Opublikowano
2013-10-25 14:00
Licencja
Wolna licencja

Henryk V Lancaster – pogromca Francuzów

Rozgromił wojska francuskie pod Azincourt. Był główną przyczyną najbardziej hańbiącej kapitulacji, jaką zna historia Francji. Henryk V Lancaster to jedna z największych postaci w panteonie angielskich bohaterów narodowych.


Strony:
1 2 3 4

Król Anglii Henryk V Lancaster (1387-1422) Henryk V Lancaster urodził się 9 sierpnia lub 16 września 1387 w Monmouth w Walii. Był synem króla Anglii Henryka IV i jego pierwszej żony Marii de Bohun, córki siódmego hrabiego Hereford. Młody Henryk był człowiekiem wykształconym i oczytanym, kochał muzykę i patronował literatom. Co ciekawe, był również pierwszym królem Anglii, który w oficjalnej korespondencji posługiwał się językiem angielskim. Poeta John Lydgate przełożył nawet dla niego popularny w średniowieczu romans historyczny, oparty na motywach antycznych Historia trojańska (ang. Troy Book). Przyszły władca wyróżniał się też ostentacyjną, a wręcz teatralną pobożnością. Przede wszystkim jednak Henryk V był żołnierzem i politykiem. Okazał się być wodzem twardym i zarazem okrutnym. Politykiem był natomiast ambitnym, konsekwentnym, przebiegłym i aż nadto wyrachowanym. Był to typ władcy podobny do włoskich książąt epoki odrodzenia. Brytyjscy historycy często porównują go z Napoleonem, natomiast w legendzie narodowej Henryk V przetrwał przede wszystkim jako zwycięski i bohaterski król. Taki mit wytworzyły jego sukcesy militarne i przedwczesna śmierć u szczytu powodzenia i sławy.

Polityka angielska

Już 13 października 1399 roku, w wieku 12 lat, z inicjatywy ojca został koronowany na króla. W 1403 roku został ranny w bitwie pod Shrewsbury, gdzie pokonano uzurpatora w Walii - Owena Glendowera. Sprawy walijskie absorwowały młodego Henryka aż do roku 1410. Doświadczenia administracyjne zdobywał jako zarządca Pięciu Portów (Sandwich, Dover, Hythe, New Romney oraz Hastings) i dowódca wojskowy twierdzy Calais. Szkołą polityczną była dla niego Rada Królewska, której przewodniczył od początku 1410 roku. Tam też rozwiązywał trudne problemy polityki wewnętrznej i zagranicznej. Stosunki młodego Henryka V z ojcem, Henrykiem IV, układały się różnie. Wykorzystując chorobę ojca młody władca chciał wymusić nawet jego abdykację. Śmierć Henryka IV 20 marca 1413 roku zakończyła zbliżający się rychło konflikt pomiędzy ojcem i synem.

Herb dynastii Walezjuszy (Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 3.0.) Od początku swego panowania Henryk dążył do wznowienia wojny z Francją Walezjuszy. Pchały go do tego wielkie ambicje polityczne i marzenia o realizacji odwiecznych planów Plantagenetów, a nawet o czymś więcej - o połączeniu Francji i Anglii. Marzył o świecie potężnej monarchii chrześcijańskej, w której stolicami byłyby Londyn i Paryż, a także Konstantynopol lub Jerozolima - po zwycięskiej krucjacie. Nowa dynastia Lancasterów, która zdobyła tron angielski właściwie drogą uzurpacji, nie znalazła jeszcze w Anglii powszechnego uznania. Świadczy o tym chociażby powstanie wywołane przez lollardów w 1414 roku i spisek na życie młodego króla przygotowany przez grupę baronów, odkryty w lipcu 1415 roku. Zlikwidowano go i stracono trzech głównych spiskowców: Ryszarda hrabiego Cambridge - kuzyna królewskiego, sir Tomasza Grey oraz Henryka lorda Scrope - skarbnika koronnego.

Henryk V robił wszystko, by umocnić panowanie i zdobyć społeczną akceptację dla rządów swej dynastii. W pierwszych latach rządów uporządkował aparat skarbowy i podniósł ściagalność podatków, rozprawił się też z ruchem lollardów. Wydawało się, że wyprawa na kontynent, możliwość rabunków i zdobyczy we Francji, mogły zjednać Henrykowi V - uznanie szerszych mas społeczeństwa i skupić wokół króla możnych. Ci ostatni byli skłóceni i podzieleni, a co więcej - często niechętni i wrodzy wobec władcy. Głoszony przez Henryka V program odzyskania ziem francuskich należących niegdyś do Plantagenetów stał się poręcznym narzędziem kształtowania przychylnej dla Lancastera opinii publicznej. Pokazywał króla Anglii jako dziedzica wielkich królów angielskich i kontynuatora ich kontynentalnej polityki. Było to również umiejętne działanie na kształtujące się wówczas poczucie świadomości narodowej Anglików. Jej przykładem była petycja Izby Gmin do króla, z kwietnia 1414 roku, w której reprezentanci rycerstwa i mieszczaństwa angielskiego domagali się nie tylko przejęcia francuskich klasztorów filialnych w Anglii, ale również wygnania z nich wszystkich mnichów ponieważ służba boża może być lepiej odprawiana przez ludzi angielskich niż przez Francuzów.

