Opublikowano
2012-09-01 13:30
Licencja
Wolna licencja

Janusz Tazbir – „Protokoły Mędrców Syjonu. Autentyk czy falsyfikat” – recenzja i ocena

Spiskowe teorie dziejów zawsze cieszyły się niemałą popularnością. Jeśli połączymy to z tkwiącą w polskiej mentalności podejrzliwością w stosunku do Żydów, otrzymujemy mieszankę, która spowoduje, że niejednemu szybciej zabije serce.


Autor: Janusz Tazbir
Tytuł: Protokoły Mędrców Syjonu. Autentyk czy falsyfikat
Wydawnictwo: Iskry
Rok wydania: 2012
ISBN: 83-207-1742-6
Stron: 295
Format: 12,5×19,5 cm
Oprawa: oprawa broszurowa
Cena: ok. 34zł
Ocena naszego recenzenta: 8/10
(jak oceniamy książki?)

Jedną z takich teorii spisowych zajął się prof. Janusz Tazbir w książce pod tytułem „Protokoły Mędrców Syjonu. Autentyk czy falsyfikat”, wydaną nakładem Iskier. Praca podzielona została na dwie części. Część pierwsza prezentuje historię powstania i niebywałą światową karierę „Protokołów...”, druga natomiast to pełen tekst dokumentu, przedruk polskiego wydania z 1938 roku.

„Protokoły Mędrców Syjonu” to „cudownie odnaleziony” w Rosji dokument z początku XX wieku. Miały być to plany osiągnięcia przez Żydów globalnej dominacji, ustalone przez Sanhedryn na zjeździe w Bazylei pod koniec XIX wieku. Zawarte są w nim dokładne wytyczne, jak zawładnąć światem i zlikwidować dotychczasowe systemy polityczne, które się nie sprawdziły.

Autor od początku nie ukrywa, że tekst nie jest autentyczny, zbyt wiele jest w nim nieścisłości i powtórzeń. Do swojego zdania przekonuje, sięgając wiele wieków wstecz. Ukazuje podatność społeczeństw na negatywną propagandę, mającą na celu obwinianie pewnych grup o niepowodzenia. Na tym tle od wieków narastała też niechęć do narodu żydowskiego.

Historyk przytacza przykłady kilku innych utworów o podobnej tematyce. Tekst „Protokołów...” jest bliźniaczo podobny do popularnego we Francji w XIX wieku pamfletu Maurice’a Joly’ego pod tytułem „Dialogue aux enfers entre Machiavel et Montesquieu ou La politique de Machiavel aux XIXe siècle”. Tekst przedstawia rozmowę Napoleona III z Machiavellim, ukazującą intrygi napoleońskie w piekle. Porównanie wybranych fragmentów nie pozostawia wątpliwości – „Protokoły...” są niemalże przedrukiem z Joly’ego.

Następnie autor dowodzi, że tekst powstał na zlecenie carskiej Ochrany na początku XX wieku, znane jest nawet nazwisko autora – miał być nim Matwiej Gołowiński. Kolejno ukazywany jest rozwój popularności „Protokołów...” w wielu krajach Europy, między innymi w Niemczech, gdzie najsłynniejszym czytelnikiem był Adolf Hitler. Tazbir przedstawia również wpływ dokumentu na nastroje w Polsce i ZSRR przed II wojną światową i po jej zakończeniu.

Druga część zawiera składający się z 24 wykładów tekst „Protokołów Mędrców Syjonu”, dzięki czemu każdy z czytelników może sam ocenić ich prawdziwość i zweryfikować poglądy autora. Podszedł on rzetelnie do prezentowanego zagadnienia. Książka zawiera wiele informacji, które zaprezentowane zostały w sposób jasny i przystępny, zrozumiałym językiem. Myślę, że temat został wyczerpany. Nie jest to jednak jedyna pozycja próbująca poddać tekst „Protokołów...” analizie. W Warszawie nakładem wydawnictwa Logos w 1997 roku ukazała się książka Görana Larssona o podobnym tytule: „Protokoły mędrców Syjonu. Prawda czy fałsz?”. Powstało także kilka tytułów zagranicznych Cesare G. De Michelisa.

Nie jest to lektura trudna dla przeciętnego odbiorcy. Sądzę, że może być ciekawa dla osób interesujących się historią, kulturą żydowską i Holocaustem. Cena książki oscylująca w granicach 34 złotych również nie powinna odstraszyć potencjalnego czytelnika.

Publikację oceniam bardzo pozytywnie. W przystępny sposób przedstawia genezę narastającego z czasem antysemityzmu w Europie. Uświadamia siłę słowa pisanego, które doprowadziło między innymi do śmierci milionów osób w hitlerowskich obozach zagłady. Niestety, nie zatrzymało to nienawiści do Żydów. Po dzień dzisiejszy tekst jest propagowany na całym świecie. Rozwój Internetu przyniósł cywilizacji wiele dobrego, pozwala jednak również na rozpowszechnianie podobnych treści rasistowskich i antysemickich.

Redakcja i korekta: Agnieszka Kowalska


Napisz komentarz
Regulamin komentarzy

Gość: Lipa |

To taka ostatnia moda, wydaje się książki i nie wspomina, że to wznowienia. Rozumiem jeśli doszłyby nowe materiały ale często oprócz nowej okładki NIC nowego nie ma...Żenada i wyciąganie kasy od czytelnika.



Odpowiedz

Gość: nawka |

Jeżeli o wznowieniach, to "Protokoły mędrców Syjonu" zostały wydane po raz pierwszy w 2003 r. w Wyd. Iskry.



Odpowiedz

Gość: Mim |

Bez wątpienia, ale w recenzji nie podano, że jest to wznowienie. Wcześniej książkę tę wydało Interlibro w 1992 (w przedmowie profesor Tazbir odnosi się również do Eco, który właśnie wydał \"Wahadło Foucaulta\", znacznie zresztą ciekawszą powieść od przereklamowanego \"Cmentarza w Pradze\").



Odpowiedz

Gość: Altti |

Jakkolwiek nie darzyć szacunkiem autora i nie odmawiać mu wiedzy, to nie można zamknąć oczu na fakt, iż za decyzją wydawnictwa stoi merkantylny sukces \"Cmentarza w Pradze\" pióra U. Eco. Aby promować prawdziwą wiedzę, potrzeba beletrystycznej lokomotywy. Czego życzę każdemu autorowi.



Odpowiedz
Małgorzata Matyjanka

Studentka historii w Instytucie Historycznym UKSW. Interesuje się historią XIX wieku, historią Rosji i Anglii.

Wolna licencja – ten materiał został opublikowany na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 3.0 Polska.

Redakcja i autor zezwalają na jego dowolny przedruk i wykorzystanie (również w celach komercyjnych) pod następującymi warunkami: należy wyraźnie wskazać autora materiału oraz miejsce pierwotnej publikacji – Portal historyczny Histmag.org, a także nazwę licencji (CC BY-SA 3.0) wraz z odnośnikiem do jej postanowień. W przypadku przedruku w internecie konieczne jest także zamieszczenie dokładnego aktywnego odnośnika do materiału objętego licencją.

UWAGA: Jeśli w treści artykułu nie zaznaczono inaczej, licencja nie dotyczy ilustracji i filmów dołączonych do materiału – w kwestii ich wykorzystania prosimy stosować się do wskazówek w opisie pod nimi lub – w razie ich braku – o kontakt z redakcją: redakcja@histmag.org