Autor: Sebastian Adamkiewicz
Tagi: Opinie, Historia państwa i prawa, XVIII wiek, Polska
Opublikowany: 2011-04-21 19:25
Licencja: wolna licencja

Czy prezydent się pomylił?

Media obiegła wieść o kolejnej wpadce prezydenta Bronisława Komorowskiego. Na spotkaniu z gimnazjalistami z Ożarowa Mazowieckiego miał określić Konstytucję 3 maja drugą nowoczesną konstytucją w Europie. Pomimo gromów, jakie spadły na głowę państwa, niekoniecznie musiał być to błąd.

Zobacz też: Konstytucja 3 maja - historia i dziedzictwo

O kolejnej językowej wpadce prezydenta informowały wczoraj wszystkie media. Dziennikarka Joanna Lichocka na antenie radia TOK FM wyznała, że martwi się o formę głowy państwa. W podobnym tonie wypowiadały się również inne media. Tymczasem pod komentarzami znajdującymi się pod informacjami o wpadce, jak i na profilu facebookowym Historia, lubię to oraz prywatnych profilach redaktorów „Histmag.org” rozgorzała dyskusja o zasadności bezwzględnej krytyki prezydenta.

Coraz częściej w historiografii wspomina się bowiem o dwóch innych aktach, które mogłyby uchodzić za pierwsze nowoczesne konstytucje w dziejach Europy. Swoją ustawę zasadniczą w 1755 uchwalił parlament zbuntowanej Korsyki. Jej twórcą był Pasquale Paoli, a główne założenia oparł na pracach Jana Jakuba Rousseau. Za konstytucję uznawać można także regeringsform wydany w Szwecji w 1772 roku. Konstytucja szwedzka, która wprowadzona została przez Gustawa III, ustanawiała w królestwie absolutyzm oświecony i kończyła tzw. "erę wolności” (1718-1772). Niektórzy historycy twierdzą, że w tym skandynawskim kraju do uchwalenia pierwszej nowoczesnej ustawy zasadniczej doszło już wcześniej, bo w roku 1720. W odróżnieniu do tego z 1772 roku, regeringsform z r. 1720 miał charakter bardziej demokratyczny i szedł w stronę rozdziału władzy wykonawczej od ustawodawczej.

Tryumfalna procesja z konstytucją majową według Jana Matejki. Czy faktycznie nasza Ustawa Rządowa była pierwszą nowoczesną konstytucją na kontynencie?

Czy więc prezydent miał rację? Problem rozbija się tu o pojęcie „nowoczesności”. Konstytucja amerykańska oraz późniejsze polska i francuska odzwierciedlały oświeceniową myśl polityczną, w której ukształtowały się koncepcje trójpodziału władzy i suwerenności narodu oraz idea przyrodzonych człowiekowi praw podstawowych. Choć konstytucje korsykańska i szwedzka były wcześniejsze, to jednak nie spełniły tych kryteriów „nowoczesności”, pozostając w wielu istotnych sprawach bardzo zachowawczymi.

Więcej na temat tych konstytucji będziecie mogli przeczytać na stronach „Histmag.org” już w trakcie weekendu majowego. Opublikujemy wtedy wywiad z prof. Zbigniewiem Anusikiem, wybitnym specjalistą w zakresie historii nowożytnej Szwecji, oraz artykuły dotyczące polskiego sejmu oraz historii konstytucjonalizmu, dzięki którym z pewnością będziecie mogli sami odpowiedzieć na pytanie, czy prezydent rzeczywiście zaliczył wpadkę.

Redakcja i korekta: Michał Turajski

Śledź nas!
Komentarze
lub zaloguj się za pośrednictwem konta Google

O autorze
Sebastian Adamkiewicz
Członek redakcji portalu „Histmag.org”, doktor nauk humanistycznych, asystent w dziale historycznym Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi, współpracownik Dziecięcego Uniwersytetu Ciekawej Historii współzałożyciel i członek zarządu Fundacji Nauk Humanistycznych. Zajmuje się badaniem dziejów staropolskiego parlamentaryzmu oraz kultury i życia elit politycznych w XVI wieku. Interesuje się również zagadnieniami związanymi z dydaktyką historii, miejscem „przeszłości” w życiu społecznym, kulturze i polityce oraz dziejami propagandy. Miłośnik literatury faktu, podróży i dobrego dominikańskiego kaznodziejstwa. Współpracuje - lub współpracował - z portalem onet.pl, czasdzieci.pl, novinka.pl, miesięcznikiem "Uważam Rze Historia".

Wszystkie teksty autora

Sonda!
Pierwszy polski portal historyczny
ISSN: 1896-8651
Wydawca portalu
Michał Świgoń PROMOHISTORIA
ul. Koźmiana 2/89
01-606 Warszawa
m.swigon@histmag.org
NIP 626-281-54-56
Numer konta: PL 33 1140 2004 0000 3802 7410 0716
Patronaty
Jak uzyskać patronat
Kontakt z redakcją
Mateusz Balcerkiewicz
redaktor naczelny
redakcja@histmag.org
Reklamuj się u nas
Oferta reklamowa
Konkursy
Nasze konkursy