Ambicje kontynentalne

Od roku 1413 do połowy 1415 trwały negocjacje Henryka V z księciem Burgundii i francuskim rządem królewskim – wówczas znajdującym się w ręku armaniaków. Król angielski traktował te lokowania jako ofensywę dyplomatyczną i pierwszy etap przygotowań do wojny. Henryk V przedstawił śmiałe żądania: domagał się korony francuskiej a przynajmniej córki królewskiej za żonę (z posagiem 2 milionów złotych skudów) i zwrotu ziem lennych Plantagenetów (przede wszystkim Normandii i Akwitanii). Francuzi byli skłonni do ustępstw, targowali się jednak. Trwała wymiana poselstw. Rozmowy przeciągały się. Równocześnie, Henryk V przygotowywał się do wojny. Wzmocnił nowymi oddziałami wojskowymi granicę ze Szkocją i garnizony w Walii oraz w Calais. Powiększył też straż wybrzeży angielskich i wprowadził ścisłą kontrolę cudzoziemców w Anglii. Przygotowywał broń i żywność, sprzęt wojenny i transportowy, przeprowadzał zaciągi wojskowe. Stworzona została nawet angielska sieć szpiegowska w Paryżu. O jej istnieniu świadczy proces kanonika katedry Notre-Dame - Jana Fusoris, mistrza medycyny i bakałarza teologii aresztowanego we wrześniu 1415 roku.

Tekst ma więcej niż jedną stronę. Przejdź do pozostałych poniżej.

Polecamy e-book Antoniego Olbrychskiego – „Pojedynki, biesiady, modlitwy. Świat średniowiecznych rycerzy”:

Autor: Antoni Olbrychski
Tytuł: „Pojedynki, biesiady, modlitwy. Świat średniowiecznych rycerzy”

ISBN: 978-83-65156-07-5

Wydawca: Michał Świgoń PROMOHISTORIA (Histmag.org)

Stron: 71

Formaty: PDF, EPUB, MOBI (bez DRM i innych zabezpieczeń)

5,9 zł

(e-book)

Strony:
1 2 3 4
Napisz komentarz
Regulamin komentarzy

Gość: Waceg |

Henrykowie - rzeźnicy nie bohaterowie, uzurpatorzy po niegodnym mordzie na prawdziwym Monarsze Ryszardzie II, [wycięto część komentarza niezgodną z regulaminem - moderator] w przewodniku po Westminsterze nazywanym "nieudolnym królem". Udolny to rzeźnik, nieudolny to ten , co promuje sztukę i nie posyła tysiącami na śmierć w obcych błotach młodych rodaków... Im większy rzeźnik tym szybciej okazuje się Wielki...



Odpowiedz

Gość: Grand |

U Shakespear'a jawi się jako odważny król-wojak. Zyskał uznanie w oczach europejskich władców a przeciwnicy dostrzegli jego talent i waleczność. Już od początku lądowania na wybrzeżach Francji dane mu było przechylić szalę zwycięstwa na swoją strone. Mimo trudnej kampanii w bohaterski sposób zwyciężył pod Azincourt i tym samym zasiał strach wśród wrogów. Od tamtej pory bali się angielskich strzał. G. Bidwell nazwał go "ostatnim rycerzem króla Artura".



Odpowiedz

Gość: MK |

Odnośnie "kopijników"- chyba chodzi o włóczników lub pikinierów? A co do bitwy pod Shrewsbury- Glendower upadł później, a sama w bitwa toczyła się miedzy zwolennikami Henryka IV Lancastera a zbuntowanym przeciwko niemu synem hrabiego Northumberlandu- Henrykiem Percy'm, znanym jako "Gorąca Ostroga". Jeszcze odnośnie ekranizacji- autor zapomniał o miniserialu "The Hollow Crown", w którym Henryk V pojawia się w odcinkach 2-4. Ostatni dotyczy właśnie bitwy pod Azincourt. W roli zwycięskiego Lancastera wystąpił Tom Hiddleston.



Odpowiedz
Michał Kozłowski

Historyk bez afiliacji, mediewista. Zajmuje się historią Bizancjum oraz historią historiografii. Publikował m.in. w „Kulturze Liberalnej”, „Mówią Wieki”, „Nowym Filomacie”, „Studiach z Dziejów Rosji i Europy Środkowej”, „Studiach i Materiałach Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej”. Ostatnio opracował przypisy i Bibliografię prac Ihora Ševčenki za lata 1938–2010 do książki Zakorzeniony kosmopolita. Ihor Szewczenko w rozmowie z Łukaszem Jasiną (Lublin: Instytut Europy Środkowo-Wchodniej 2010). Obecnie zajmuje się recepcją prac historyka Oskara Haleckiego.

Wolna licencja – ten materiał został opublikowany na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 3.0 Polska.

Redakcja i autor zezwalają na jego dowolny przedruk i wykorzystanie (również w celach komercyjnych) pod następującymi warunkami: należy wyraźnie wskazać autora materiału oraz miejsce pierwotnej publikacji – Portal historyczny Histmag.org, a także nazwę licencji (CC BY-SA 3.0) wraz z odnośnikiem do jej postanowień. W przypadku przedruku w internecie konieczne jest także zamieszczenie dokładnego aktywnego odnośnika do materiału objętego licencją.

UWAGA: Jeśli w treści artykułu nie zaznaczono inaczej, licencja nie dotyczy ilustracji i filmów dołączonych do materiału – w kwestii ich wykorzystania prosimy stosować się do wskazówek w opisie pod nimi lub – w razie ich braku – o kontakt z redakcją: redakcja@histmag.org