Opublikowano
2009-01-31 15:51
Licencja
Wolna licencja

Matura z historii: Jak napisać wypracowanie na maturze z historii? (cz. 2)

Opracowanie „wstępu” jest najtrudniejszym z etapów pisania pracy na maturze. Wiele pułapek formalnych może znacznie obniżyć ocenę uzyskaną za wypracowanie. Na szczęście kolejne fragmenty – rozwinięcie i zakończenie – są znacznie łatwiejsze. Zapraszamy do lektury drugiej części poradnika, mającego na celu objaśnienie tajników wypracowania na maturze rozszerzonej z historii.


Zobacz część pierwszą poradnika.

Rozwinięcie jest częścią główną wypracowania maturalnego. Do jego prawidłowego napisania potrzebna jest rzecz jasna możliwie szeroka wiedza historyczna na zadany temat, ale nie tylko. Również tu kwestie formalne odgrywają bardzo ważne znaczenie. Wiedzy nie można sprzedawać w bezładnym ciągu, wylewając na kartkę wszystko co przyjdzie nam do głowy w danym momencie.

Systematyka tekstu

Sebastian Adamkiewicz. Ten poważny naukowiec też kiedyś zdawał maturę z historii... Jest, rzecz jasna, wiele sposób na usystematyzowanie tekstu. Możemy go ułożyć w sposób chronologiczny, według klucza geograficznego, pojęciowego czy też problemowego. Najczytelniejsze wydaje się jednak usystematyzowanie tekstu pod kątem problemów, jakie mamy do omówienia. Praca opisana problemowo staje się czytelniejsza i pokazuje, iż uczeń nie tyle „wykuł” historię na pamięć, lecz potrafi logicznie myśleć, łącząc odpowiednie fakty w linie problemowe.

Najprostszym, a zarazem najbardziej czytelnym, sposobem podziału problemowego w rozwinięciu jest wydzielenie zagadnień politycznych, społeczno-ekonomicznych i kulturowych. Ten klasyczny trójpodział pracy pasuje niemal do każdego z tematów.

Najłatwiej oczywiście dokonać tego podziału w tematach dotyczących porównania odpowiednich okresów w historii, stosunków pomiędzy państwami, sytuacji wewnętrznej danego państwa. Odpowiada on jednak także tematom z zakresu porównania ustrojów politycznych, działań konkretnych instytucji czy nawet ludzi.

Kłopotliwa problematyka

Najczęstszym błędem maturzystów – wynikającym często ze złego sposobu przekazywania wiedzy przez nauczycieli – jest pomijanie aspektów społeczno-ekonomicznych i kulturowych przy omawianiu podanego zagadnienia. Bardzo często prace ograniczają się jedynie do spraw politycznych, kulturę i opis życia społecznego pomijając.

Oczywiście powstaje problem, jakie zagadnienia umieszczać w poszczególnych częściach tekstu. W części politycznej powinniśmy umieszczać informacje o wojnach (początek, przebieg, dowódcy, pomijamy natomiast wszelkie aspekty społeczne wojny), traktatach pokojowych, zmianach rządu, obsadzaniu urzędów, koronacjach, wyborach, działaniu na arenie międzynarodowej itp. W części społecznej piszemy o: strukturach społecznych, prawie i obyczajach (szczególnie dotyczących dziedziczenia dóbr czy niezbędnych dla funkcjonowania społeczeństwa tj. karanie, nagradzanie, prewencja itp.), systemach gospodarczych. Wiele miejsca możemy poświęcić również kulturze rozumianej jako sztuka, literatura, edukacja, zdrowie, architektura, religia (o czym często uczniowie zapominają) itp.

Matura historia 2018 arkusze, wypracowanie, odpowiedzi, rozwiązania

Podział uniwersalny

Oczywiście w każdej z tych części zagadnienia opisywać możemy pod kątem chronologicznym czy geograficznym. Musimy jednak pamiętać o przejrzystości tekstu. Dlatego też ułożenie chronologiczne winno być ostatnim etapem sporządzania pracy. Pierwszym będzie niewątpliwie wyłonienie najistotniejszych problemów i ułożenie ich pod kątem problemów natury politycznej, społecznej i ekonomicznej. Nawet jeżeli autorzy pytania proszą o omówienie tylko jednego z tych zagadnień (np. Opisz i scharakteryzuj kulturę Mezopotamii i Egiptu) staramy się tam wyszukać wpływy kultury na politykę czy podziały społeczno-ekonomiczne.

Staramy się nie popisywać wiedzą. Czas matury jest ograniczony, a zabiegi formalne z pewnością zabiorą nam dużą część z niego. Wypracowanie na maturze powinno być więc raczej wskazaniem problemów z ich krótkim omówieniem. Bardzo ważne jest też napisanie pracy dobrej pod względem ortograficznym i stylistycznym, co zawsze robi na sprawdzającym dobre wrażenie. Należy pamiętać także o wyjaśnianiu pojęć i ich prawidłowym zastosowaniu.

