Opublikowano
2014-03-05 12:00
Licencja
Wolna licencja

Święta Kinga - patronka Polski

Księżna węgierska, patronka Polski, która ponad 700 lat musiała czekać na swoją kanonizację. Nim przywdziała habit klaryski, kierowała polityką księstwa Małopolski i uczestniczyła w grze o tron Austrii. Jaki był żywot Węgierki, która tak wyraźne piętno odcisnęła na historii Polski?


Strony:
1 2 3

Św. Kinga Księżna Kunegunda, zwana zdrobniale Kingą, urodziła się 5 marca 1234 roku na Węgrzech. Jej rodzicami byli król Bela IV (1235-1270) z dynastii Arpadów i Maria, córka Teodora I Laskarysa, cesarza bizantyńskiego rezydującego w Nicei (1204-1222). Miała siedmioro rodzeństwa - dwóch braci: Belę, księcia Chorwacji (1261–1269) i Stefana V (1270-1272) oraz pięć sióstr: Annę (zm. 1264), żonę Rościsława, księcia Halicza (1236-1238), świętą Małgorzatę (zm.1270), dominikankę, Konstancję, żona Lwa, księcia Halicza (1269-1301), błogosławioną Jolentę – Helenę (zm. 1297), żonę księcia wielkopolskiego Bolesława Pobożnego (1239-179) i Elżbietę (zm. 1271), żonę Henryka XIII, księcia Bawarii (1253-1290).

Bolesław

W 1239 roku, mając pięć lat, Kinga została wysłana na dwór Małopolski jako przyszła żona dwunastoletniego wówczas – Bolesława V Wstydliwego (1243-1279). W aranżowaniu jej małżeństwa z Bolesławem pewną, acz nie do końca poznaną rolę odgrywała Salomea, starsza o 20 lat siostra Bolesława. Żywot Kingi podaje informację o tym, jak Salomea ukradkiem wywiozła ją z Węgier. Wydaje się to nieprawdopodobne, jednakże zapewne można mówić o pośrednictwie lub udziale Salomei, skoro przebywała w tym czasie z Kolomanem (byłym księciem halickim) na Węgrzech. W jednym z dokumentów Bolesława Wstydliwego znajduje się informacja o politycznym tle małżeństwa, które miało zostać zawarte za radą biskupa krakowskiego Wisława i możnych małopolskich. Związek małopolskich Piastów z Węgrami wzmacniał politycznie ich pozycje wśród innych książąt dzielnicowych.

Kinga po przyjeździe do Polski wychowywała się zapewne na dworze Grzymisławy i Bolesława, gdzie Salomea miała niewątpliwie duży wpływ na jej wychowanie. Niestety, niewiele wiadomo o jej nauczycielu Michulo. Znany jest natomiast opanowany przez nią zasób wiedzy. Oprócz języka polskiego i węgierskiego poznała również łacinę, wpojono jej również głęboką religijność w rozkwitającym wówczas duchu franciszkańskim.

Nie wiadomo kiedy dokładnie odbyły się jej zaślubiny, zapewne było to koło 1247 roku, kiedy Kinga miała dwanaście lat. Wtedy też zapewne została ustalona samodzielność majątkowa Kingi w oparciu o jej posag. Dziesięć lat później, w dokumencie z 1257 roku, Bolesław stwierdził , że Kinga otrzymała w swoim posagu znaczną część złota, srebra i drogocennych kamieni. Bolesław wobec zniszczenia kraju przez drugi najazd Mongołów z 1257 roku zmuszony był zaciągnąć u niej pożyczkę, której nie był w stanie spłacić. By pokryć dług przekazał Kindze ziemię sądecką (1257). Zastrzeżono jednak, aby ta pograniczna ziemia nie odpadła od Małopolski na rzecz Węgier. Warto też podkreślić, że przy zaślubinach Kinga otrzymała wcześniej inne ziemie jako oprawę swojego wiana.

Żona nietypowa

Bolesław Wstydliwy Stanowisko Kingi jako żony u boku swojego męża było zupełnie wyjątkowe. Istnieje wiele dokumentów, które wystawiała razem z nim, znamy także szereg takich, w których wymieniona jest jako udzielająca rady bądź konsensusu. Być może sytuacja taka wynikała z faktu pochodzenia Kingi z królewskiego rodu, podczas gdy Bolesław było tylko księciem Krakowa i Sandomierza. Inną przyczyną mogła być swego rodzaju zależność majątkowa Bolesława od Kingi, która mogła pociągnąć za sobą wpływ na politykę zagraniczną i wewnętrzną. W grę mogła także wchodzić podkreślana przez niektórych historyków niewielka aktywność, jaką Bolesław Wstydliwy przejawiał jako książę.

Kinga podejmowała działania zmierzające do utrzymania sojuszu z Węgrami, co było związane z rywalizacją między jej ojcem, Belą IV, a królem Czech, Przemysłem Ottokarem II, o spadek po wygasłym rodzie Babenbergów. 15 czerwca 1246 roku zginął w walce z Węgrami Fryderyk II Bitny, książę Austrii i Styrii, ostatni Babenberg, co musiało doprowadzić do walki o sukcesję po nim. Pierwszy z roszczeniami wystąpił margrabia morawski Władysław, syn Wacława I czeskiego i mąż bratanicy Fryderyka, Gertrudy. Jego pretensje wygasły bardzo szybko, w momencie jego śmierci w 1247 roku. Cesarz Fryderyk II wystąpił z pretensjami w imieniu Małgorzaty, siostry Fryderyka Bitnego, jako że była ona żoną zmarłego syna władcy Rzeszy.

