Mao Zedong – człowiek, który „umuzykalniał naród”

opublikowano: 2014-09-09, 11:25 — aktualizowano: 2020-09-09, 00:49
wolna licencja
9 września 1976 roku w Pekinie zmarł Mao Zedong. Ten chiński przywódca był nie tylko jednym z największych zbrodniarzy w dziejach. Słynął również z… kwiecistego języka.
reklama

Mao Zedong był niekwestionowanym przywódcą chińskiego komunizmu. Po pokonaniu wojsk nacjonalistycznych dowodzonych przez Czang Kaj-szeka, 1 października 1949 w Pekinie Mao ogłosił powstanie Chińskiej Republiki Ludowej. Na przełomie lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych prowadzone przez niego kampanie politycznej mobilizacji Chińczyków doprowadziły do śmierci trudnej do oszacowania liczby ludzi – można podejrzewać dziesiątki milionów ofiar.

Mao Zedong ogłasza utworzenie Chińskiej Republiki Ludowej, 1 października 1949 roku (fot. domena publiczna)

Tragicznej polityce Mao towarzyszył niezwykle kwiecisty język, który stosował tak w wystąpieniach publicznych jak i w poufnych rozmowach. Wiosną 1958 r. w Pekinie była polska delegacja gospodarcza na czele której stał Piotr Jaroszewicz. W odpowiedzi na dręczące ich problemy, Polacy usłyszeli niekonwencjonalne recepty chińskiego przywódcy:

Mówicie, że macie duże kłopoty. Czy rzeczywiście? Za 10 000 lat dopiero będziecie mieli kłopoty. Będzie was 280 milionów. To dopiero będą problemy. Ludzie będą stali w ogonkach, kiedy zechcą wyjść na miasto. A mieszkania? Ile ich będzie potrzeba? Mówicie tak dużo o demokracji; w małym narodzie łatwo ją wprowadzić. Ale w wielkim? Dużo mówicie o stopie życiowej. Podobno u was jest ona wyższa aniżeli w ZSRR, a w Czechosłowacji jeszcze wyższa niż u was., a w NRD jeszcze wyższa niż w Czechosłowacji. Powinniście w tym zagadnieniu wzorować się na Wschodzie, a nie na Zachodzie. Człowiek potrzebuje 2000 kalorii dziennie; jak ma mniej to źle. Jak więcej, to też źle, ponieważ zaczyna tyć. A w ogóle to czy stopa życiowa jest najważniejsza w socjalizmie? W socjalizmie najważniejszy jest problem poziomu kulturalnego mas. Powinniście umuzykalniać naród.

Mao Zedong – zobacz też:

W połowie lat sześćdziesiątych wśród chińskich przywódców trwała bezpardonowa walka o władzę. Po klęsce polityki „wielkiego skoku” z lat 1958-1962, który miał przynieść niespotykane przyspieszenie ekonomiczne, pozycja Mao osłabła. Niedługo potem przeszedł on jednak do kontrataku, proklamując „rewolucję kulturalną”. Jednym z jej elementów było sławienie osobistych przymiotów chińskiego przywódcy. W sierpniu 1966 r. Mieczysław Rakowski zapisał w swoim dzienniku:

Mao, aby udowodnić, że nie jest chory, dwa tygodnie temu przepłynął 15 km po Jangcy (Wielkiej Rzece) w czasie lepszym od wszystkich rekordów pływackich świata. W związku z tym Federacja Pływaków poprosiła go, aby wziął udział w światowych zawodach.

Kilka miesięcy później ten sam Rakowski odnotowywał postępujące szaleństwo Chińczyków:

Wiceprzewodniczący Komisji Wojskowej KC, Je Czien-ing oświadczył na wiecu, że „Przewodniczący Mao Tse-tung, który jest obecnie wodzem rewolucji światowej, będzie żył co najmniej sto lat. W ciągu 25 lat, jakie mu jeszcze pozostały, ziemia zmieni oblicze i pod jego kierunkiem powstanie nowy świat”.
Mao Zedong na uroczystości z okazji 71. urodzin Stalina (fot. domena publiczna)

W końcu, w lutym 1967 r. Rakowski odnotowywał, że według chińskich mediów myśli Mao mają właściwości lecznicze:

Z prasy chińskiej: podano wiadomość o doskonałych wynikach osiąganych dzięki głośnemu czytaniu myśli Mao pacjentom jednego z zakładów psychiatrycznych. Początkowo – pisze dziennik – pacjenci zachowywali się niewłaściwie podczas lektury, śmiejąc się głośno i wydając nieodpowiednie dźwięki. Ale dziś sami zabrali się do studiowania myśli wielkiego Mao i deklamują głośno ustępy z jego pism. Jeden z chorych, szczególnie niespokojny, który stale hałasuje i śpiewa, gdy nachodzi godzina studiowania dzieł Mao Tse-tunga, nagle się uspokaja.

Tym groteskowym obrazkom z życia Chin z lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych towarzyszył dramat setek milionów Chińczyków, którzy musieli żyć w warunkach, które zgotował im „wielki sternik” Mao Zedong. Jego śmierć, 9 września 1976 r. wielu przyjęło z westchnieniem ulgi.

Cytaty pochodzą z Dzienników politycznych Mieczysława F. Rakowskiego

Polecamy e-book Mateusza Kuryły – „Powaby totalitaryzmu. Zarys historii intelektualnej komunizmu i faszyzmu”

Mateusz Kuryła
„Powaby totalitaryzmu. Zarys historii intelektualnej komunizmu i faszyzmu”
cena:
11,90 zł
Wydawca:
PROMOHISTORIA [Histmag.org]
Liczba stron:
116
Format ebooków:
PDF, EPUB, MOBI (bez DRM i innych zabezpieczeń)
ISBN:
978-83-65156-23-5
reklama
Komentarze
o autorze
Michał Przeperski
(ur. 1986) – doktor historii, pracownik Instytutu Historii PAN oraz rzecznik prasowy Muzeum Historii Polski. W latach 2012–2014 redaktor naczelny portalu Histmag.org. Specjalizuje się w dziejach Europy Środkowej w XX wieku, historii dziennikarstwa oraz historii transformacji ustrojowej. Autor m.in. książek: Gorące lata trzydzieste. Wydarzenia, które wstrząsnęły Rzeczpospolitą (2014), Nieznośny ciężar braterstwa. Konflikty polsko-czeskie w XX wieku (2016), Mieczysław F. Rakowski. Biografia polityczna (2021) oraz Dziki Wschód. Transformacja po polsku 1986–1993 (2024). Laureat Nagrody „Nowych Książek” dla najlepszej książki (2017), Nagrody Naukowej tygodnika „Polityka”, Nagrody Specjalnej Fundacji Identitas oraz Nagrody Klio (2021). Silas Palmer Research Fellow na Stanford University (2015), stypendysta Funduszu Wyszehradzkiego w Open Society Archives w Budapeszcie (2019). Kontakt: [email protected]

Zamów newsletter

Zapisz się, aby otrzymywać przegląd najciekawszych tekstów prosto do skrzynki mailowej. Tylko wartościowe treści, zawsze za darmo.

Zamawiając newsletter, wyrażasz zgodę na użycie adresu e-mail w celu świadczenia usługi. Usługę możesz w każdej chwili anulować, instrukcję znajdziesz w newsletterze.
© 2001-2026 Promohistoria. Wszelkie prawa zastrzeżone