Opublikowano
2019-03-22 13:57
Licencja
Prawa zastrzeżone

Jak wyglądała dieta łowcy tysiące lat temu?

Łowcy, którzy kilka tysięcy lat temu żyli nad Zatoką Pucką w dzisiejszym Rzucewie, polowali nie tylko na ryby i foki, ale również na różnorodne leśne zwierzęta. A pierwsze konstrukcje, w których mieszkali są starsze nawet o 2 tys. lat niż do tej pory sądzono – wynika z najnowszych analiz.


Badacze szczegółowo analizowali zabytki i szczątki zwierzęce pozyskane – już nawet kilkadziesiąt lat temu – podczas wykopalisk w dzisiejszym Rzucewie (woj. pomorskie). Znajduje się tam jedna z najbardziej znanych pradziejowych osad na terenie Polski położonych nad Bałtykiem.

Uwagę archeologów przykuły zarówno liczne zabytki i szczątki zwierząt upolowanych przez łowców, jak również fakt, że ludzie mieszkali w tym samym miejscu nieprzerwanie przez kilka tysięcy lat.

Z najnowszych analiz wynika m.in., że dieta mieszkańców nadmorskiej osady sprzed kilku tysięcy lat była bardziej urozmaicona, niż do tej pory sądzono.

zatoka pucka Zdjęcie satelitarne Mierzei Helskiej i Zatoki Puckiej (domena publiczna).

„W diecie dominowały co prawda ryby, były w niej też foki grenlandzkie, ale wśród kości znalezionych na terenie osady znajdowały też takie należące do zwierząt leśnych: tura, jelenia, sarny, wiewiórki czy kuny” – mówi kierowniczka projektu, w ramach którego wykonano szereg analiz specjalistycznych, archeolog Danuta Król z Muzeum Archeologicznego w Gdańsku. Mieszkańcy osady preferowali łatwiejsze źródła pożywienia, jakimi bezsprzecznie były ssaki morskie i ryby, ale – jak zauważa badaczka – z jakiegoś powodu dietę wzbogacano też o zwierzęta żyjące w lasach.

Do tej pory eksperci przebadali szczątki ok. 100 tys. ryb, które zapewne zostały zjedzone przez mieszkańców osady. Były to głównie dorsze – ich długość dochodziła do 70 cm i szczupaki, które osiągały metr długości.

O tym, że w Rzucewie polowano na foki naukowcy wiedzieli już z wcześniejszych analiz. Jednak bardziej szczegółowe analizy kości wykazały, że znajdują się na nich nacięcia wykonane krzemiennymi narzędziami. „Potwierdza to tezę, że upolowane sztuki przynoszono do osady w całości i w tym miejscu je oprawiano” – dodaje Król.

Najnowsze analizy zweryfikowały też szacunki dotyczące wieku najstarszych konstrukcji. Do tej pory archeolodzy sądzili, że pierwsze wykonano w tym miejscu w połowie III tysiąclecia p.n.e. Tymczasem z najnowszych analiz wynika, że stało się to już 2 tysiące lat wcześniej.

„Pierwsze domostwa pojawiły się na Cyplu Rzucewskim ok. 4500 r. p.n.e. Były to półziemianki, kształtem zbliżone do koła lub owalu o średnich wymiarach przekraczających nieco 3 na 3 metry” – opisuje archeolog. Dopiero ok. 2500 r. p.n.e. nadmorscy łowcy zamieszkali w chatach słupowych. Budowano je na planie prostokąta i były większe od półziemianek. Były to już budowle naziemne – przestrzeń między wbitymi w podłoże palami uszczelniano mchem, gałązkami i plecionką, ale w odróżnieniu od innych podobnych konstrukcji z południowej części Pomorza – nie stosowano w tym celu w ogóle gliny.

W sumie archeolodzy odkryli tam 3 półziemianki, paleniska i liczne jamy zasobowe, w których przechowywano zapasu żywności. Największy teren zajmowała osada datowana na ok. 2500 lat p.n.e. – wówczas składało się na nią 8 chat słupowych. Obok nich oprawiano ryby, wykonywano siekiery kamienne i obrabiano bursztyn.

Pozostałości pradziejowej osady łowców znajdujące się w Rzucewie nad Zatoką Pucką odkryto już pod koniec XIX w. Badania archeologiczne miały miejsce w kolejnych dziesięcioleciach. Ostatnie trwały od latach 80. ubiegłego wieku do 2011 r. To zabytki i kości z tych badań poddano analizom specjalistycznym w ramach najnowszego projektu Muzeum Archeologicznego w Gdańsku sfinansowanego ze środków resortu kultury – „Ochrona zabytków archeologicznych”. Ich wyniki ukazały się we właśnie wydanym tomie „Zespół osadniczy z epoki kamienia – Rzucewo, gmina Puck, stanowisko I”.

Jak wyglądała dieta Krzyżaka?

Większość potraw spożywanych ok. 500 lat temu na krzyżackim zamku w Przezmarku (woj. pomorskie) gotowano. Składały się z mięsa i warzyw, a zaskakująco mało było dań rybnych, mimo blisko położonego jeziora – wynika z analiz tłuszczów znajdujących się na fragmentach naczyń ceramicznych.



Czytaj dalej...

Źródło: naukawpolsce.pap.pl, autor: Szymon Zdziebłowski

Napisz komentarz
Regulamin komentarzy

Albo może ci, którzy wnieśli "bałtyckie HG" do bałtyckiego brązu...



Odpowiedz

Stanisławie, może to właśnie ci łowcy-zbieracze, którzy wnieśli "polskie HG" do próbek od Fernandesa...



Odpowiedz

Gość: Kristupas |

Wkradł się błąd do opisu zdjęcia satelitarnego - nie przedstawia ono Mierzei Wiślanej.



Odpowiedz

@ Gość: Kristupas Dziękujemy, poprawione!



Odpowiedz
Nauka w Polsce

Powyższy materiał jest przedrukiem z serwisu internetowego „Nauka w Polsce”, współtworzonego przez Polską Agencję Prasową i Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Publikacji dokonano na zasadach określonych przez PAP S.A.

Prawa zastrzeżone – ten materiał jest chroniony przez przepisy prawa autorskiego.

Kopiowanie, przedrukowywanie (poza dozwolonymi prawnie wyjątkami) wyłącznie za zgodą redakcji: redakcja@histmag.org