Opublikowano
2013-06-28 19:22
Licencja
Wolna licencja

Jak zacząć przygodę z cyfrową nauką? Darmowe poradniki już w Sieci

Ostatnio wiele mówi się o konieczności wejścia badań historycznych (czy szerzej: nauki) do Internetu. Jak wygląda to w praktyce? W ostatnich dniach polski czytelnik dostał szansę zapoznania się za darmo z dwoma publikacjami, które mają na celu wytłumaczenie naukowcom, na czym polega Open Access i cyfrowa humanistyka.


19 czerwca na stronie Centrum Cyfrowego pojawiła się publikacja przygotowana we współpracy z projektem BazHum Muzeum Historii Polski. Poradnik Wolne licencje w nauce. Instrukcja skierowany jest do autorów prac naukowych, którzy chcą dowiedzieć się, jakie zalety ma udostępnianie wyników swoich badań w Sieci z wykorzystaniem wolnych licencji oraz w jaki sposób wejść w publikowanie w trybie Open Access.

Ruch otwartego dostępu (ang. Open Access) – działający na rzecz powszechnego i wolnego dostępu do treści naukowych – w ostatnich latach znacząco zyskuje na popularności i co raz częściej przechodzi na model pełnej otwartości prawnej. W 10-lecie sformułowania Deklaracji Budapeszteńskiej opracowane zostały nowe rekomendacje, zalecające wolne licencje. Ubiegły rok przyniósł środowisku naukowemu kolejne ważne argumenty w dyskusji o przyszłości dostępu do treści naukowych. Akademicka wiosna, która w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych spowodowała masowy ruch naukowców wyrażony w petycjach skierowanych do rządów i bojkotach działalności niektórych wydawnictw, dziś zbiera owoce w postaci coraz częściej wprowadzanych w życie lub co najmniej dyskutowanych zmian prawnych na rzecz dostępności i otwartości nauki. Otwarty dostęp popierają już nie tylko biblioteki i akademicy ale również UNESCO, Bank Światowy, a ostatnio ministrowie nauki grupy najbogatszych państw świata G8 - informują twórcy poradnika.

Publikacja, inaugurująca projekt „Biblioteka Otwartej Nauki”, powstała metodą bookprintu - 12 osób przygotowało ją w przeciągu 5 dni. Całość dostępna jest w formacie PDF oraz ePUB

Natomiast 24 czerwca w Sieci pojawiła się publikacja Marcina Wilkowskiego zatytułowana Wprowadzenie do historii cyfrowej, wydana przez Instytut Kultury Miejskiej. Autor, będący również publicystą Histmag.org, znany jest przede wszystkim z prowadzenia serwisu Historia i Media, organizacji THATCamp Polska oraz aktywnego działania na rzecz popularyzacji nowych rozwiązań związanych z cyfrową humanistyką.

Poradnik zawiera m.in. informacje nt. dziedzictwa cyfrowego a także nowoczesnych strategii instytucji pamięci (GLAM – galleries, libraries, archives, museums), gwarantujących każdemu wolny dostęp do zdigitalizowanych zbiorów dziedzictwa kulturowego. Opisuje on również zjawisko oddolnej, amatorskiej działalności archiwalnej.

Historycy i osoby interesujące się przeszłością dziś aktywnie korzystają z Internetu, szukając w nim zdigitalizowanych źródeł i dyskutując ze sobą. Internet to jednak także ważna społecznie przestrzeń, w której odbijają się, a nawet rozwijają nowe zjawiska polityczne czy kulturowe. Historyczne spojrzenie na Sieć pozwala dostrzec takie problemy jak trwałość informacji na nośnikach cyfrowych, problem ilości informacji, jaka musi być przetwarzana czy wyzwania związane z prawem autorskim i kontrolą komercyjnych podmiotów nad tym, w jaki sposób dziś się komunikujemy. Czy wobec tego przyszłe generacje będą miały dostęp do pozostawionych przez nas cyfrowych śladów? - mówi Marcin Wilkowski.

Poradnik, wydany na licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa - Na Tych Samych Warunkach 3.0 Polska (dzięki czemu można go swobodnie rozpowszechniać, uzupełniać i wykorzystywać), dostępny jest w formatach PDF oraz epub i mobi.

Napisz komentarz
Regulamin komentarzy
Nie ma jeszcze żadnych komentarzy
Tomasz Leszkowicz

Redaktor działu naukowego, członek redakcji merytorycznej portalu od października 2006 roku, redaktor naczelny Histmag.org od grudnia 2014 roku do lipca 2017 roku. Doktorant w Instytucie Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk. Absolwent Instytutu Historycznego i Instytutu Dziennikarstwa Uniwersytetu Warszawskiego. Były członek Zarządu Studenckiego Koła Naukowego Historyków UW. Specjalizuje się w historii dwudziestego wieku (ze szczególnym uwzględnieniem PRL), interesuje się także społeczno-polityczną historią wojska. Z uwagą śledzi zagadnienia związane z pamięcią i tzw. polityką historyczną (dawniej i dziś). Publikował m.in. w „Mówią Wieki”, „Uważam Rze Historia”, „Pamięci.pl”, „Polityce” oraz „Dziejach Najnowszych”. Oprócz historii pasjonuje go rock i poezja śpiewana, jest miłośnikiem kabaretów, książek Ryszarda Kapuścińskiego i Hansa Helmuta Kirsta oraz gier z serii Europa Universalis.

Mat. pras.

Ten news powstał w oparciu o informację prasową lub inne materiały poddane opracowaniu redakcyjnemu.

Wolna licencja – ten materiał został opublikowany na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 3.0 Polska.

Redakcja i autor zezwalają na jego dowolny przedruk i wykorzystanie (również w celach komercyjnych) pod następującymi warunkami: należy wyraźnie wskazać autora materiału oraz miejsce pierwotnej publikacji – Portal historyczny Histmag.org, a także nazwę licencji (CC BY-SA 3.0) wraz z odnośnikiem do jej postanowień. W przypadku przedruku w internecie konieczne jest także zamieszczenie dokładnego aktywnego odnośnika do materiału objętego licencją.

UWAGA: Jeśli w treści artykułu nie zaznaczono inaczej, licencja nie dotyczy ilustracji i filmów dołączonych do materiału – w kwestii ich wykorzystania prosimy stosować się do wskazówek w opisie pod nimi lub – w razie ich braku – o kontakt z redakcją: redakcja@histmag.org