Zakończenie

Wielu śmieje się, iż zakończenie jest jedynie skrótem treści zasadniczej. I tak w zasadzie jest. Funkcją zakończenia jest przypomnienie treści rozwinięcia. Wybieramy więc ważniejsze, przełomowe wydarzenia i okraszamy je odpowiednimi, autorskimi komentarzami. Warto prace podsumować własną opinią, potwierdzić, lub zaprzeczyć danej na początku tezie, lub ponownie przytoczyć opinie znanych historyków. Zakończenie stanowi więc odpowiedź na pytanie zawarte na początku tekstu. Z tego względu bardzo ważne jest prawidłowe wyartykułowanie wniosków wypływających z pracy.

Wypracowanie na historii nie jest, podsumowując, zadaniem trudnym. Bardzo ważne jest aby dopilnować systematyki podziału tekstu, tak aby stawał się one lepiej przyswajalny. Należy pamiętać, aby był on czytelnym zapisem naszej wiedzy i umiejętności, spisanym koniecznie „po polsku”…

Zobacz też:

Polecamy książkę: „Historia. Poradnik maturalny”

Autorzy: Sebastian Adamkiewicz, Karolina Sikała
„Historia. Poradnik maturalny”

redaktor: Michał Świgoń

Format: 135×200

Stron: 160

Oprawa: miękka

ISBN: 978-83-62329-12-0

4,9 zł

(e-book)

Zredagował: Kamil Janicki

Napisz komentarz
Regulamin komentarzy

Uwaga, wyświetliliśmy tylko ostatnio opublikowane komentarze. Zobacz wszystkie komentarze!

Gość: Pandora |

Witam. Poradnik bardzo pomocny, jednak mam pytanie i jeśli ktoś zechciałby udzielić mi na nie odpowiedzi i rozwiać moje wątpliwości, będę bardzo wdzięczna. Mianowicie: w której części rozwinięcia podzielonego na zagadnienia polityczne, społeczno-ekonomiczne i kulturalne mam zamieścić argumenty dotyczące kwestie militarne, takie jak reformy wojskowe i wyższość szyku manipularnego nad falangą?



Odpowiedz

Gość: Adam |

Dziękuje za przekazanie mi wiedzy, bez której mój tekst był by tylko nieskładnym zlepkiem przypadkowych zdań. Bardzo mi Pan pomógł :)



Odpowiedz

Gość: Przemek |

Dziękuję za wskazówki, spróbuję je zastosować w czasie olimpiady z historii, bo właśnie systematyki mi brakowało.



Odpowiedz

Gość: lol |

Dzięki te wskazówki są bardzo przydatne



Odpowiedz

Gość: jason |

Pomocy jutro jest matura z histy a ja pisze rozszerzona i nie umiem pisac wypracowania, chyba pojde na ta mature zakresle ze jestem dyslektykiem i nakresle jakies szlaczki.... HELP



Odpowiedz
Sebastian Adamkiewicz

Członek redakcji portalu „Histmag.org”, doktor nauk humanistycznych, asystent w dziale historycznym Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi, współpracownik Dziecięcego Uniwersytetu Ciekawej Historii, współzałożyciel i członek zarządu Fundacji Nauk Humanistycznych. Zajmuje się badaniem dziejów staropolskiego parlamentaryzmu oraz kultury i życia elit politycznych w XVI wieku. Interesuje się również zagadnieniami związanymi z dydaktyką historii, miejscem „przeszłości” w życiu społecznym, kulturze i polityce oraz dziejami propagandy. Miłośnik literatury faktu, podróży i dobrego dominikańskiego kaznodziejstwa. Współpracuje - lub współpracował - z portalem onet.pl, czasdzieci.pl, novinka.pl, miesięcznikiem "Uważam Rze Historia".

Wolna licencja – ten materiał został opublikowany na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 3.0 Polska.

Redakcja i autor zezwalają na jego dowolny przedruk i wykorzystanie (również w celach komercyjnych) pod następującymi warunkami: należy wyraźnie wskazać autora materiału oraz miejsce pierwotnej publikacji – Portal historyczny Histmag.org, a także nazwę licencji (CC BY-SA 3.0) wraz z odnośnikiem do jej postanowień. W przypadku przedruku w internecie konieczne jest także zamieszczenie dokładnego aktywnego odnośnika do materiału objętego licencją.

UWAGA: Jeśli w treści artykułu nie zaznaczono inaczej, licencja nie dotyczy ilustracji i filmów dołączonych do materiału – w kwestii ich wykorzystania prosimy stosować się do wskazówek w opisie pod nimi lub – w razie ich braku – o kontakt z redakcją: redakcja@histmag.org