Schody do nieba - wielcy święci, papieże i mistycy

Czytaj dalej...
Cała sprawa nabrała międzynarodowego rozgłosu, przenosząc się nawet na płaszczyznę konfliktu między papieżem a cesarzem. Wielmożowie czescy podjęli przeciwdziałania i wysunęli jako kandydata do pozbawionych władzy księstw syna Wacława I – Przemysła Ottokara I, który po zmarłym Władysławie otrzymał tytuł margrabiego Moraw. Papież wyznaczył następcę Babenbergów w osobie Hermana V z Badeni, drugiego męża Gertrudy, wspominanej już bratanicy Fryderyka Bitnego. Do całej walki o dwa księstwa wmieszał się też Bela IV. W roku 1250 nikomu nie udało się opanować ziem Babenbergów, jednocześnie zmarli Herman V i cesarz Fryderyk II. W 1252 roku doszło do rozwiązania konfliktu: 23-letni Ottokar ożenił się z 44-letnią Małgorzatą siostrą Fryderyka Bitnego, ta zaś przelała całe swoje prawa na męża. Z podobnym projektem wystąpił Bela IV. Gertruda została wydana za mąż za Romana halickiego, który był bliskim powiernikiem Beli IV. Doprowadziło to w 1253 roku do kolejnej wojny. Po stronie węgierskiej stanęli: Rościsław, Daniel i inni książęta ruscy związani z Węgrami oraz właśnie Bolesław V Wstydliwy. Koalicja uderzyła na Austrię a następnie na Morawy. 3 kwietnia 1254 roku zawarto pokój, na mocy którego Bela otrzymał dużą część Styrii. Resztę Styrii i całą Austrię otrzymał Ottokar. Widoczna w tym czasie była aktywność Kingi na dworze węgierskim. Wiadomo, że brała udział w zjazdach monarchów węgierskich, zapewne również z jej inicjatywy w 1253 roku Bolesław pośpieszył z pomocą teściowi, który wówczas wojował z Czechami. Ustępstwem na rzecz Węgier było porzucenie zainicjowanej przez Leszka Białego polskiej polityki ekspansji na tereny Rusi Halickiej. Małżeństwo siostry Kingi, Konstancji, z Lwem Daniłowiczem w 1246 roku oddawało Ruś Halicką całkowicie w orbitę węgierską. Tekst ma więcej niż jedną stronę. Przejdź do pozostałych poniżej.

Polecamy e-book Marcina Sałańskiego „Wyprawy krzyżowe. Zderzenie dwóch światów”:

Autor: Marcin Sałański
Tytuł: „Wyprawy krzyżowe. Zderzenie dwóch światów”

Wydawca: PROMOHISTORIA [Histmag.org]

ISBN: 978-83-934630-5-3

Stron: 76

Formaty: PDF, EPUB, MOBI (bez DRM i innych zabezpieczeń)

5,9 zł

(e-book)

Strony:
1 2 3
Napisz komentarz
Regulamin komentarzy

Dziękujemy za zwrócenie uwagi na błąd - został poprawiony.



Odpowiedz

Gość: czamar |

Całe szczęście, ze był polski papież bo tak Kinga nie byłaby świętą.



Odpowiedz

Gość: tomash |

"Cesarz Fryderyk II wystąpił z pretensjami w imieniu Małgorzaty, siostry Fryderyka Bitnego, jako, że była ona żoną swego zmarłego syna." - powinno być "JEGO zmarłego syna", w przeciwnym razie wychodzi nam związek niczym Edypa i Jokasty.



Odpowiedz
Michał Kozłowski

Historyk bez afiliacji, mediewista. Zajmuje się historią Bizancjum oraz historią historiografii. Publikował m.in. w „Kulturze Liberalnej”, „Mówią Wieki”, „Nowym Filomacie”, „Studiach z Dziejów Rosji i Europy Środkowej”, „Studiach i Materiałach Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej”. Ostatnio opracował przypisy i Bibliografię prac Ihora Ševčenki za lata 1938–2010 do książki Zakorzeniony kosmopolita. Ihor Szewczenko w rozmowie z Łukaszem Jasiną (Lublin: Instytut Europy Środkowo-Wchodniej 2010). Obecnie zajmuje się recepcją prac historyka Oskara Haleckiego.

Wolna licencja – ten materiał został opublikowany na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 3.0 Polska.

Redakcja i autor zezwalają na jego dowolny przedruk i wykorzystanie (również w celach komercyjnych) pod następującymi warunkami: należy wyraźnie wskazać autora materiału oraz miejsce pierwotnej publikacji – Portal historyczny Histmag.org, a także nazwę licencji (CC BY-SA 3.0) wraz z odnośnikiem do jej postanowień. W przypadku przedruku w internecie konieczne jest także zamieszczenie dokładnego aktywnego odnośnika do materiału objętego licencją.

UWAGA: Jeśli w treści artykułu nie zaznaczono inaczej, licencja nie dotyczy ilustracji i filmów dołączonych do materiału – w kwestii ich wykorzystania prosimy stosować się do wskazówek w opisie pod nimi lub – w razie ich braku – o kontakt z redakcją: redakcja@histmag.org