Opublikowano
2012-05-17 15:16
Licencja
Wolna licencja

Baldwin I Flandryjski – łaciński cesarz Konstantynopola

16 maja 1204 roku Baldwin I został koronowany w Konstantynopolu na cesarza łacińskiego państwa utworzonego przez krzyżowców na gruzach Bizancjum. Czekały go rządy trudne i – jak się okazało – bardzo krótkie.


Strony:
1 2 3 4

Baldwin IX Flandryjski urodził się w lipcu 1172 roku. Był jednym z pięciu synów Baldwina VIII, hrabiego Hainaut (1171–1195) oraz Flandrii (1191–1195), jego matką była zaś Małgorzata I, hrabina Flandrii (1191–1194). W 1186 roku wziął ślub z Marią z Szampanii, córką hrabiego Henryka I z Szampanii. Ród hrabiów Flandrii był silnie związany z ruchem krucjatowym. W roku 1195 Baldwin odziedziczył Hainaut i nieco pomniejszoną Flandrię, gdyż jego wuj Filip (zmarły podczas krucjaty w 1191 roku) przekazał znaczną jej część (hrabstwo Artois) jako posag siostry Baldwina, Izabelli (jej mężem był król Francji Filip II August). Pomimo śmierci Izabelli w 1190 roku, Filip August zatrzymał posag jako uposażenie dla syna, przyszłego Ludwika VIII. Zabiegi Baldwina o zwrot tych ziem uwieńczone zostały w 1200 roku traktatem z Péronne, na mocy którego francuski monarcha zwrócił większą część spornego terytorium.

Baldwin I i rycerze (miniatura z 1337 roku)

IV krucjata

Po zawarciu traktatu, 23 lutego 1200 roku Baldwin zobowiązał się w Brugii do uczestnictwa w wyprawie krzyżowej. Od początku za wodza nowej krucjaty uznawano Tybalda z Szampanii, który jednak niebawem zmarł. Oprócz Baldwina na krucjatę wyruszyli jego bracia: Henryk i Eustachy, a także kasztelan Brugii Jan z Nesle, hrabia Hugon de Saint-Pol na czele rycerstwa z Pikardii oraz hrabia Gotfryd z Perche wraz z bratem Stefanem. Wkrótce udział w nowej wyprawy krzyżowej zgłosili również feudałowie z północnej Italii na czele z Bonifacym, margrabią Montferrat. Jego udział w wyprawie był niewygodny dla papieża Innocentego III, gdyż jego ród był oddanym sojusznikiem Hohenstaufów.

Przygotowania ciągnęły się długo. Wyprawa lądowa przez Bałkany i Bizancjum na wschód wydawała się niekorzystna ze względów aprowizacyjnych, bowiem oprócz Baldwina żaden z feudałów udających się na krucjatę nie posiadał floty. Okręty flandryjskie pod dowództwem Jana z Nesle nie czekały na dalszy rozwój wypadków i odpłynęły ku Ziemi Świętej. Pozostała tam duża część oddziałów Baldwina.

Po dwuletnich przygotowaniach, 14 kwietnia 1202 roku Baldwin wyruszył ostatecznie w drogę. Pozostawił w Hainaut dwuletnią córkę i ciężarną żonę Marię, która miała sprawować regencję w jego imieniu, jednak na początku 1204 roku wyruszyła na wschód, aby połączyć się z Baldwinem. Dopłynęła do Akki, gdzie dotarły do niej wiadomości o koronacji męża. Zmarła na nieznaną bliżej chorobę w sierpniu 1204 roku w Palestynie – nie zdążyła dotrzeć do Konstantynopola. Geoffroy Villeharoduin, kronikarz IV krucjaty, pisał o niej: „była bardzo dobrą damą i bardzo godną”. Zwłoki nieukoronowanej cesarzowej sprowadzono do stolicy i pochowano w kościele Hagia Sophia w asyście duchowieństwa katolickiego.

Postanowienie krzyżowców o podjęciu wyprawy do Egiptu spowodowało, że oprócz drogi morskiej nie rozpatrywano innej formy transportu, więc zadecydowano o wysłaniu poselstwa do miast włoskich z prośbą o pomoc. Ostatecznie zawarto porozumienie z Wenecją. Dla tej republiki była to poważna umowa handlowa – Wenecjanie nie zamierzali finansować tak kosztownego przedsięwzięcia z własnych funduszy.

