Autor: Krzysztof Kloc
Tagi: Chiny, Mongolia i Korea, Książki, Historia polityczna, Recenzje
Opublikowany: 2011-08-21 11:05
Licencja: wolna licencja

Łukasz Gacek – „Chińskie elity polityczne w XX wieku” – recenzja i ocena

Książka Łukasza Gacka świetnie wypełnia, wciąż sporą, lukę w polskiej historiografii zajmującej się państwami Dalekiego Wschodu. Opierając się na ogromnej literaturze przedmiotu, zarówno tej starszej, jak i tej najnowszej, Autor porusza szerokie spektrum spraw dotyczących najnowszych dziejów Chin. I to nie tylko tych ściśle związanych z historią polityczną Państwa Środka w XX wieku.

Łukasz Gacek
Chińskie elity polityczne w XX wieku
45 zł
Wydawca: Księgarnia Akademicka
Rok wydania: 2009
Okładka: twarda
ISBN: 9788371881305

Łukasz Gacek, niedawny absolwent politologii oraz studiów blisko- i dalekowschodnich na UJ, obecnie zaś pracownik Katedry Bliskiego i Dalekiego Wschodu na Wydziale Studiów Międzynarodowych i Politycznych UJ stoi dopiero u progu kariery badawczej. Zdążył już jednak opublikować wiele artykułów naukowych, dotyczących historii politycznej Chin i Tajwanu na łamach wielu prestiżowych pism. W 2007 roku Autor uzyskał stopień doktora nauk politycznych, przedstawiając dysertację pt. „Chińskie elity polityczne wobec procesu modernizacji 1921–2000”.

Autor już na wstępie wskazuje na kilka zasadniczych celów, które chce osiągnąć w swej pracy. Należą do nich m.in. „przedstawienie genezy poszczególnych zjawisk polityczno-społecznych w kontekście historycznym, a także określenie funkcji poszczególnych instytucji działających na gruncie badanej rzeczywistości” (s. 8), „ukazanie różnic programowych pomiędzy Kuomintangiem [Partia Narodowa – K.K] a Komunistyczną Partią Chin” (s. 9), czy też „ukazanie, w jaki sposób przedstawiciele elity władzy uczestniczyli w procesie kreowania polityki państwa i podejmowania ważnych z punktu widzenia interesu narodowego decyzji” (s. 9). Podobnych problemów Gacek wymienia więcej: rozwój myśli politycznej w Chinach na przełomie XIX i XX w., przedstawienie biografii i historii dojścia do władzy Mao Zedonga i Chiang Kai-sheka, ukazanie różnic między Kuonmintangiem a KPCh, KPCh a Kominternem, rozwój komunizmu po śmierci Mao oraz funkcjonowanie obu chińskich partii na początku XXI w. Szeroko porusza również, jakże dziś aktualną, kwestię Tajwanu.

Nie bez powodu wymieniam w tym miejscu cele pracy Gacka – pragnę bowiem pokazać mnogość zagadnień poruszonych w książce. Chcę jednocześnie podkreślić, że każde z nich z osobna może pretendować do szczegółowego omówienia na łamach zupełnie odrębnych, autonomicznych prac.

Autor stworzył więc podręcznikową syntezę opartą, co warte podkreślenia, o bardzo obszerną bibliografię. Sięgnął do przeszło dwustu pozycji książkowych, wydawnictw źródłowych, czasopism oraz do licznych stron internetowych, w tym również w języku chińskim. Wyniki swoich studiów zawarł w dwudziestu jeden rozdziałach, ułożonych chronologicznie, co znacznie ułatwia śledzenie wywodu prowadzonego przez Gacka. W książce pojawia się również wkładka ze zdjęciami, głównie portretowymi, czołowych polityków chińskich XX w. Ważne, że Autor bardzo często stosuje przypisy, które nie tylko uwiarygodniają rzeczy pojawiające się w tekście, ale mogą też posłużyć za skuteczne wskazówki bibliograficzne. Tematyka historii najnowszej Dalekiego Wschodu nie jest w Polsce częstym tematem badań.

