Edith Sheffer – ,,Dzieci Aspergera. Medycyna na usługach III Rzeszy” – recenzja i ocena

Poruszające świadectwo najstraszniejszych lat XX wieku w Europie. Przez pryzmat kariery naukowej znanego wiedeńskiego lekarza Hansa Aspergera, poznajemy losy dzieci zamkniętych w ,,ośrodkach poprawczych”, nazywanych także ,,klinkami śmierci” z najsłynniejszą – Spiegelgrund w Wiedniu.

Edith Sheffer – ,,Dzieci Aspergera. Medycyna na usługach III Rzeszy” – recenzja i ocena

Edith Sheffer
,,Dzieci Aspergera. Medycyna na usługach III Rzeszy”
Ocena: 8
44,90 zł
Wydawca: Wydawnictwo Poznańskie
Tłumaczenie: Sławomir Kędzierski
Rok wydania: 2019
Okładka: miękka
Liczba stron: 432
ISBN: 9788366381490

Rzeczowe omówienie problematyki tzw. ,,higieny rasowej” panującej w Trzeciej Rzeczy jest niezwykle trudnym zadaniem. Po dziś dzień wzbudza silne emocje. Książka ,,Dzieci Aspergera. Medycyna na usługach III Rzeszy”, czasem w brutalny sposób, pokazuje to, co człowiek może zrobić drugiemu – słabszemu – człowiekowi. W tym wypadku przeraża w szczególny sposób, bowiem ofiarami niemieckiej machiny stały się niewinne dzieci.

Edith Sheffer jest historyczką zajmująca się nazistowskimi Niemcami oraz historią Europy Wschodniej. Pracuje w Instytucie Studiów Europejskich na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley. Jej najnowsza książka to popularnonaukowa publikacja, opatrzona pełnym aparatem bibliograficznym, opowiadająca o selekcji ludności i ,,higienie rasowej” w Trzeciej Rzeczy.

Historia pokazała, jak po II wojnie światowej rozliczono lekarzy i personel medyczny wysyłający dzieci ,,chore” na śmierć. Niektórzy doczekali się procesów, inni nawet kary śmierci (jak Ernst Illing). Niestety z braku dowodów wielu z nich pozostało bezkarnych dożywając sędziwego wieku. Kluczowym lekarzem podczas selekcji ,,chorych fizycznie i umysłowo” oraz zdrowych dzieci był H. Asperger. Postać co najmniej kontrowersyjna i dwuznaczna. Jego niekonsekwencja zarówno naukowa, jak i światopoglądowa, miała ogromny wpływ na życie wielu dzieci. Ta książka przedstawia zmienność człowieka, który podczas II wojny światowej zrobił zawrotną karierę naukową, kontynuując ją także w czasach późniejszych. Podobnie, jak wielu jemu podobnych, również i Aspergera ominęła kara za popełnione uczynki.

Publikacja jest pełna cennych informacji historycznych podanych w przystępnej formie. Wykorzystano w niej pełen aparat bibliograficzny przeznaczony dla osób chcących zgłębić omawianą tematykę. Mimo nielicznych fragmentów, które mogą niekiedy przyprawić o ból głowy, autorka starała się ugładzić brutalność ,,higieny rasowej” w Trzeciej Rzeszy. Dzięki temu recenzowana książka nadaje się dla czytelników o słabszych nerwach. Dodatkowym plusem jest kilka rycin ukazujących głównie personel medyczny i naukowy. Choć przyznam szczerze, zabrakło mi większej liczby fotografii przedstawiających samą klinikę w Spiegelgrund.

W książce znalazła się pewna liczba błędów redakcyjnych (m.in. na str. 161 jest słowo ,,wpierać” zamiast ,,wspierać”; str. 207 ,,o” zamiast ,,do”; str. 282 ,,Grupy Operacyjne wymordowały około 2 milionów. Żydów w masowych egzekucjach”). Gdyby błędy te stanowiły wyjątki, nie zwróciłabym na nie większej uwagi. Podobnych błędów jest jednak więcej. Uwagi mam do samego przekładu, a niektóre zdania brzmią dość ,,nieelegancko” i nieskładnie (np. str. 293: ,,W 1939 roku czołowy psychiatria dziecięcy, Werner Villinger, który wkrótce miał zostać czołowym ,,ekspertem” programu T4, klasyfikującym dorosłych do likwidacji, analizującym ,,zdolność wspólnotową” ([Gemeinschaftsfӓhigkeit]) dzieci i tworzącym prostą matrycę ,,charakterologiczną” oraz oddzielającym „mniej kontaktowych, o usposobieniu chłodnym do zimnego”, co wynikało z jakości ich „Gemüt”). Przez takie zdania płynność czytania nieco traci na dynamice, ponieważ niektóre z nich trzeba przeczytać wielokrotnie. Gdyby nie to, moja ocena recenzowanej publikacji byłaby jeszcze wyższa.

Książka Edith Sheffer niewątpliwie poszerza horyzonty i ukazuje temat tabu działań w Trzeciej Rzeczy przed i podczas II wojny światowej. Pozycja bibliograficzna zarówno dla historyka, pasjonata historii, jak i laika, chcącego zgłębić wiedzę na omawiany temat. Wartościowa przede wszystkim dla osób dorosłych, ale także dla młodzieży chcącej zrozumieć, do czego może posunąć się człowiek.

Zainteresowała Cię nasza recenzja? Zamów książkę Edith Sheffer – ,,Dzieci Aspergera. Medycyna na usługach III Rzeszy”!

Śledź nas!
Komentarze

O autorze
Judyta Ostapiak-Jagodzińska
Archeolog i historyk sztuki. Z zamiłowania pasjonatka podróży. Doktorantka na kierunku archeologia w Polskiej Akademii Nauk. W ramach pracy doktorskiej prowadzi badania nad zagadnieniem obrazowania i technik zdobienia urn twarzowych z kultury pomorskiej. Interesuje się problematyką wizualizacji i obrazowaniem w pradziejach przy wykorzystaniu innych nauk, jak historia sztuki, filozofia czy psychologia. Współautorka bloga podróżniczego www.brokeontheroad.pl

Wszystkie teksty autora

Pierwszy polski portal historyczny
ISSN: 1896-8651
Wydawca portalu
Michał Świgoń PROMOHISTORIA
ul. Koźmiana 2/89
01-606 Warszawa
telefon: 692 929 681
m.swigon@histmag.org
NIP 626-281-54-56
Numer konta: PL 33 1140 2004 0000 3802 7410 0716
Patronaty
Jak uzyskać patronat
Kontakt z redakcją
Mateusz Balcerkiewicz
redaktor naczelny
redakcja@histmag.org
telefon: 798 537 653
Reklamuj się u nas
Oferta reklamowa
Konkursy
Nasze konkursy