Opublikowano
2019-02-16 19:08
Licencja
Wolna licencja

August II Mocny: władca, który przyśpieszył upadek Rzeczpospolitej

(strona 3)

August II Mocny rządził państwem polsko-litewskim przez kilkadziesiąt lat, został jednak zapamiętany jako mocarz łamiący podkowy i domniemany ojciec ponad trzystu nieślubnych dzieci. Czy przedstawiciel dynastii Wettynów należał do najgorszych władców w naszej historii i przyspieszył upadek Królestwa?


Strony:
1 2 3

Mimo podjęcia na sejmie niemym pewnych reform, takich jak ustanowienie stałego kontyngentu armii w Polsce i na Litwie, kolejne próby wzmocnienia państwa podejmowane przez monarchę były torpedowane przez mocarstwa, które kilka dekad później wzięły udział w rozbiorach. August II próbował uzyskać niezależność od caratu i zbudować antyrosyjską koalicję, jednak jego dążenia spotkały się ze sprzeciwem opłaconej przez przyszłych zaborców magnaterii. Prusy, Austria i Rosja zawierały wymierzone w niezależność Polski porozumienia, spośród których najbardziej znany był układ trzech czarnych orłów z 1732 roku. Celem tej polityki było utrzymanie wolnej elekcji oraz niedopuszczanie do przemian ustrojowych. Wpływ na przebieg sejmów oraz utrzymywanie kraju w stanie chaosu nie oznaczały jeszcze na tym etapie zagrożenia rozbiorem. Rozwiązanie takie Piotr I Wielki uważał za niepraktyczne, nie chciał bowiem dodatkowo wzmacniać rosnących w siłę Prus.

Sejm w czasach Augusta Mocnego, rycina angielska z 1698 roku (domena publiczna).

Tajemnicza śmierć ostatniej kochanki Augusta II Mocnego

Czytaj dalej...
Ostatnie piętnaście lat panowania mocarnego Sasa określane jest mianem „polityki łagodnych rządów”. Królowi zależało przede wszystkim na przekazaniu tronu swojemu jedynemu synowi. W tym celu wzmocnił Czartoryskich i liczył na ich pomoc w realizacji swoich koncepcji. W opozycji znaleźli się przede wszystkim Potoccy (obóz hetmański), którzy byli wspierani przez sąsiadów Rzeczpospolitej i Francję. Mocarstwa te nie chciały dopuścić do wyboru kolejnego Wettyna na polski tron. Na początku 1733 roku, podczas zwołanego w Warszawie sejmu, monarcha zamierzał zadecydować o obsadzie najważniejszych stanowisk i być może podjąć kolejną próbę zapewnienia sukcesji Fryderykowi Augustowi II.

Nie udało mu się jednak zrealizować tych planów. Kiedy August II przyjechał do stolicy z trudem się poruszał. W ostatnich latach życia cierpiał na cukrzycę i nie był już tak „mocny” jak dawniej. W trakcie podróży uległ wypadkowi, w wyniku czego jego nogę zaatakowała gangrena. 1 lutego 1733 roku władca zmarł. Ciało króla pochowano na Wawelu, serce natomiast złożono w kościele dworskim w Dreźnie. Po śmierci monarchy ponownie doszło do burzliwej i podwójnej elekcji, w którą ingerowały państwa ościenne.

Czy August II Mocny faktycznie był taki mocny?

August Mocny August II Mocny (aut. Louis de Silvestre, domena publiczna). Nawet jeśli złamana przez władcę, w obecności przedstawicieli saskiego parlamentu, podkowa została wcześniej przygotowana, wydarzenie to zostało zapamiętane i potwierdzone certyfikatem. Inną manifestacją mocy było zaszlachtowanie byka szablą na oczach Piotra I. Niewątpliwie król był silnym i sprawnym fizycznie mężczyzną. Świetnie jeździł konno i potrafił sprostać trudom wojny. Był także dobrym szermierzem. Nadany Fryderykowi Augustowi przydomek mógł również odnosić się do hartu ducha i silnej psychiki, władca nie zrażał się bowiem przeciwnościami. Nawet w najcięższych sytuacjach poszukiwał wyjścia i uparcie dążył do realizacji postawionych celów politycznych.

Monarcha podobał się kobietom i miał wiele kochanek, ale posiadanie trzystu pięćdziesięciu sześciu potomków jest jedynie wymysłem piszącego na zamówienie pruskiego dworu Karola Ludwika Pöllnitza. Ojciec Augusta III oficjalnie uznał ośmioro swoich nieślubnych dzieci, w tym Maurycego Saskiego, przyszłego marszałka Francji. Wśród królewskich metres znajdowały się między innymi opisana przez Józefa Kraszewskiego hrabina Cosel, orientalna faworyta o imieniu Fatima oraz Urszula Lubomirska, żona syna hetmana Jerzego Sebastiana. Wbrew pozorom August II dużo pracował – to polityka była dla niego najważniejsza i jej poświęcał najwięcej czasu. Niestety, polską politykę przegrał.

