi został aresztowany natychmiast po wyjściu z budynku. Aresztowania dokonali funkcjonariusze Urzędu Bezpieczeństwa, którzy następnie przewieźli aresztanta do aresztu śledczego Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego przy ul. Koszykowej w Warszawie. Wkrótce został przewieziony do więzienia mokotowskiego na ul. Rakowieckiej i oskarżony o wydawanie rozkazów likwidacji partyzantów radzieckich. Generałowi zaproponowano współpracę. Pomimo tortur, nie zgodził się on jednak na przedstawiane mu propozycje bezpieki.

Tekst ma więcej niż jedną stronę. Przejdź do pozostałych poniżej.

Polecamy książkę „Z Miodowej na Bracką”:

Autor: Maciej Bernhardt
Tytuł: „Z Miodowej na Bracką. Opowieść powstańca warszawskiego”

Wydawca: i-Press [Histmag.org]

ISBN: 978-83-925052-9-7

Oprawa: miękka

Liczba stron: 334

Format: 140×195 mm

24 zł

(papierowa)

8,9 zł

(e-book)

Strony:
1 2
Napisz komentarz
Regulamin komentarzy

Uwaga, wyświetliliśmy tylko ostatnio opublikowane komentarze. Zobacz wszystkie komentarze!

Gość: W |

Ja jestem zwolennikiem aby na fb.....IPN opisywał życiorysy bohaterów, nieznanych bohaterów, zapomnianych bohaterów np. Typ A.E.Fieldorf"Nil "ich zasługi w walce o wolność Polski. Ale żeby nie byli pominieci o opcjach lewicowych/jak walczył o niepodległość i mordowali swoich kolegów o innych poglądach np lewicowych gen Swierczewski/ za młodości nam wpisano o wielkim bohaterowie gen Swierczewskiego ale chciał bym wiedzieć całej najgorszej prawdy.



Odpowiedz

Gość: Beata |

Witam, szukam jakiegokolwiek zdjęcia profesora Igora Andrejewa. Znalazłam w necie zdjęcia całej "świty" skazującej prócz zdjęcia Andrejewa. Jeśli ktoś dysponuje linkiem lub jego zdjęciem bardzo proszę o pomoc.



Odpowiedz

Gość |

To raczej było inaczej. W 1958 umorzono postępowanie karne i ogłoszono rehabilitację, a kilkadziesiąt lat później dokonano tego ponownie oraz inaczej, z elementami gloryfikacji (należnej) niesłusznie skazanego. Co jednak nie powinno powodować przemilczenia umorzenia postępowania już w 1958 r. Niezorientowany czytelnik lub widz filmu "Generał Nil" odnosi wrażenie, że "ta wredna komuna" pastwiła się nad gen. Fieldorfem przez cały okres PRL. A przecież tak nie było. Już od czasów Gomułki wg oficjalnej wersji gen. Fieldorf był niesłusznie skazany i w związku z tym zrehabilitowany. Wiedza o tym nie była wprawdzie powszechna, ale dla zainteresowanych historią - jak najbardziej dostępna w literaturze przedmiotu. Ja w każdym razie wiedziałem o tym już w latach 70. ub. wieku (a nie jestem zawodowym historykiem).



Odpowiedz

Gość: TS |

O ile nie jestem w błędzie, to 4 lipca 1958 roku umorzono postępowanie karne wobec braku dowodów winy. Jednak dopiero 36 lat później stwierdzono, że "podstawą umorzenia jest stwierdzenie, że August Emil Fieldorf nie popełnił zarzucanego mu czynu (...), nie dopuścił się zarzucanej mu zbrodni i był całkowicie niewinnym". Proces rehabilitacji z pewnością został zapoczątkowany już w 1958 roku, jednak o pełnej rehabilitacji moim zdaniem możemy mówić dopiero po roku 1989.



Odpowiedz

Gość: idealista |

Nie posądzam Autora o wybiórczą premedytację. Według mnie jest on po prostu wychowany na współczesnych opracowaniach historycznych i tu znowu kłania się IPN. W nich samo istnienie PRL jest czymś podobnym do "jednostki syjonistycznej". Niewtajemniczonym wyjaśniam iż jest to stosowane i obecnie Izraela, termin stosowany przez te państwa arabskie, które nie uznają jego istnienia.



Odpowiedz
Tomasz Stachurski

Student I roku historii II stopnia na Uniwersytecie Rzeszowskim. Interesuje się głównie historią Polski, przede wszystkim działalnością Józefa Piłsudskiego i okresem dwudziestolecia międzywojennego. Jego hobby to muzyka rozrywkowa polska i zagraniczna – grupy takie jak Dżem, IRA, Nirvana czy Joy Division oraz historia ich liderów. Fan książek Stephena Kinga. W wolnych chwilach gra w szachy. Obronił pracę licencjacką na UR pt. „Walka sanacji z opozycją 1926 – 1939”.

Wolna licencja – ten materiał został opublikowany na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 3.0 Polska.

Redakcja i autor zezwalają na jego dowolny przedruk i wykorzystanie (również w celach komercyjnych) pod następującymi warunkami: należy wyraźnie wskazać autora materiału oraz miejsce pierwotnej publikacji – Portal historyczny Histmag.org, a także nazwę licencji (CC BY-SA 3.0) wraz z odnośnikiem do jej postanowień. W przypadku przedruku w internecie konieczne jest także zamieszczenie dokładnego aktywnego odnośnika do materiału objętego licencją.

UWAGA: Jeśli w treści artykułu nie zaznaczono inaczej, licencja nie dotyczy ilustracji i filmów dołączonych do materiału – w kwestii ich wykorzystania prosimy stosować się do wskazówek w opisie pod nimi lub – w razie ich braku – o kontakt z redakcją: redakcja@histmag.org