Autor: Sebastian Adamkiewicz
Tagi: Opinie, Matura: historia, Uczniowie
Opublikowany: 01 lipca 2017
Licencja:wolna licencja

Maturalna porażka

Gdyby egzaminy z historii decydowały o zdaniu matury, blisko 50% abiturientów musiałoby w sierpniu poprawiać ten przedmiot. Jeszcze gorzej jest z WOS. Tego przedmiotu nie zdałoby 90% podchodzących do egzaminu.

Magiczna liczba 30% uzyskanych z języka polskiego, matematyki i języka obcego pozwala zdać maturę. Pozostałe przedmioty nie mają takiego progu. Zdając fizykę, chemię, czy historię walczy się jedynie o jak najwyższy wynik. To z jednej strony pozwala twórcom egzaminów stawiać wyżej poprzeczkę, z drugiej zaś wśród maturzystów powoduje pewne rozluźnienie.

Nie wiem jednak czy tym właśnie można tłumaczyć tragiczne wyniki matury z historii i Wiedzy o Społeczeństwie, o których dziś poinformowała Centralna Komisja Egzaminacyjna. Według wstępnego raportu średnia wyników z historii wynosi 33% zaś mediana 30%. Oznacza to, że połowa abiturientów miała więcej niż 30%, druga połowa zaś mniej. Jeszcze gorsze wyniki są z WOS-u. Tu średnia to 26%, mediana zaś... 22%. Gdyby zatem dodatkowe przedmioty decydowały o zdawalności, to dziś wielu z tych, którzy wybrali historię bądź WOS musiałoby podchodzić do sierpniowej poprawki, lub zdawać maturę w przyszłym roku.

Matura 2005 w jednym ze szczecińskich liceów (fot. Oskar Błaszkowski, na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 3.0)

Choć od kilku lat zarówno z historii jak i z WOS wyniki nie były najwyższe, to tak źle – zwłaszcza w przypadku historii – jeszcze nie było. W zeszłym roku średni wynik z historii wynosił około 40%, z WOS-u zaś 27%. WOS jest więc w ciągłym kryzysie, bez szczególnych perspektyw na zmianę tej sytuacji. Od lat mówi się, że nie jest on wyborem pasjonatów, ale raczej tych, którzy lepszego pomysły na to co zdawać po prostu nie mają. Co jednak oprócz tego wpływa na tak tragiczne wyniki?

Z pewnością pierwszym powodem jest fakt, że zarówno historia jak i WOS nie są przedmiotami, których posiadanie na świadectwach maturalnych jest niezbędne w procesach rekrutacyjnych na studia. Jednocześnie są one na tyle trudne, że dużo bardziej racjonalnym wyborem dla potencjalnych kandydatów na prawo, administrację, czy inne kierunki humanistyczne wydają się być geografia lub język obcy na poziomie rozszerzonym. Zupełnie inaczej jest z naukami ścisłymi. Dobry wynik z fizyki czy chemii może decydować o być albo nie być na politechnikach. Historia czy WOS takiej wagi nie mają, więc albo wybierane są przez uczniów słabszych, albo mało zmotywowanych.

Paradoksalnie tak słabe wyniki maturalne pojawiają się w czasach szczególnego historycznego wzmożenia. Obecność przeszłości w popkulturze w żaden sposób nie wpływa na zwiększenie poziomu wiedzy. Być może „moda na historię” buduje ją w sposób punktowy, natomiast w momencie kiedy od młodego człowieka wymaga się spojrzenia szerszego, wiedzy bardziej uniwersalnej i połączonej z umiejętnościami, koszulki z patriotycznymi emblematami i kolejne historyczne periodyki popularno-naukowe (albo raczej popularno-sensacyjne) już nie wystarczają.

Istnieje zatem wyraźny rozdźwięk pomiędzy wiedzą a społecznym przekonaniem o wartości historii. Nie obędzie się zatem bez pytania, czy nie odpowiada za to także podstawa programowa, która – jak widać – nie służy dobremu przygotowaniu do egzaminu maturalnego. Wielu maturzystów narzekało zresztą, że treści egzaminu odbiegały od tematów poruszanych na zajęciach w szkole. W machinie nauczania historii musi być zatem coś nie tak.

Postawić należy też pytanie, czy w edukacji historycznej nie nazbyt wielką wagę przykłada się do „popularyzacji dziejów”, a zbyt małą do pogłębiania pasji historycznej i kształtowaniu umiejętności. Czy fakt obecności przeszłości w przestrzeni publicznej nie uśpił historyków i edukatorów, który uznali, że większe zaangażowanie jest niepotrzebne. Wreszcie zaś pytania postawić należy uczniom – co sami realnie zrobili, aby ich wyniki były lepsze?

Słabe wyniki z historii i WOS są jednak kiepską diagnozą społeczną. Choć polskie społeczeństwo, także to młode, potrafi być rozpolitykowane i rozemocjonowane historią, a jednocześnie niewiele zarówno o polityce jak i historii wie, to przyszłość rysuje się w niezwykle idiokratycznych barwach. Z nauki o społeczeństwie i jego mechanizmach oraz nauki o dziejach zostały nam bowiem dziś już tylko emocje. Wiedza i umiejętności mają charakter – jak widać – drugorzędny.

Artykuły publicystyczne w naszym serwisie zawierają osobiste opinie naszych redaktorów i publicystów. Nie przedstawiają one oficjalnego stanowiska redakcji „Histmag.org”. Masz inne zdanie i chcesz się nim podzielić na łamach „Histmag.org”? Wyślij swój tekst na: redakcja@histmag.org. Na każdy pomysł odpowiemy.

Redakcja: Tomasz Leszkowicz

Polecamy książkę: „Historia. Poradnik maturalny”

Sebastian Adamkiewicz, Karolina Sikała
„Historia. Poradnik maturalny”
Okładka: miękka
Liczba stron: 160
Format: 135x200
Redakcja: Michał Świgoń
ISBN: 978-83-62329-12-0

Śledź nas!
Komentarze

O autorze
Sebastian Adamkiewicz
Członek redakcji portalu „Histmag.org”, doktor nauk humanistycznych, asystent w dziale historycznym Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi, współpracownik Dziecięcego Uniwersytetu Ciekawej Historii współzałożyciel i członek zarządu Fundacji Nauk Humanistycznych. Zajmuje się badaniem dziejów staropolskiego parlamentaryzmu oraz kultury i życia elit politycznych w XVI wieku. Interesuje się również zagadnieniami związanymi z dydaktyką historii, miejscem „przeszłości” w życiu społecznym, kulturze i polityce oraz dziejami propagandy. Miłośnik literatury faktu, podróży i dobrego dominikańskiego kaznodziejstwa. Współpracuje - lub współpracował - z portalem onet.pl, czasdzieci.pl, novinka.pl, miesięcznikiem "Uważam Rze Historia".

Wszystkie teksty autora

Polecane artykuły
Pierwszy polski portal historyczny
ISSN: 1896-8651
Wydawca portalu
Michał Świgoń PROMOHISTORIA
ul. Koźmiana 2/89
01-606 Warszawa
telefon: 692 929 681
m.swigon@histmag.org
NIP 626-281-54-56
Numer konta: PL 33 1140 2004 0000 3802 7410 0716
Patronaty
Jak uzyskać patronat
Kontakt z redakcją
Magdalena Mikrut-Majeranek
redaktor naczelna
redakcja@histmag.org
telefon: 796 418 763
Reklamuj się u nas
Oferta reklamowa
Konkursy
Nasze konkursy