Autor: Dominika Krawczyk
Tagi: Historia wojskowości, Ciekawostki i rocznice, II wojna światowa, Poznań, Polska, Wielkopolska
Opublikowany: 2015-02-23 19:08
Licencja: wolna licencja

Wyzwolenie Poznania – 23 lutego 1945 roku

Walki o Poznań trwały około miesiąca. Niemcy poddali miasto na długo po tym, jak pierwsi radzieccy żołnierze przekroczyli linię Odry. Jak dokładnie wyglądało wyzwolenie Poznania?

Ofensywa radziecka, zatrzymana uprzednio przez Stalina na linii Wisły w 1944 roku, ruszyła w kierunku zachodnim 12 stycznia 1945 roku. Z okolicy Magnuszewa wyruszyła również 8. Armia Gwardii generała Wasilija Czujkowa. 18 stycznia dotarła ona do Łodzi, którą zdobyto w ciągu jednego dnia. Ze względu na doświadczenia dowódcy w walce w terenie miejskim w bitwie stalingradzkiej, 8. Armię Gwardii wyznaczono do zajęcia Poznania. Rozkaz Czujkow otrzymał 24 stycznia.

"
":/grafika/articles2015/twierdza-poznan3.jpg Dowódca 29 Korpusu Gwardii gen. A. Szemienkow (domena publiczna).

Początkowo planowano zdobycie miasta z marszu, jednak nie udało się to. Wcześniej stolicę Wielkopolski opuścił gauleiter Arthur Greiser, który aż do 20 stycznia nie wyraził zgody na ewakuację ludności cywilnej, co poskutkowało pozostaniem ponad połowy cywili w obrębie miasta. Jego ostatnim rozkazem była walka do ostatniego żołnierza. Generał Czujkow mówił o Poznaniu (już w nim będąc): Poznań jest silnie ufortyfikowaną twierdzą. A my myśleliśmy, że to jest miasto, które zdobędziemy z marszu.

"
":/grafika/articles2015/twierdza-poznan2.jpg Walki w Śródmieściu (domena publiczna).

Miasto zostało okrążone 25 stycznia 1945 roku. Aż do 17 lutego, kiedy to niemieccy obrońcy zamknęli się w Cytadeli, trwały walki o odbijanie kolejnych skrawków grodu nad Wartą. Kilka dni wcześniej, 14 lutego, padła desperacko broniona Piła, a 18 lutego fiasko poniosła kontrofensywa niemiecka o kryptonimie „Sonnenwende”, która miała oddalić w czasie atak na Berlin. Tego samego dnia pada rozkaz ataku na Cytadelę. Szturmowi na twierdzę towarzyszyły puszczane przez głośniki nagrania pieśni pogrzebowych i wezwań do kapitulacji. Jako argument podawano, że miasto znajduje się 200 kilometrów za linią frontu.

"
":/grafika/articles2015/twierdza-poznan4.jpg Żołnierze Armii Czerwonej na ul. Królowej Jadwigi (domena publiczna).

Rosjan wspierała swym ogniem artyleria z 1400 dział (moździerze, katiusze, haubice), nie stroniono też od miotaczy ogni. Do walki przystępowali także miejscowi Polacy – ochotniczo, ale i werbowani do pomocy. Ostatecznie twierdzę poddał generał major Ernst Gonell, który popełnił samobójstwo na podłodze swego gabinetu, leżąc na fladze ze swastyką. Stało się to nad ranem 23 lutego 1945 roku.

Wyzwolenie Poznania – zobacz też:

Bitwa o Poznań wpisuje się w krajobraz końca II wojny światowej. Niemcy jeszcze walczyli zaciekle, lecz mimo rządowej propagandy mieli świadomość nadchodzącego końca. Niepokonana niemiecka armia stała się karykaturą samej siebie, tworząc jednostki wojskowe ze zbieraniny obecnych na miejscu ludzi. Po stronie niemieckiej walczył również batalion węgierski.

"
":/grafika/articles2015/twierdza-poznan1.jpg Ratusz Poznański po zakończeniu walk (domena publiczna).

W wyniku walk zniszczono 55 procent tkanki miejskiej. Straty po stronie radzieckiej szacuje się na około 6000 ludzi, zaś po stronie niemieckiej na 5000. Generał Czujkow i jego 8. Armia mieli zapowiedź tego, co czeka ich w Berlinie.

Dziękujemy, że z nami jesteś! Chcesz, aby Histmag rozwijał się, wyglądał lepiej i dostarczał więcej ciekawych treści? Możesz nam w tym pomóc! Kliknij tu i dowiedz się, jak to zrobić!

Bibliografia:

Śledź nas!
Komentarze

O autorze
Dominika Krawczyk
Studentka historii na Uniwersytecie Warszawskim. Zainteresowana historią XX wieku, z której szczególnie lubi I i II wojnę światową oraz dwudziestolecie. Kocha czytać książki.

Wszystkie teksty autora

Pierwszy polski portal historyczny
ISSN: 1896-8651
Wydawca portalu
Michał Świgoń PROMOHISTORIA
ul. Koźmiana 2/89
01-606 Warszawa
telefon: 692 929 681
m.swigon@histmag.org
NIP 626-281-54-56
Numer konta: PL 33 1140 2004 0000 3802 7410 0716
Patronaty
Jak uzyskać patronat
Kontakt z redakcją
Magdalena Mikrut-Majeranek
redaktor naczelna
redakcja@histmag.org
telefon: 796 418 763
Reklamuj się u nas
Oferta reklamowa
Konkursy
Nasze konkursy