Opublikowano
2015-08-15 23:55
Licencja
Wolna licencja

Ewa Matuszewska – „Uciec jak najwyżej. Niedokończone życie Wandy Rutkiewicz” – recenzja i ocena

Myli się ten, kto myśli, że jest to kolejna biografia słynnej himalaistki czy skrupulatny opis wypraw jej i dokonań. „Uciec jak najwyżej. Niedokończone życie Wandy Rutkiewicz” autorstwa Ewy Matuszewskiej to przede wszystkim prywatne wspomnienie i próba rozliczenia z tej wieloletniej przyjaźni, refleksja nad życiem i nieodpartą magią wysokich gór.


Strony:
1 2
Autor: Ewa Matuszewska
Tytuł: „Uciec jak najwyżej. Nie dokończone życie Wandy Rutkiewicz”
Wydawca: Iskry
Oprawa: broszurowa ze skrzydełkami
Rok wydania: 2007
Liczba stron 280
ISBN 978-83-244-0110-9
Opracowanie graficzne: Andrzej Barecki
Wymiary 150 × 235 mm
Cena: 29,90 zł

Ocena naszego recenzenta: 7/10
(jak oceniamy?)
Inne recenzje książek historycznych

Książka miała kilka wydań, z czego jestem bardzo zadowolona, bo znaczy to, że ludzie potrzebują takich wzorców, jakimi była, jest i będzie, mam nadzieję, Wanda – mówi sama Ewa Matuszewska. Książka powstała tuż po zaginięciu Wandy Rutkiewicz na stokach Kanczendzongi, w 1992 roku. Te kolejne wydania początkowo zrodziły moje podejrzenie, że autorka chce „wylansować” się na nazwisku sławnej przyjaciółki, jednak – jak się wydaje – nie taki cel jej przyświecał. Wbrew pozorom nie jest to również – jak twierdzi sama autorka – pożegnanie z Wandą Rutkiewicz.

Na oś konstrukcyjną książki składa się wiersz Tadeusza Różewicza Gawęda o spóźnionej miłości, obraz autorstwa Henryka Wańka Kołysanka dla Wandy Rutkiewicz oraz siedem wywiadów, które w latach 1978-1992 Ewa Matuszewska, jako dziennikarka, przeprowadziła z Wandą Rutkiewicz. Między wywiady wplecione zostały prywatne wspomnienia autorki oraz rodziny i przyjaciół himalaistki oraz relacje innych członków wypraw na ośmiotysięczniki. I muszę przyznać, że właśnie ten aspekt książki poświęcony relacjom z wypraw himalajskich wzbudza ogromną ciekawość.

Dorobek Wandy Rutkiewicz w dziedzinie wspinaczki górskiej wciąż jest godny podziwu: była bowiem pierwszą Polką – a równocześnie Europejką – oraz trzecią kobietą w historii na najwyższym szczycie świata. Warto podkreślić, że było to pierwsze polskie wejście na Mount Everest w ogóle; być może ten fakt spowodował, że kariera Wandy Rutkiewicz spotykała się z tak ogromnym podziwem środowiska i zawiścią jednocześnie. Szczyt Everestu zdobywa 16 października 1978 roku – w momencie gdy na tron stolicy Piotrowej wstępuje Karol Wojtyła. Kiedy po wielu latach ta dwójka wybitnych Polaków spotka się, Jan Paweł II powie: Dobry Bóg tak chciał, abyśmy tego samego dnia zaszli tak wysoko.

Ale nie było to jedyne osiągnięcie Wandy Rutkiewicz. Dała się ona poznać jako pionierka kobiecego alpinizmu i himalaizmu w Polsce. W Alpach dokonała pierwszych przejść w zespołach kobiecych północnym filarem Eigeru i Matterhornu; w 1975 roku została kierowniczką kobiecej wyprawy na Gaszerbrum II, w 1986 roku jako pierwsza kobieta na świecie stanęła na najtrudniejszej górze świata – K2. Ten feministyczny, wręcz emancypacyjny rys kariery Wandy Rutkiewicz jest w książce często podkreślany. Warto bowiem uświadomić sobie, że wspinaczka górska przez długie lata znajdowała się pod męską egidą i w gruncie rzeczy służyła afirmowaniu męskiej „woli mocy” i dominacji – wystarczy poczytać klasyki powieści górskiej spod znaku Heinricha Harrera, by się o tym przekonać. Wanda Rutkiewicz zrobiła prawdziwy wyłom w tym męskim wyobrażeniu o alpinizmie i himalaizmie jako domenie mężczyzn: udowodniła, że w dziedzinie wymagającej siły i sprawności fizycznej, odwagi, chłodnej kalkulacji i swoistej charyzmy, kobieta może dorównać mężczyźnie, a nawet go przewyższyć. Wandzie Rutkiewicz nie chodziło jednak o udowodnienie, że kobiety są lepsze od mężczyzn we wspinaczce, ale o pokazanie, że w górach wspina się nie mężczyzna czy kobieta, a po prostu – człowiek.


Tekst ma więcej niż jedną stronę. Przejdź do pozostałych poniżej.

Strony:
1 2
Napisz komentarz
Regulamin komentarzy
Nie ma jeszcze żadnych komentarzy
Justyna Skalska

Studentka filologii polskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego. Interesuje się historią i teorią literatury, kulturą i obyczajami II RP, historią kobiet, a także dziejami swojego rodzinnego miasta – Krakowa. Prywatnie miłośniczka książek i jazzu. Publikuje również w czasopiśmie i portalu studenckim „Drugi Obieg”.

Wolna licencja – ten materiał został opublikowany na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 3.0 Polska.

Redakcja i autor zezwalają na jego dowolny przedruk i wykorzystanie (również w celach komercyjnych) pod następującymi warunkami: należy wyraźnie wskazać autora materiału oraz miejsce pierwotnej publikacji – Portal historyczny Histmag.org, a także nazwę licencji (CC BY-SA 3.0) wraz z odnośnikiem do jej postanowień. W przypadku przedruku w internecie konieczne jest także zamieszczenie dokładnego aktywnego odnośnika do materiału objętego licencją.

UWAGA: Jeśli w treści artykułu nie zaznaczono inaczej, licencja nie dotyczy ilustracji i filmów dołączonych do materiału – w kwestii ich wykorzystania prosimy stosować się do wskazówek w opisie pod nimi lub – w razie ich braku – o kontakt z redakcją: redakcja@histmag.org