Opublikowano
2013-08-17 14:15
Licencja
Wolna licencja

Traktat w Verdun 843, czyli podział władztwa Karola Wielkiego

(strona 4)

System państwowy skonstruowany przez Karola Wielkiego zaczął się rozpadać natychmiast po jego śmierci. Liczące ponad milion kilometrów kwadratowych państwo zaczęło się kruszyć już za panowania jego syna – Ludwika I Pobożnego (814–840). Był on zbyt leniwy i nie potrafił sprostać obowiązkom, które tak sumiennie wypełniał jego ojciec. Dość szybko doszło do podziału imperium, który już częściowo dokonał się w końcu rządów odnowiciela cesarstwa.


Strony:
1 2 3 4 5

Sytuacja w Państwie Karola była trudna, a do najważniejszych problemów należały najazdy wikingów i separatyzm Bretończyków. W 857 roku możni z Galii wezwali na tron Ludwika Niemieckiego. Jednak Karol Łysy uporał się zarówno z buntem, jak i z pozostałymi przeciwnoścami. Jego państwo nadal nie tworzyło jednak zwartej całości. Składało się z dwóch odrębnych większych organizmów: zachodniej części dzisiejszej Francji, oderwanej od reszty, podzielonej między dwa inne królestwa, oraz Akwitanii, dążącej do oderwania się od jego władztwa. W jego skład wchodziły też: część Burgundii, wizygocka Septymania (Gocja), Katalonia i celtycka, separatystyczna Bretania. Można było mówić nie tyle o państwie, ile o zespole terenów o różnych tradycjach historycznych.

Nietrwała jedność

Bracia tylko kilka lat działali w sojuszu, utrzymując kruchą jedność. Na przyszłość otwierały się dwie możliwości. Pierwszą była ponowna integracja całego terytorium przez Lotara jako cesarza i władcy ziem centralnych. Drugą opcją był rozbiór władztwa centralnego przez królestwa wschodnie i zachodnie. W celu utrzymania jedności zrodziła się koncepcja fraternitatis. Miała ona polegać na współdziałaniu braci. Wspólna polityka miała być prowadzona dzięki konferencjom, mającym na celu trwalsze związanie ze sobą trzech dworów. Pierwsze takie spotkanie odbyło się w 844 roku w Thoinville, a kolejne w 847 i 851 roku w Meersen.

Wszystko zmieniło się jednak wraz ze śmiercią Lotara I 29 września 855 roku. Równolegle z tym wydarzeniem rozpadło się jego „nienaturalne” państwo. Przed śmiercią cesarz powrócił do starofrankijskiego systemu podziału państwa. Na jego podstawie powstały trzy nowe królestwa. Italią wraz z tytułem cesarza rządzi Ludwik II (855–875), Prowansją i Dolną Burgundią Karol (855–863) a teren zwany Francia Media (Górna Burgundia i Austrazja, od Jeziora Genewskiego po Fryzję) dziedziczył Lotar II (855–869). Właśnie to ostatnie królestwo od imienia jego pierwszego władcy miało nazywać się Lotaryngią (łac. Lotharii regnum). Lotaryngia stała się ofiarą rosnących apetytów zachodniej lub wschodniej linii Karolingów (863, 869, 875). Cesarz Ludwik II, jako pierwszy karoliński cesarz, nie posiadał władzy nad Akwizgranem. Odcięty przez Alpy od reszty braci, skupiał się głównie na sprawach włoskich.

Trzej synowie Lotara I zmarli bezpotomnie. Śmierć Lotara II w 869 roku została natychmiast wykorzystana przez Karola Łysego, który opanował Lotaryngię i odbył w Metzu kolejną koronację.

Verdun do poprawki

8 sierpnia 870 zawarty został układ w Meersen. Stanowił on ważną korektę traktatu w Verdun, dzieląc Lotaryngię między Ludwika i Karola Łysego. Układ ten przyciągnął szczególną uwagę historyków ze względu na wyznaczoną w nim interesującą granicę podziału. Pozostawiała ona po stronie zachodniej Leodium, Verdun, Toul i Besancon, a po wschodniej – Kolonię, Akwizgran, Trewir, Strasburg i Bazyleę. Linia ta odpowiada, z niewielkimi odchyleniami, późniejszej niemiecko–francuskiej granicy językowej. Traktat nie wziął zupełnie pod uwagę praw dziedzicznych Ludwika II, oddając mu jedynie Prowansję. Od czasu zawarcia tego traktatu Karol Łysy skoncentrował się na zdobyciu Italii i upragnionej korony cesarskiej. Udało mu się to po bezpotomnej śmierci cesarza Ludwika II, 12 sierpnia 875 roku. Rzymska koronacja Karola Łysego odbyła się już 25 grudnia 875 roku, w 75. rocznicę koronacji Karola Wielkiego. Wydawało się, że jedność została odzyskana, lecz dwa lata później najmłodszy syn Ludwika I Pobożnego zmarł (6 października 877). Niestety, korona cesarska skompromitowała go w oczach poddanych. Dwie wyprawy do Italii nastapiły bowiem w czasie, gdy jego kraj pustoszyli Normanowie. Żaden z jego następców Karolingów zachodniofrankijskich nie zdołał już sięgnąć po koronę cesarską.

Tekst ma więcej niż jedną stronę. Przejdź do pozostałych poniżej.

Polecamy e-book Marcina Sałańskiego „Elita władzy w Królestwie Jerozolimskim (1174–1185)”:

Autor: Marcin Sałański
Tytuł: „Elita władzy w Królestwie Jerozolimskim (1174–1185)”

Wydawca: PROMOHISTORIA [Histmag.org]

ISBN: 978-83-934630-8-4

Stron: 85

Formaty: PDF, EPUB, MOBI (bez DRM i innych zabezpieczeń)

6,9 zł

(e-book)

Strony:
1 2 3 4 5
Napisz komentarz
Regulamin komentarzy
Nie ma jeszcze żadnych komentarzy
Michał Kozłowski

Historyk bez afiliacji, mediewista. Zajmuje się historią Bizancjum oraz historią historiografii. Publikował m.in. w „Kulturze Liberalnej”, „Mówią Wieki”, „Nowym Filomacie”, „Studiach z Dziejów Rosji i Europy Środkowej”, „Studiach i Materiałach Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej”. Ostatnio opracował przypisy i Bibliografię prac Ihora Ševčenki za lata 1938–2010 do książki Zakorzeniony kosmopolita. Ihor Szewczenko w rozmowie z Łukaszem Jasiną (Lublin: Instytut Europy Środkowo-Wchodniej 2010). Obecnie zajmuje się recepcją prac historyka Oskara Haleckiego.

Wolna licencja – ten materiał został opublikowany na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 3.0 Polska.

Redakcja i autor zezwalają na jego dowolny przedruk i wykorzystanie (również w celach komercyjnych) pod następującymi warunkami: należy wyraźnie wskazać autora materiału oraz miejsce pierwotnej publikacji – Portal historyczny Histmag.org, a także nazwę licencji (CC BY-SA 3.0) wraz z odnośnikiem do jej postanowień. W przypadku przedruku w internecie konieczne jest także zamieszczenie dokładnego aktywnego odnośnika do materiału objętego licencją.

UWAGA: Jeśli w treści artykułu nie zaznaczono inaczej, licencja nie dotyczy ilustracji i filmów dołączonych do materiału – w kwestii ich wykorzystania prosimy stosować się do wskazówek w opisie pod nimi lub – w razie ich braku – o kontakt z redakcją: redakcja@histmag.org