Opublikowano
2019-03-14 13:23
Licencja
Wolna licencja

Bogusław Tracz – „Gliwice. Biografia miasta” – recenzja i ocena

Gliwice są dla wielu ludzi po prostu kolejnym robotniczym miastem Śląska. Może jeszcze znane jest z tego, że od czasu transformacji ustrojowej mają jednego prezydenta. Tymczasem jest to frapujące kilka wieków historii ludzi i miejsca, gdzie zdecydowali się osiąść.


Bogusław Tracz – „Gliwice. Biografia miasta” – recenzja i ocena

Bogusław Tracz – „Gliwice. Biografia miasta” – recenzja i ocena - okładka Autor: Bogusław Tracz
Tytuł: „Gliwice. Biografia miasta”
Wydawca: Muzeum w Gliwicach
Rok wydania: 2018
Oprawa: miękka
Liczba stron: 592
ISBN: 9788389856999
Cena: 30 zł

Ocena naszego recenzenta: 9/10
(jak oceniamy?)
Inne recenzje książek historycznych

Bogusław Tracz jest historykiem, doktorem nauk humanistycznych, wieloletnim pracownikiem naukowym w Oddziale Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach (najpierw w Oddziałowym Biurze Edukacji Publicznej, a obecnie Oddziałowym Biurze Badań Historycznych IPN). Znany jest z opublikowanych samodzielnie monografii, jak Rok ostatni – rok pierwszy. Gliwice 1945, Hippiesi, kudłacze, chwasty. Hipisi w Polsce w latach 1967-1975, redaktorem kilku tomów pokonferencyjnych i zbiorowych oraz autorem kilkudziesięciu artykułów naukowych i popularnonaukowych.

Łukasz Kobiela – „August Hlond 1881-1948” – recenzja i ocena

Czytaj dalej...

Można powiedzieć, że Gliwice do zbiorowej świadomości przebijają się tylko jednym, wałkowanym w szkole do znudzenia, wydarzeniem historycznym, a mianowicie prowokacją gliwicką. No, może jeszcze niektórzy kojarzą je są jako ostatni etap marszu ewakuacyjnego więźniów KL Auschwitz, znanego szerzej pod nazwą Marszu Śmierci. Jednak to miasto nad Kłodnicą dzieliło kilkaset lat historii typowej dla regionu pogranicznego, a również usytuowanego na uboczu głównych szlaków handlowych. Tym niemniej powoli rozrastało się, pomimo typowych miejskich klęsk: epidemii, wojen i potężnych pożarów. Jest to historia frapująca, szczególnie jeśli dodamy do tego akty prawne oraz niebanalne postacie, które odcisnęły swoje piętno nie tylko na dziejach miasta, ale również na lokalnej społeczności.

Bogusław Tracz ma bardzo rzadką w dzisiejszej historiografii zdolność łączenia potoczystej, przystępnej dla każdego czytelnika narracji z nienagannym warsztatem historycznym (pomimo, że książka pozbawiona jest aparatu naukowego). Choć podczas lektury można odnieść wrażenie, że jest to zwykła książka – choćby i popularnonaukowa – ale saga o ludziach zamieszkujących obszary po obu stronach Kłodnicy. Tym niemniej zagłębiając się w treść czternastu rozdziałów wyznaczających kolejne epoki w dziejach miasta, otrzymujemy barwny obraz.

„Uwaga, tu Gliwice!” Prowokacja gliwicka 1939 [Galeria]

Radiostacja Gliwicka cechuje się unikatową, drewnianą wieżą nadawczą i oryginalnie zachowanym kompleksem budynków. Do historii przeszła jednak przede wszystkim jako niemy świadek sławetnej niemieckiej prowokacji z 31 sierpnia 1939 r. – akcji, która stanowiła preludium dla największego konfliktu w dziejach...



Czytaj dalej...

Jak czytamy we wstępie, autor postawił sobie ambitny zamiar skierowania uwagi na czytelnika wydarzenia, postacie i miejsca, które powinny (lub stały się już) punktami odniesień w konstruowanej wciąż na nowo zbiorowej pamięci współczesnych mieszkańców Gliwic. Dlatego też wieki wcześniejsze są opisane jako przystępna i zwarta synteza, to dopiero epoka industrialna zmienia się w wartką opowieść o dynamicznych przekształceniach społecznych, politycznych i gospodarczych. I niewątpliwie zamierzenie to zostało w pełni zrealizowane. Nie unikając trudnych tematów, jak chociażby powojennej fluktuacji ludności spowodowanej takimi, a nie innymi uwarunkowaniami politycznymi, rysuje portret zbiorowości, która może czerpać jak najlepsze wzorce ze swojej przeszłości. Mało jest książek, które pozwalają na odnalezienie tożsamości oraz przeniknięcie do zbiorowej pamięci pewnych faktów, często rzadko poruszanych w dyskursie publicznym.

Śląsk Cieszyński jak beczka prochu

Czytaj dalej...

Ponieważ moja wiedza o Gliwicach nie jest zbyt szeroka, trudno wypowiedzieć mi się na temat ewentualnych nieścisłości. Jednak sądząc po wykorzystanych źródłach i opracowaniach oraz znając szczegółowość i dokładność prac Bogusława Tracza, to nie ma za bardzo co doszukiwać się większych potknięć. Co innego z wyborem i rozkładem akcentów, jednak trzeba pamiętać, że przy tak ogromnym przedziale czasowym trudno o wnikliwe opisanie każdego najdrobniejszego wydarzenia. Nie ma więc co dyskutować nad ich doborem.

Gliwice. Biografia miasta jest pracą napisaną bardzo przystępnie, której lektura sprawi niesamowitą przyjemność każdemu czytelnikowi. Zdecydowanie polecam.

Zainteresowała Cię nasza recenzja? Zamów książkę Bogusława Tracza – „Gliwice. Biografia miasta”!


Napisz komentarz
Regulamin komentarzy
Nie ma jeszcze żadnych komentarzy
Daria Czarnecka

Socjolog i historyk, laureatka Konkursu im. Władysława Pobóg-Malinowskiego na Najlepszy Debiut Historyczny Roku 2012. Bibliofil nie nadający się już do leczenia. Z zamiłowaniem i pasją zajmująca się historią II wojny światowej i militariami, dodatkowo specjalistka od ludobójstwa (w teorii, nie w praktyce) i ścigania zbrodniarzy wojennych.

Wolna licencja – ten materiał został opublikowany na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 3.0 Polska.

Redakcja i autor zezwalają na jego dowolny przedruk i wykorzystanie (również w celach komercyjnych) pod następującymi warunkami: należy wyraźnie wskazać autora materiału oraz miejsce pierwotnej publikacji – Portal historyczny Histmag.org, a także nazwę licencji (CC BY-SA 3.0) wraz z odnośnikiem do jej postanowień. W przypadku przedruku w internecie konieczne jest także zamieszczenie dokładnego aktywnego odnośnika do materiału objętego licencją.

UWAGA: Jeśli w treści artykułu nie zaznaczono inaczej, licencja nie dotyczy ilustracji i filmów dołączonych do materiału – w kwestii ich wykorzystania prosimy stosować się do wskazówek w opisie pod nimi lub – w razie ich braku – o kontakt z redakcją: redakcja@histmag.org