Autor: Tomasz Piotr Michalik
Tagi: Recenzje, Historia wojskowości, Książki, II wojna światowa, Europa Wschodnia
Opublikowany: 2019-06-28 09:14
Licencja: wolna licencja

Robert Forczyk – „Wojna pancerna na froncie wschodnim 1941-1942. Schwerpunkt” – recenzja i ocena

O wojnie na froncie wschodnim wiemy już chyba wszystko – można wybierać spośród tysięcy książek, filmów i czasopism. Wielokrotnie zestawiano już liczby czołgów, rozmieszczenie wojsk czy kompetencje stojących naprzeciwko siebie dowódców. Robert Forczyk stara się przyjąć nową perspektywę i zwrócić uwagę na aspekty ginące w innych pracach – czy wiedzą Państwo, jak ciężko manewrować czołgiem po lodzie przy braku odpowiedniego wyposażenia?

Robert Forczyk – „Wojna pancerna na froncie wschodnim 1941-1942. Schwerpunkt” – recenzja i ocena

Robert Forczyk
„Wojna pancerna na froncie wschodnim 1941-1942.
Ocena: 8
49,90 zł
Wydawca: Vesper
Rok wydania: 2019
Okładka: miękka
Liczba stron: 572
ISBN: 9788377312544

Robert Forczyk, a właściwie podpułkownik armii Stanów Zjednoczonych w stanie spoczynku i doktor z zakresu bezpieczeństwa narodowego i stosunków międzynarodowych Uniwersytetu Marylandu Robert Forczyk to autor wielu książek dotyczących wojskowości drugiej wojny światowej, a przede wszystkim frontu wschodniego. Zainteresowanych odsyłamy chociażby do pracy „Warszawa 1944. Zryw wolności”, traktującej o powstaniu warszawskim czy „Panther vs. T-34. Ukraina 1943”. Jednocześnie autor jest byłym żołnierzem wojsk pancernych z osiemnastoletnim stażem służby w Europie i Azji. Naukowiec, pancerniak, dowódca – trzy cechy osobowości autora, które odcisnęły swoje piętno na książce, czyniąc ją nieco inną od sąsiadujących z nią na półce opracowań na ten sam temat.

„Wojna pancerna na froncie wschodnim” to dwuczęściowa monografia wojny pancernej między III Rzeszą i jej sojusznikami a ZSRR. Książka, w języku angielskim wydana w 2014 roku, przyjmuje dobrze znany czytelnikom podział: część pierwsza prowadzi nas do zimy 1942/1943 roku i zniszczenia wojsk państw osi pod Stalingradem ([Schwerpunkt]), część druga od tego punktu zwrotnego do końca wojny (podtytuł oryginału: Red Steamroller, polskie wydanie w planach).

Praca poparta jest solidnymi badaniami źródeł niemieckich, rosyjskich i angielskojęzycznych. Autor sumiennie opisuje rozwój doktryn wojny pancernej, przemysłu zbrojeniowego oraz konstrukcji czołgowych obu stron konfliktu. Podkreśla, że to nie zawsze liczby, projekty czołgów i zestawienia statystyczne wygrywają wojny, a same spisy stanu oddziałów są dobrym wskaźnikiem ich potencjału bojowego. I tak zaznacza nieadekwatny do potrzeb sprzęt zarówno niemieckich (Pz35t), jak i sowieckich (T-28) wojsk pancernych, dramatyczne braki w wyszkoleniu czy wyposażeniu, które odgrywały kluczową – jego zdaniem – rolę w działaniach na froncie. Książka jest interesującym zestawieniem mocnych i słabych stron wojsk pancernych obu stron, z zaznaczeniem i podkreśleniem elementów ginących lub marginalizowanych w innych pracach. Sam fakt posiadania kilkudziesięciu T-34 czy KW-1 niewiele zmienia, jeśli załogi nie potrafią dojechać na pole walki nie paląc przy tym sprzęgła w połowie maszyn.

Autor zwraca uwagę na wiele szczegółów związanych z funkcjonowaniem wojsk pancernych. Dokładnie omawia kwestie wyposażenia, problemy logistyczne, słabe i mocne strony zaplecza warsztatowego. Interesującym jest, jak potrafi łączyć te elementy z całościowym obrazem przebiegu walk na froncie.

Forczyk jest doświadczonym dowódcą i pancerniakiem – i tak też traktuje opisywanie przez siebie postacie. Oczywiście, czytelnik napotka nieśmiertelne i nieodzowne w książce o froncie wschodnim fragmenty o „3. kompanii 4. batalionu 5. pułku 6. dywizji 7. korpusu, która między 2:30 a 2:45 przesunęła się o 25 metrów z zagajnika do gaika”, które w wielu pracach zastępują analizę i wnioski. Na szczęście, nie jest ich przerażająco dużo, my zaś zostaliśmy zaopatrzeni w schematyczne mapy, które pozwalają nawet nieobeznanemu czytelnikowi cokolwiek z owych ruchów wojsk zrozumieć. Co szczególnie istotne – autor opisuje swoich bohaterów przez pryzmat dowodzących nimi oficerów. Bardzo często znaczące nawet oddziały przedstawiane są tylko raz swoją oficjalną nazwą, potem zaś, konsekwentnie, np. „żołnierzami Rotmistrowa”. Jest jeszcze jedna drobna kwestia w temacie dowódców, o której należy wspomnieć – autor najwyraźniej nie jest wielkim fanem ani Heinza Guderiana, ani jego dobrze znanej książki „Wspomnienia żołnierza”. „Wojnę pancerną…” śmiało więc polecam wszystkim miłośnikom Szybkiego Heinza ([Schneller Heinz]).

Warto zaznaczyć, że książka nie jest przeglądem całokształtu walk na froncie wschodnim. Autor niemal całkowicie pomija kwestie walk piechoty, oblężeń miast, walk powietrznych czy początków boju z sowiecką partyzantką. Jest również niemal zupełnie nieczuły na kwestie polityczne. Elementy tych zjawisk pojawiają się tylko i wyłącznie wtedy, kiedy wpływały na przebieg wojny pancernej, której poświęcona jest ta praca.

Wartą podkreślenia, mocną stroną recenzowanej książki jest wartka narracja – autor nie pozwala się czytelnikowi nudzić. Polecam.

Zainteresowała Cię nasza recenzja? Zamów książkę Roberta Forczyka „Wojna pancerna na froncie wschodnim 1941-1942. Schwerpunkt”!

Śledź nas!
Komentarze

O autorze
Tomasz Piotr Michalik
Absolwent Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego oraz I LO im. Wacława Nałkowskiego w Wołominie. Miłośnik twórczości H. H. Kirsta i dziejów II wojny światowej, głównie wyposażenia i sprzętu, ze szczególnym uwzględnieniem Wielkiej Rodziny Okrętów Lotniczych. Na co dzień nauczyciel w jednej z warszawskich szkół.

Wszystkie teksty autora

Pierwszy polski portal historyczny
ISSN: 1896-8651
Wydawca portalu
Michał Świgoń PROMOHISTORIA
ul. Koźmiana 2/89
01-606 Warszawa
telefon: 692 929 681
m.swigon@histmag.org
NIP 626-281-54-56
Numer konta: PL 33 1140 2004 0000 3802 7410 0716
Patronaty
Jak uzyskać patronat
Kontakt z redakcją
Mateusz Balcerkiewicz
redaktor naczelny
redakcja@histmag.org
telefon: 798 537 653
Reklamuj się u nas
Oferta reklamowa
Konkursy
Nasze konkursy