Autor: Michał Kozłowski
Tagi: Newsy, Sylwetki i biografie
Opublikowany: 2014-03-26 15:00
Licencja: wolna licencja

Zbigniew Wójcik (29 X 1922-22 III 2014)

Na początku stycznia zmarł Władysław Serczyk jeden z najbardziej znanych polskich historyków – badaczy Ukrainy. Dziś z głębokim żalem żegnamy kolejnego wybitnego historyka, autorytet naukowy i moralny. 22 marca 2014 roku w wieku 91 lat odszedł jeden z ważnych badaczy dziejów naszego wschodniego sąsiada – prof. Zbigniew Wójcik.

Zbigniew Wójcik urodził się 29 października 1922 w Warszawie. Tam też ukończył szkołę powszechną. W okresie okupacji był żołnierzem Armii Krajowej. Maturę zdał już w okresie okupacji w ramach tajnych kompletów. W 1943-1944 rozpoczął konspiracyjne studia na tajnym Uniwersytecie Warszawskim. Następnie kontynuował je na reaktywowanym w 1944 roku Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Studia historyczne ukończył ostatecznie na Uniwersytecie Warszawskim w 1947 roku. Był uczniem prof. Janusza Wolińskiego (1894-1970) z którego seminarium wywodzili się tacy znani historycy jak Tadeusz Łepkowski, Andrzej Zahorski, Ludomir Bieńkowski czy Mieczysław Jaworski. W 1950 roku uzyskał doktorat na podstawie pracy Ukraina w latach 1660-1663. Habilitacja nastapiła w 1960 roku, zaś w 1971 roku otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego. W latach 1948-1961 pracował w państwowej służbie archiwalnej. Od 1959 roku jego miejscem pracy był Instytut Historii PAN. Wykładał jako visiting professor na Uniwersytecie Harvarda (1972) i jako Senior Research Fellow na Uniwersytecie Columbia (1979). Prowadził badania archiwalne w ZSRR, Francji, Austrii, Wielkiej Brytanii.Był członkiem Polskiej Akademii Umiejętności, Polskiej Akademii Nauk i Towarzystwa Naukowego Warszawskiego. W latach osiemdziesiątych współorganizował Duszpasterstwo Legionistów i POW-iaków. W 1989 roku był współtwórcą Związku Piłsudczyków (od 2001 był członkiem Rady Programowej). W 1993 roku został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski .

Był autorem licznych prac historycznych z zakresu historii Rzeczpopolitej w dobie nowożytnej. Jego najbardziej znaną publikacją jest wielokrotnie wznawiana Historia powszechna XVI-XVII wieku (pierwsze wydanie - Warszawa 1968). Był też autorem syntezy dziejów Rosji nowożytnej: Dzieje Rosji 1533-1801 (pierwsze wydanie - Warszawa 1971). Dużą uwagę poświęcił stosunkom polsko-kozackim w XVII wieku: Traktat andruszowski 1667 roku i jego geneza (1959); Dzikie Pola w ogniu. O Kozaczyźnie w dawnej Rzeczypospolitej (1960); Rzeczpospolita wobec Turcji i Rosji 1674-1679. Studium z dziejów polskiej polityki zagranicznej (1976) czy popularne opracowanie - Wojny kozackie w dawnej Polsce (1989). Jego monografia Jan Sobieski (pierwsze wydanie – Warszawa 1983) była pierwszą polską książką obejmującą cały okres panowania Jana III. Za tą publikację otrzymał emigracyjną nagrodę Fundacji Jurzykowskiego. W serii biograficznej Ossolineum ukazała się też jego książka: Jan Kazimierz Waza (Wrocław 1997). Zbigniew Wójcik był też współautorem Historii dyplomacji polskiej (t. 2: 1572-1795, Warszawa 1982). W okresie Solidarności wydał ważną broszurę wielokrotnie przedrukowywaną później w drugim obiegu - Rola Józefa Piłsudskiego w odzyskaniu niepodległości Polski (1981). Był również edytorem wielu prac źródłowych (Hadży Mehmed Senai z Krymu, Historia Chana Islam Gereja III, Warszawa 1971). Z jego inicjatywy wydano polski przekład klasycznej już pracy austriackiego historyka Ottona Forst de Battaglii (1889-1965) - Jan Sobieski, król Polski (oprac. i wstępem poprzedził Zbigniew Wójcik, Warszawa 1983).

17 września 2013 roku Studium Europy Wschodniej UW zorganizowało w Pałacu Kazimierzowskim, w Sali Senatu Uniwersytetu Warszawskiego niezwykłą uroczystość. Świętowano jubileusz dziewięćdziesięciolecia trzech wielkich naukowców zasłużonych dla badań wschodnich. Oprócz Richarda Pipesa (ur. 11 lipca 1923) i Piotra Wandycza (ur. 20 września 1923) było ono poświęcone właśnie osobie Zbigniewa Wójcika.

Z chwilą śmierci profesora Zbigniew Wójcika polska historografia traci jednego z najwybitniejszych przedstawicieli. Wielkiego uczonego, wzbudzającego nieustanny podziw mistrza i dobrego człowieka. Msza święta żałobna odbędzie się 28 marca 2014 roku o godzinie 13.40 w kościele pw. św. Karola Boromeusza na Starych Powązkach, po której nastąpi odprowadzenie do grobu rodzinnego na miejscowym cmentarzu.

Śledź nas!
Komentarze

O autorze
Michał Kozłowski
Historyk bez afiliacji, mediewista. Zajmuje się historią Bizancjum oraz historią historiografii. Publikował m.in. w „Kulturze Liberalnej”, „Mówią Wieki”, „Nowym Filomacie”, „Studiach z Dziejów Rosji i Europy Środkowej”, „Studiach i Materiałach Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej”. Ostatnio opracował przypisy i Bibliografię prac Ihora Ševčenki za lata 1938–2010 do książki Zakorzeniony kosmopolita. Ihor Szewczenko w rozmowie z Łukaszem Jasiną (Lublin: Instytut Europy Środkowo-Wchodniej 2010). Obecnie zajmuje się recepcją prac historyka Oskara Haleckiego.

Wszystkie teksty autora

Pierwszy polski portal historyczny
ISSN: 1896-8651
Wydawca portalu
Michał Świgoń PROMOHISTORIA
ul. Koźmiana 2/89
01-606 Warszawa
telefon: 692 929 681
m.swigon@histmag.org
NIP 626-281-54-56
Numer konta: PL 33 1140 2004 0000 3802 7410 0716
Patronaty
Jak uzyskać patronat
Kontakt z redakcją
Mateusz Balcerkiewicz
redaktor naczelny
redakcja@histmag.org
telefon: 798 537 653
Reklamuj się u nas
Oferta reklamowa
Konkursy
Nasze konkursy