Pałac Saski: historia zmarnowanych szans

Czytaj dalej...
Wybitny mecenas sztuki (chyba najwybitniejszy na naszym tronie) nie był wybitnym władcą. Mimo zdolności, ambicji i inteligencji, Augusta II Mocnego przerosła sytuacja, w jakiej znalazła się Polska w trakcie oraz po zakończeniu wojny, którą sam sprokurował. Z pewnością przyspieszył upadek pogrążonego w kryzysie Królestwa. Prowadził cyniczną politykę i nie potrafił zbudować wokół siebie silnego stronnictwa. Z drugiej strony, jako współwinnych porażki inicjatora przebudowy Pałacu Saskiego należy wskazać skłócone rody magnackie, zdemoralizowaną szlachtę oraz przeżywające rozkwit państwa sąsiednie.

Pałac Saski Pałac Saski widziany od strony Ogrodu Saskiego, XVIII wiek (aut. Johann Friedrich Knöbel, domena publiczna).

Na łożu śmierci najlepszy – mimo wszystkich wymienionych wcześniej wad i politycznych błędów – polski władca wieku oświecenia miał powiedzieć: „Całe moje życie było jednym nieprzerwanym grzechem. Boże, zlituj się nade mną”.

Bibliografia:

  • Królowie elekcyjni. Leksykon biograficzny, pod red. Ireny Kaniewskiej, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1997;
  • Maciejewska Beata, Maciorowski Mirosław, Władcy Polski. Historia na nowo opowiedziana, Wydawnictwo Agora, Warszawa 2018;
  • Staszewski Jacek, August II Mocny, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1998;
  • Zahorski Andrzej, August II Mocny [w:] Poczet królów i książąt polskich, pod red. Andrzeja Garlickiego, Czytelnik, Warszawa 1987.

Redakcja: Tomasz Leszkowicz

Lubisz czytać artykuły w naszym portalu? Wesprzyj nas finansowo i pomóż rozwinąć nasz serwis!


Tekst ma więcej niż jedną stronę. Przejdź do pozostałych poniżej.
Spodobał Ci się nasz materiał? Zapisz się do naszego newslettera!
Strony:
1 2 3
Napisz komentarz
Regulamin komentarzy

Gość: Jb |

Tak August i jego syn nie byli geniuszami ale........Konstytucja 3 Maja wprowadzala w Polsce monarchie dziedziczna.......Domu Wettinow. Nie Sobieskich, nie Poniatowskich......Nie pamieta sie ze glowa Ksiestwa Warszawskiego byl Wettin. Wspolczesni traktowali Ksiestwo jako zapowiedz wskrzeszenia Krolestwa, ktorego krolem mial byc Wettin. W Dreznie jeszcze w polowie XIX wieku uczono malych książąt jezyka polskiego i historii Polski na wypadek gdyby mialo dojsc do powstania Krolestwa Polskiego. Podobno w 1918 rozwazano powolanie Wettina na tron Polski, powolujac sie na testament umierajacej Polski wyrazony w Konstytucji 3 Maja.....
Na marginesie, w UK maja dynastie z Hanoweru i zle na tym nie wyszli.....



Odpowiedz

Gość: TB. |

Czy najlepszy? Nie powiedziałbym mimo wszystko. Są różne szkoły ws. Stanisława Augusta, ale był to moim zdaniem władca wybitniejszy



Odpowiedz
Piotr Bejrowski

Absolwent historii i politologii na Uniwersytecie Gdańskim. Sportowiec-amator, podróżnik. Autor tekstów popularnonaukowych. Redaktor e-booków wydawanych przez Histmag.org.

Wolna licencja – ten materiał został opublikowany na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 3.0 Polska.

Redakcja i autor zezwalają na jego dowolny przedruk i wykorzystanie (również w celach komercyjnych) pod następującymi warunkami: należy wyraźnie wskazać autora materiału oraz miejsce pierwotnej publikacji – Portal historyczny Histmag.org, a także nazwę licencji (CC BY-SA 3.0) wraz z odnośnikiem do jej postanowień. W przypadku przedruku w internecie konieczne jest także zamieszczenie dokładnego aktywnego odnośnika do materiału objętego licencją.

UWAGA: Jeśli w treści artykułu nie zaznaczono inaczej, licencja nie dotyczy ilustracji i filmów dołączonych do materiału – w kwestii ich wykorzystania prosimy stosować się do wskazówek w opisie pod nimi lub – w razie ich braku – o kontakt z redakcją: redakcja@histmag.org