Opublikowano
2012-07-08 12:50
Licencja
Wolna licencja

Węgier na tronie w Konstantynopolu?

Unia polsko-litewska, czy polsko-węgierska to tematy powszechnie znane. Niewiele osób wie natomiast, że w XII wieku w Europie mogło powstać potężne imperium zbudowane z połączenia Królestwa Węgierskiego i Cesarstwa Bizantyńskiego. 845 lat temu miała miejsce wielka bitwa pod Sirmium, stanowiąca ważny epizod w walce o stworzenie tego potężnego państwa...


Strony:
1 2 3

Manuel I Komnen – zobacz też: Trapezunt - ostatni bizantyński bastion

Manuel I Komnen Manuel I Komnen Z czasami panowania cesarza bizantyjskiego Manuela I Komnena (1143-1180) łączy się niezrealizowany projekt dotyczący unii Bizancjum i Węgier. Węgry były ważnym elementem polityki zagranicznej tego władcy. Matką Manuela była księżniczka węgierska Piroszka (w Bizancjum znana jako Irena). Nie dość jednak, że nie odegrała ona żadnej politycznej roli, to jeszcze w pierwszej połowie XII wieku nastąpiło zbliżenie Węgrów i Serbów skierowane przeciw Bizancjum. Nieufność obu państw została pogłębiona za sprawą opanowania przez Węgrów Dalmacji.

Manuel I Komnen Irena (Piroszka), cesarzowa bizantyńska Pomiędzy rokiem 1151 a 1167 Bizantyńczycy wysłali przeciwko królestwu węgierskiemu około 13 ekspedycji wojskowych. Ingerencja w sprawy węgierskie była spowodowana przede wszystkim rywalizacją obu państw na terenie Serbii. Serbowie, poddani luźnemu zwierzchnictwu bizantyńskiemu, w walkach z cesarstwem z czasem coraz częściej odwoływali się do pomocy Węgrów. Latem 1149 roku Manuel w wyprawie rozbił połączone siły sojuszników. Następnym krokiem miało być zaatakowanie Węgier, których ówczesny władca Gejza II (1141-1162) walczył w tym czasie na Rusi z książętami Halicza i Suzdala - sprzymierzeńcami Manuela I. W rezultacie, w 1151 roku doszło do wyprawy bizantyńskiej na Węgry. W jej rezultacie król węgierski uznał się za cesarskiego wasala i zobowiązał do zwrotu jeńców wojennych. Niebawem na Węgrzech pojawił się jednak ambitny kuzyn Manuela – Andronik Komnen. Skłonił on Gejzę do udzielenia mu pomocy w walce o tron w Konstantynopolu. W efekcie, w 1155 roku Węgrzy uderzyli na fortece wzdłuż linii Dunaju, lecz zostali powstrzymani. Na tym skończył się konflikt będący wynikiem knowań awanturniczego Andronika Komnena, który przypłacił swoje działania wieloletnim więzieniem w Konstantynopolu.

Manuel I Komnen Gejza II Śmierć Gejzy II 31 maja 1162 roku spowodowała objęcie tronu przez jego młodszego syna Stefana III (1162-1172). Choć miał on już wówczas 15 lat, co oznaczało, że mógł samodzielnie sprawować rządy, władzę miała sprawować miała rada regencyjna. W jej skład weszli Łukasz Banffi arcybiskup Ostrzyhomia, królowa-matka Eufrozyna oraz Henryk, palatyn królestwa. Rodzina królewska nie uznała jednak tego faktu. Niektórzy jej członkowie zaczęli szukać pomocy na dworze bizantyńskim: pretensje do korony zgłosił Władysław II (1162-1163), młodszy brat zmarłego Gejzy II popierany przez Manuela I. Dzięki dynamicznym działaniom, w lipcu 1162 doszło do jego koronacji na króla przez arcybiskupa Kalocsy. Akt koronacji nie był jednak ważny, musiał jej bowiem dokonać arcybiskup ostrzyhomski. Władysław II zmarł nieoczekiwanie 14 lutego 1163, a rządy objął po nim Stefan IV (1163-1165), mąż Marii Komneny, wnuczki cesarza Jana II (1118-1143). Nowy władca, podobnie jak jego poprzednik, był antykrólem, bowiem został koronowany przez arcybiskupa Kalocsy. Stefan IV prowadził politykę bezwarunkowej lojalności wobec Konstantynopola, przez co nie cieszył się na Węgrzech sympatią. Niedość bowiem, że bił monetę na wzór bizantyński, to jeszcze zerwał on zupełnie stosunki z papiestwem. Niezadowolenie pogłębiało się, aż za sprawą Łukasza Banffiego wybuchł na Węgrzech bunt przeciwko uzurpatorowi. Początkowo Stefan IV odnosił sukcesy; poczuł się nawet tak pewnie, że odesłał nawet bizantyjski korpus posiłkowy. W 1163 roku wyprawę na Węgry podjął jednak cesarz Fryderyk Barbarossa, wspierając zabiegi Stefana III o odzyskanie korony.

