Autor: Nauka w Polsce
Tagi: Internet, Newsy, Inne dzieła kultury, Muzea i instytucje kultury
Opublikowany: 2021-09-07 09:37
Licencja: wszystkie prawa zastrzeżone

Kraków: Muzeum Etnograficzne udostępnia wyjątkowe zdjęcia ze swojej kolekcji

Ponad 2 tys. fotografii o wyjątkowej wartości historycznej i artystycznej udostępnia w wersji cyfrowej Muzeum Etnograficzne w Krakowie. Zdjęcia, wykonane m.in. przez Juliusza Dutkiewicza, Walerego Eljasza-Radzikowskiego, Leopolda Węgrzynowicza i Władysława Postawkę, dokumentują życie społeczne Polski Południowej na przełomie XIX i XX wieku.

Ratusz Kazimierski – siedziba Muzeum Etnograficznego w Krakowie (fot. Zygmunt Put, [CC BY-SA 4.0](https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/)).
Ratusz Kazimierski – siedziba Muzeum Etnograficznego w Krakowie (fot. Zygmunt Put, CC BY-SA 4.0).

Obrazy, wcześniej niepublikowane w sieci, a utrwalone na kliszach szklanych i tradycyjnych odbitkach zostały zdigitalizowane.

Kolekcja ta ma charakter etnograficzny - podkreśliła kierowniczka przedsięwzięcia Anna Sulich-Liga. Zdjęcia te były notatkami terenowymi, rejestracją rzeczywistości. Etnografowie lub artyści nie szukali pięknych krajobrazów czy modeli do wystudiowanych portretów, ale starali się zatrzymać w kadrze: różnorodne społeczności, ich ubiór, obrzędy, rękodzieło, charakterystyczną wiejską lub małomiasteczkową architekturę oraz sprzęty używane podczas pracy. Przyglądali się życiu ludzi na wsi – wyjaśniła.

W ramach trwających od 2018 roku prac zdigitalizowano 2 tys. 423 zdjęcia wykonane w Małopolsce i na Kresach Wschodnich (w dawnej Galicji). Najstarsze z nich pochodzą z ok. 1860 roku.

Negatywy zostały wcześniej poddane specjalistycznym zabiegom konserwatorskim – oczyszczono je z zabrudzeń i zmian chemicznych, szklane klisze przepakowano z zabytkowych, drewnianych skrzyneczek do bawełnianych koszulek, bezkwasowych papierów i pudełek. Zdjęcia, które zachowały się tylko w kawałkach, podczas cyfrowej obróbki zostały scalone.

Do najcenniejszych w tym zbiorze należy m.in. kolekcja ponad 300 zdjęć Walerego Eljasza-Radzikowskiego, który na szklanych kliszach uwiecznił ludność i architekturę Podhala oraz początki turystyki w Tatrach. Są też zdjęcia Juliusza Dutkiewicza, który dokumentował życie w Karpatach i na Huculszcyźnie oraz prof. Eugeniusza Frankowskiego, uczonego – etnologa, archeologa, antropologa, muzeologa - od 1921 do 1939 r. dyrektora Muzeum Etnograficznego w Warszawie. Szczególnie ciekawy zapis zawierają klisze szklane jego autorstwa z badań z 1912 r. - są to antropologiczne portrety mieszkańców Polesia w podwójnych ujęciach, profilem i en face.

Odbiorcy będą mogli zobaczyć także zdjęcia Władysława Postawki, ziemianina z ówczesnego powiatu pińczowskiego, który portretował swoją okolicę, znajomych ziemian, chłopów i wydarzenia ważne dla lokalnej społeczności. Z kolei Leopold Węgrzynowicz - nauczyciel i jeden z najważniejszych propagatorów idei krajoznawstwa i turystki w Polsce - fotografował okolice małopolskiej Dobrej. Jego zdjęcia są o tyle niezwykłe, że wiele z osób zostało opisanych z imienia i nazwiska, dzięki temu mieszkańcy tych terenów mogą odnaleźć swoich przodków. Jest też duża kolekcja portretów Eugeniusza Sterculi z Orawy oraz klisz, nieznanego fotografa, który utrwalił wizerunki setek osób z okolic Myślenic.

Ta kolekcja to przykład bardzo różnych spojrzeń. Juliusz Dutkiewicz był zawodowym fotografem, Eugeniusz Frankowski uczonym, Walery Eljasz-Radzikowski pisarzem i malarzem, aparat fotograficzny służył mu jako swego rodzaju szkicownik artystyczny, który pozwalał na późniejsze odtworzenie utrwalonych widoków w pracowni malarskiej. Każdy z nich na swój sposób dokumentował miejsca, które odwiedzał czy w których żył – powiedziała Anna Sulich-Liga.

Jak dodała, warto dokładnie przyjrzeć się zdjęciom, zobaczyć co jest na drugim czy trzecim planie.

Efekty ponad trzyletnich prac prezentowane są pod adresem: www.zbiory.etnomuzeum.eu/pl.. Konserwację oraz digitalizację przeprowadziły firmy zewnętrzne, Anna Seweryn i Lablab.

Za pośrednictwem portalu, pasjonaci historii dawnej Galicji i Kresów, badacze, studenci, artyści, regionaliści mają dostęp do spuścizny pionierów fotografii. Zdjęcia są opublikowane w domenie publicznej, zaś do kolekcji Frankowskiego i Węgrzynowicza MEK udziela licencji.

Baza będzie w przyszłości rozszerzana o prezentację innych obiektów z kolekcji Muzeum Etnograficznego.

Przedsięwzięcie „Digitalizacja i udostępnienie zabytkowej kolekcji szklanych negatywów i fotografii z drugiej połowy XIX i początku XX wieku ze zbiorów Muzeum Etnograficznego im. Seweryna Udzieli w Krakowie” został dofinansowany z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego 2014–2020. Jego realizacja kosztowała w sumie 913 tys. zł.

Źródło:

naukawpolsce.pap.pl, Małgorzata Wosion

Polecamy e-book Mariusza Gadomskiego „Gdzie diabeł nie może. Morderczynie i filutki”

Mariusz Gadomski
„Gdzie diabeł nie może. Morderczynie i filutki”
12,90 zł
Wydawca: PROMOHISTORIA [Histmag.org]
Liczba stron: 155
Format ebooków: PDF, EPUB, MOBI (bez DRM i innych zabezpieczeń)
ISBN: 978-83-65156-46-4

Śledź nas!
Komentarze
lub zaloguj się za pośrednictwem konta Google

O autorze
Nauka w Polsce
Powyższy materiał jest przedrukiem z serwisu internetowego „Nauka w Polsce” współtworzonego przez Polską Agencję Prasową i Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Publikacji dokonano na zasadach określonych przez PAP S.A.

Wszystkie teksty autora

Sonda!
Pierwszy polski portal historyczny
ISSN: 1896-8651
Wydawca portalu
Michał Świgoń PROMOHISTORIA
ul. Koźmiana 2/89
01-606 Warszawa
m.swigon@histmag.org
NIP 626-281-54-56
Numer konta: PL 33 1140 2004 0000 3802 7410 0716
Patronaty
Jak uzyskać patronat
Kontakt z redakcją
Mateusz Balcerkiewicz
redaktor naczelny
redakcja@histmag.org
Reklamuj się u nas
Oferta reklamowa
Konkursy
Nasze konkursy