Wyprawa, która wyruszyła z Wenecji w 1202 roku, miała zaskakujący przebieg i została ostatecznie skierowana do Konstantynopola. Jak się wydawało, chwilowym celem krucjaty miało być przywrócenie tronu bizantyńskiemu księciu Aleksemu Angelosowi, synowi obalonego w 1195 roku cesarza bizantyńskiego Izaaka II. Udało się tego dokonać w lipcu 1203 roku. Na bizantyńskim tronie zasiedli Izaak II i jego syn Aleksy IV (1203–1204), krzyżowcy pozostali jednak pod Konstantynopolem, aby zaczekać na zapłatę za udzieloną pomoc. W styczniu 1204 roku kolejny przewrót w obalił obu cesarzy i wyniósł na tron Aleksego V Murzuflosa. W konsekwencji krzyżowcy zawarli z Wenecjanami traktat dotyczący przyszłego podziału cesarstwa i 12 kwietnia 1204 roku, po krótkim oblężeniu, sojusznicy zdobyli i splądrowali Konstantynopol.

Jacopo Palma il Giovane (1544–1620), Zdobycie Konstantynopola

Baldwin cesarzem

Zarządzanie podbitymi obszarami Bizancjum zorganizowano całkowicie zgodnie z życzeniami Wenecjan. Najbardziej kontrowersyjną sprawą po zajęciu Konstantynopola był wybór cesarza. Na jego tron zaproponowano pierwotnie dożę Wenecji Henryka Dandolo, ten odmówił jednak przyjęcia tytułu. Kolegium elektorskie, które miało wybrać przyszłego władcę składało się z sześciu Wenecjan (doża Henryk Mandolo, Vitale Mandolo, Otton Querini, Betruzi Contarini, Nicole Navigaiso, Pantaleone Barbaro) i sześciu krzyżowców (Nevelon, biskup Soisons; Werner, biskup Troyes; Jan z Nyonu; Konrad, biskup Halberstadt; Piotr z Kapui, biskup Betlejem; Piotr, opat Locedio). Naturalnym kandydatem wydawał się być główny przywódca krucjaty, Bonifacy markiz Montferrat, dla Wenecjan był jednak niepożądany, więc Pantaleon Barbaro zaproponował Baldwina Flandryjskiego. Po długotrwałych sporach 9 maja 1204 na cesarza „nowego cesarstwa” wybrano jednogłośnie Baldwina. „Radowali się Francuzi [...] Lombardczycy zmartwili się” – pisał Robert de Clari. Cesarz elekt został podniesiony przez tłum do góry i zaniesiony najpierw do Hagia Sofia, a następnie do pałacu Bukoleon.

Tekst ma więcej niż jedną stronę. Przejdź do pozostałych poniżej.

Polecamy e-book Marcina Sałańskiego „Elita władzy w Królestwie Jerozolimskim (1174–1185)”:

Autor: Marcin Sałański
Tytuł: „Elita władzy w Królestwie Jerozolimskim (1174–1185)”

Wydawca: PROMOHISTORIA [Histmag.org]

ISBN: 978-83-934630-8-4

Stron: 85

Formaty: PDF, EPUB, MOBI (bez DRM i innych zabezpieczeń)

6,9 zł

(e-book)

Strony:
1 2 3 4
Napisz komentarz
Regulamin komentarzy
Nie ma jeszcze żadnych komentarzy
Michał Kozłowski

Historyk bez afiliacji, mediewista. Zajmuje się historią Bizancjum oraz historią historiografii. Publikował m.in. w „Kulturze Liberalnej”, „Mówią Wieki”, „Nowym Filomacie”, „Studiach z Dziejów Rosji i Europy Środkowej”, „Studiach i Materiałach Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej”. Ostatnio opracował przypisy i Bibliografię prac Ihora Ševčenki za lata 1938–2010 do książki Zakorzeniony kosmopolita. Ihor Szewczenko w rozmowie z Łukaszem Jasiną (Lublin: Instytut Europy Środkowo-Wchodniej 2010). Obecnie zajmuje się recepcją prac historyka Oskara Haleckiego.

Wolna licencja – ten materiał został opublikowany na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 3.0 Polska.

Redakcja i autor zezwalają na jego dowolny przedruk i wykorzystanie (również w celach komercyjnych) pod następującymi warunkami: należy wyraźnie wskazać autora materiału oraz miejsce pierwotnej publikacji – Portal historyczny Histmag.org, a także nazwę licencji (CC BY-SA 3.0) wraz z odnośnikiem do jej postanowień. W przypadku przedruku w internecie konieczne jest także zamieszczenie dokładnego aktywnego odnośnika do materiału objętego licencją.

UWAGA: Jeśli w treści artykułu nie zaznaczono inaczej, licencja nie dotyczy ilustracji i filmów dołączonych do materiału – w kwestii ich wykorzystania prosimy stosować się do wskazówek w opisie pod nimi lub – w razie ich braku – o kontakt z redakcją: redakcja@histmag.org