19 czerwca 1163 w bitwie pod Székesfehérvárem Stefan IV został pokonany i dostał się do niewoli, a prawowity władca, Stefan III odzyskał tron. Niedługo później, krótko po swym uwolnieniu, Stefan IV zbiegł do Bizancjum, a jesienią 1163 próbował bezskutecznie odzyskać tron. Wobec tych faktów Manuel I Komnen zaoferował Stefanowi III sojusz. Jednym z jego warunków było pojawienie się na dworze w Konstantynopolu młodszego brata Stefana III – Beli. Manuel zobowiązywał się uczynić Belę swoim następcą i oddać mu rękę swojej córki Marii. Propozycja została przyjęta. Jeszcze w tym samym roku Bela przybył do Konstantynopola, a rok później Stefan III oddał młodszemu bratu część królestwa węgierskiego: Sirmium, Chorwację i Dalmację. Jednocześnie jednak władca Budy szukał sojuszników przeciw swoim nowym sprzymierzeńcom. Udało mu się zawrzeć sojusz z Austrią, Czechami i Haliczem, a ponadto intensywnie zabiegał o poparcie u cesarza Fryderyka I Barbarossy (1152-1190).

Tekst ma więcej niż jedną stronę. Przejdź do pozostałych poniżej.

Lubisz czytać artykuły w naszym portalu? Wesprzyj nas finansowo i pomóż rozwinąć nasz serwis!

Strony:
1 2 3
Napisz komentarz
Regulamin komentarzy

Gość: Galician |

Ciekawy tekst, jak i pozostałe z resztą artykuły tego autora. Wszystkie przeczytałem z wielkim zainteresowaniem i uczuciem niedosytu. Tutaj jednakże chciałbym zwrócić uwagę na mały lapsus.Autor napisał "Główna część sił była osłaniana przez konnych łuczników: najemnych Turków i Kumanów." Kumanowie (Kumani, Połowcy) to również Turcy tyle, że Kipczaccy.



Odpowiedz
Michał Kozłowski

Historyk bez afiliacji, mediewista. Zajmuje się historią Bizancjum oraz historią historiografii. Publikował m.in. w „Kulturze Liberalnej”, „Mówią Wieki”, „Nowym Filomacie”, „Studiach z Dziejów Rosji i Europy Środkowej”, „Studiach i Materiałach Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej”. Ostatnio opracował przypisy i Bibliografię prac Ihora Ševčenki za lata 1938–2010 do książki Zakorzeniony kosmopolita. Ihor Szewczenko w rozmowie z Łukaszem Jasiną (Lublin: Instytut Europy Środkowo-Wchodniej 2010). Obecnie zajmuje się recepcją prac historyka Oskara Haleckiego.

Wolna licencja – ten materiał został opublikowany na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 3.0 Polska.

Redakcja i autor zezwalają na jego dowolny przedruk i wykorzystanie (również w celach komercyjnych) pod następującymi warunkami: należy wyraźnie wskazać autora materiału oraz miejsce pierwotnej publikacji – Portal historyczny Histmag.org, a także nazwę licencji (CC BY-SA 3.0) wraz z odnośnikiem do jej postanowień. W przypadku przedruku w internecie konieczne jest także zamieszczenie dokładnego aktywnego odnośnika do materiału objętego licencją.

UWAGA: Jeśli w treści artykułu nie zaznaczono inaczej, licencja nie dotyczy ilustracji i filmów dołączonych do materiału – w kwestii ich wykorzystania prosimy stosować się do wskazówek w opisie pod nimi lub – w razie ich braku – o kontakt z redakcją: redakcja@histmag.org