Ten pułk należał do polskiego króla. Dziś stacjonuje w Zjednoczonych Emiratach Arabskich
Historia 5. Pułku Kirasjerów sięga czasów Ludwika XIV. Zawiązano wtedy pułk kawalerii należący do hrabiego Nogent i nazywano go od imienia właściciela - Nogent cavalerie. Jednostka zmieniała swoich pułkowników, wraz z nazwą aż do 1725 roku, wtedy pułk został wykupiony przez króla Francji Ludwika XV, a następnie podarowany królewskiemu teściowi - Stanisławowi Leszczyńskiemu.
Jeźdźcy króla Stanisława
Po swoim pierwszym panowaniu, w latach 1704-1709, Stanisław Leszczyński znalazł się w Niemczech, by ostatecznie osiąść we Francji. W 1725 roku Maria Leszczyńska została żoną króla Francji, a były król Stanisław właścicielem pułku kawalerii. Tym razem zyskał on jego imię, Stanislas-Roi, czyli Stanisław król. Leszczyński był patronem jednostki aż do zakończenia wojny o sukcesję polską. W jej wyniku dwukrotny król Polski dożywotnio otrzymał księstwo Lotaryngii. W zamian zrzekł się władzy nad Rzeczpospolitą. Leszczyński utracił także swój pułk kawalerii, choć za jego sprawą polski wątek jest obecny w jednostce do dziś.
Od 1737 roku pułk należał do króla Francji, otrzymał natomiast nazwę „Royal-Pologne”, czyli Królewsko-Polski. Należy dopowiedzieć jednak, że ani za czasów Leszczyńskiego, ani w później, nie była to jednostka polska. Gros kawalerzystów z pułku było Francuzami, a jednostka walczyła w ramach Królewskiej Armii Francuskiej.
Kirasjerzy po rewolucji
W wyniku Wielkiej Rewolucji Francuskiej jednostkom odebrano tradycyjne tytuły związane z monarchią, a na bazie pułku „Royal-Pologne” utworzono 5. Regiment Kawalerii. Choć nominalnie był jednostką ciężkiej kawalerii, prawo do noszenia kirysów, pancerzy chroniących tułów jeźdźca, posiadał jedynie regiment królewski – Cuirassiers du Roi. W nowej armii doceniono jednak potencjał opancerzenia bojowego i do 1803 roku 12 pułków wyposażono w kirysy. 5. regiment znalazł się wśród nich i zyskał miano kirasjerów.
Od czasów rewolucji pułk brał udział w wojnach Republiki i Cesarstwa. Walczył w Alpach i we Włoszech. Tłumił powstanie w Wandei. Później brał udział w kampaniach napoleońskich, gdzie wsławił się pod Rivoli, Trebbią, Eylau, Wagram i Borodino. Te bitwy przyniosły mu pierwsze wpisy na sztandarze i ugruntowały reputację elitarnej kawalerii ciężkiej, zdolnej do rozstrzygających szarż.
W trakcie wojen napoleońskich pułk maszerował przez Niemcy, Polskę, Austrię i Rosję, docierając aż do Moskwy. Podczas odwrotu z Rosji poniósł wysokie straty, lecz zachował zdolność bojową i w kolejnych latach walczył w Saksonii, pod Hanau, a następnie w kampanii francuskiej 1814 roku. W czasie Stu Dni Napoleona uczestniczył w bitwach pod Ligny i Waterloo, gdzie ponownie stracił wielu żołnierzy w wyniku szarż na pozycje brytyjskie.
W drugiej połowie XIX wieku regiment brał udział w wojnie francusko-pruskiej 1870–1871, w trakcie której został zniszczony pod Sedanem. Odtworzony po konflikcie, aż do 1914 roku pełnił służbę garnizonową. W czasie I wojny światowej walczył początkowo jako kawaleria, a następnie jako pułk pieszy. Żołnierze pułku walczyli nad Marną i pod Ypres, a potem nad Aisne i Avre.
W 1940 roku pułk uczestniczył w kampanii francuskiej jako część dywizji lekkiej kawalerii, walcząc w Ardenach i znów pod Sedanem, aż do kapitulacji Francji. Po II wojnie światowej został odtworzony i przez dziewięć lat działał w Indochinach. Po powrocie z Azji czołgi pułku rozmieszczono w Kaiserslautern w Niemczech. Wobec końca zimnej wojny Jednostkę rozwiązano w 1992 roku.
W 2016 roku pułk reaktywowano. Tym razem został skierowany do Zjednoczonych Emiratów Arabskich, gdzie stacjonuje do dziś. Francuska jednostka nadal używa białego orła jako swojego znaku rozpoznawczego, a na jej odznace widnieje nazwa Royal-Pologne. Oficjalny fanpage pułku znajdziecie pod tym linkiem!
Bibliografia:
Henri Azema, Historique du 5e Regiment de Cuirassiers
Piotr Pacak, Oddziały liniowe - Kawaleria - Kirasjerzy [dostęp 20.02.2026] https://napoleon.org.pl/index.php/wojska-epoki-napoleonskiej/armia-francuska/490-oddzialy-liniowe-kawaleria-kirasjerzy
Rene Chartrand, Louis XIV's Army s. 8–10
Tony Broughton, French Cuirassier Regiments and the Colonels who Led Them: 1792 to 1815 [dostęp 20.02.2026] https://www.napoleon-series.org/military-info/organization/France/Cavalry/Cuirassiers/History/c_cuirassiers.html
5e régiment de cuirassiers (France) [dostęp 21.02.2026] https://wikimonde.com/article/5e_r%C3%A9giment_de_cuirassiers_%28France%29