Na początku swej pracy Gacek stawia tezę i stara się ją udowodnić, zgodnie z zasadami warsztatu politologa, nie stroniąc jednak od metod stosowanych w badaniu historycznym. Autor przekonuje mianowicie, że komunizm chiński był systemem narodowym, nie kopiującym rozwiązań z innych państw, przede wszystkim z ZSRS. Udowadniając swoje wnioski Gacek śmiało sięga w przeszłość Chin. Odwołuje się do tradycji czasu cesarstwa, konfucjanizmu i specyficznej chińskiej mentalności z niego wynikającej. Rozważa wpływ tradycji na postawę późniejszych twórców pierwszych partii politycznych Chin. Nie próbuje jednak zamknąć wszystkich czynników mających wpływ na charakter późniejszej KPCh tylko i wyłącznie w granicach Państwa Środka. Cały czas utrzymuje kontekst międzynarodowej sytuacji geopolitycznej, w jakiej Chiny znalazły się i funkcjonowały od XIX w. Swoje wywody prowadzi lekkim piórem, co pozwala odczuć pasję Autora do podjętego przez niego tematu. Dzięki sile merytorycznych argumentów i specyfice swego stylu pisarskiego, charakteryzującego się m.in. posługiwaniem się w tekście bardzo krótkimi zdaniami, Gacek w bardzo przekonywający sposób broni swojej tezy.

„Chińskie elity polityczne w XX wieku” to książka świetnie wypełniająca poważną lukę w polskiej historiografii dotyczącej państw Dalekiego Wschodu. Kolejną mocną stroną recenzowanej pozycji jest to, że czyni to przystępnym językiem, za pośrednictwem narracji prowadzonej w świetnym stylu. Znacznie ułatwia to obcowanie z tekstem, z natury rzeczy przesiąkniętym licznymi sinologizmami, które dla wielu osób wychowanych i wykształconych w kulturze europejskiej mogą stanowić istotną przeszkodę w sięgnięciu po książkę podejmującą zagadnienia związane z dziejami takich państw, jak Japonia, Korea czy Chiny.

Praca Łukasza Gacka jest, w mojej opinii, lekturą obowiązkową dla wszystkich historyków i hobbystów, interesujących się historią zarówno państwa Wielkiego Muru, jak i historią powszechną ostatniego stulecia. Wydaje mi się ona być szczególnie wartościowa dla studentów, którzy w końcu otrzymują syntezę najnowszej historii Państwa Środka, bogatą w wartość merytoryczną i napisaną w świetnym stylu.

Redakcja: Michał Przeperski

Korekta: Bożena Pierga

Śledź nas!
Komentarze

O autorze
Krzysztof Kloc
Doktorant w Instytucie Historii Uniwersytetu Pedagogicznego im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, gdzie pod okiem prof. Mariusza Wołosa przygotowuje biografie ambasadora Michała Sokolnickiego. Interesuje się dziejami dyplomacji oraz historią polityczną Drugiej Rzeczypospolitej ze szczególnym uwzględnieniem losów obozu piłsudczykowskiego, polityką historyczną Polski Odrodzonej, biografistyką tego okresu, a także dziejami międzywojennego Krakowa.

Wszystkie teksty autora

Pierwszy polski portal historyczny
ISSN: 1896-8651
Wydawca portalu
Michał Świgoń PROMOHISTORIA
ul. Koźmiana 2/89
01-606 Warszawa
telefon: 692 929 681
m.swigon@histmag.org
NIP 626-281-54-56
Numer konta: PL 33 1140 2004 0000 3802 7410 0716
Patronaty
Jak uzyskać patronat
Kontakt z redakcją
Mateusz Balcerkiewicz
redaktor naczelny
redakcja@histmag.org
telefon: 798 537 653
Reklamuj się u nas
Oferta reklamowa
Konkursy
Nasze konkursy