Czy można było uniknąć I rozbioru Polski? Nowy odcinek programu „Polihistor”

Czy można było uniknąć I rozbioru Polski? Dlaczego Katarzyna II postawiła na Stanisława Augusta Poniatowskiego? Dlaczego Rosji zależało na utrzymaniu liberum veto w Polsce? Na te i inne pytania odpowiada profesor Zofia Zielińska z Uniwersytetu Warszawskiego w rozmowie z Bartkiem Gajosem z Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia.

W najnowszym, dziesiątym już odcinku „Polihistora” – cyklu na kanale YT Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia. – historyk CPRDiP dr Bartek Gajos rozmawia z profesor Zofią Zielińską z Uniwersytetu Warszawskiego, specjalistką od historii wieku XVIII.

„Dlaczego Katarzyna postawiła na Stanisława Antoniego Poniatowskiego? Oczywiście w popularnych wyobrażeniach polskich, datujących się od XIX wieku, nawet od XVIII, jest przekonanie, że dlatego, że był jej kochankiem. Ale to nie jest prawda. To były czysto polityczne względy. Ona o tym bardzo wyraźnie napisała do Fryderyka Wielkiego, z którym zawarła sojusz przed elekcją, żeby w razie czego mieć pomoc w nim. Otóż podkreślała trzy elementy. Po pierwsze sujet convenable, czyli „człowiek odpowiedni”, i to jest pokłosie tego, że go znała. Sądziła, że będzie posłuszny. Odpowiedni to znaczy posłuszny. Ale ważniejsze były inne elementy.” – opowiadała prof. Zielińska, dodając w innym miejscu – „O niesterowalności Rzeczypospolitej i o tym wielkim rozczarowaniu Stanisławem Augustem Czartoryskim Katarzyna wiedziała już od początku 1765 roku. Natomiast geneza rozbioru nie jest dla nas do końca jasna. Nie znaleźliśmy w źródłach, także rosyjskich, takiego dokumentu, czy takiego listu, takiego źródła, które by nam mówiło: „Postanowiłam dokonać rozbioru”. Wiemy teraz tylko, że była to decyzja Rosji, do której zaproszono Prusy i Austrię”.

Całej rozmowy możecie posłuchać poniżej:

Rozmowa dostępna jest również w formie podcastu na:

Spotify

Google podcasts

Apple podcasts

Materiał został zrealizowany w ramach dodatku tematycznego do Histmag.org: „Historia, ale jaka? O Rosji analitycznie, a nie mistycznie”, zrealizowanego we współpracy z Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia.

Śledź nas!
Komentarze
lub zaloguj się za pośrednictwem konta Google

O autorze
Redakcja
Redakcja Histmag.org

Wszystkie teksty autora

Polecamy artykuł...
Pierwszy polski portal historyczny
ISSN: 1896-8651
Wydawca portalu
Michał Świgoń PROMOHISTORIA
ul. Koźmiana 2/89
01-606 Warszawa
m.swigon@histmag.org
NIP 626-281-54-56
Numer konta: PL 33 1140 2004 0000 3802 7410 0716
Patronaty
Jak uzyskać patronat
Kontakt z redakcją
Mateusz Balcerkiewicz
redaktor naczelny
redakcja@histmag.org
Reklamuj się u nas
Oferta reklamowa
Konkursy
Nasze konkursy