Opublikowano
2017-01-28 10:00
Licencja
Wolna licencja

Maria Paszyńska – „Cień Sułtana” – recenzja i ocena

Tam gdzie kończy się „Wspaniałe Stulecie” zaczyna się powieść Marii Paszyńskiej. Losy różnych postaci splatają się tworząc misterną sieć intryg, polityki, walki o władzę, z miłością i przeszłością w tle. Czy to przepis na interesującą powieść?


Autor: Maria Paszyńska
Tytuł: „Cień Sułtana”
Wydawca: Czwarta Strona
ISBN: 978-83-7976-514-0
Ilość stron: 448
Oprawa: miękka
Rok wydania: 2016
Liczba stron: 408
Format: 150×225
Cena: 49,90 zł

Ocena naszego recenzenta: 6/10
(jak oceniamy?)
Inne recenzje książek historycznych

Maria Paszyńska to autorka kilku powieści i felietonów z historią w tle, z wykształcenia iranistka i prawniczka. Tym razem proponuje nam wyprawę w świat XVI-wiecznego Imperium Osmańskiego. Nie powiela jednak popularnych ostatnio wzorców i nie opisuje życie w haremie, ani też nie przedstawia świata oczami sułtana Sulejmana Wspaniałego czy Hürrem Sultan.

W „Cieniu Sułtana” historia miesza się z fikcją. Autorka sama przyznaje zresztą, że włożyła dużo pracy w zapoznanie się ze źródłami i takim opracowaniem treści, aby był on jak najbliższy rzeczywistości. Nie zawsze było to możliwe i w niektórych fragmentach przedstawione zdarzenia są jedynie fikcją literacką. Ale też z uwagi na to, że mamy do czynienia z powieścią historyczną – jest to zabieg całkowicie dopuszczalny.

Głównym bohaterem książki jest wielki wezyr Sokollu Mehmed pasza. Powieść zaczyna się od rozdziału, w którym opisany jest pobór do korpusu janczarów (dewszirme) w Bośni w 1524 roku. W szeregi rekrutów do tej doborowej armii trafia Bejica Sokolović, późniejszy wielki wezyr. Jego życie przed uzyskaniem najważniejszego urzędu w państwie opisane jest pobieżnie, już po kilkudziesięciu stronach przenosimy się do roku 1566, wokół którego obracać się będzie większość fabuły książki. Sułtan Sulejman Wspaniały (w książce raczej używany jest przydomek Prawodawca), wyprawia się wówczas na Węgry i oblega twierdzę Szigetvár. Jest jednak ciężko chory i wszystkie ważne decyzje spadają na barki wielkiego wezyra, który na dodatek musi ukrywać przed janczarami chorobę, a następnie śmierć padyszacha.

Co jakiś czas czytelnik przenosi się z obozu wojsk osmańskich do obleganej twierdzy, dzielnie bronionej przez chrześcijańskich rycerzy pod wodzą Nikoli Zrinskiego. Innymi postaciami, które odgrywają ważną rolę w powieści, są córka Zrinskiego Jelena, syn i następna Sulejmana Selim II Pijak oraz jego żona – Nurbanu, będąca jednocześnie wielką miłością Sokollu. Wszystkie te postacie, ich splątane losy oraz niezwykle trudny dla Imperium rok, tworzą obraz świata pełnego wielkiej polityki, spisków, intryg i miłości.

„Cień Sułtana” jest powieścią historyczną, dlatego ciężko doszukiwać się historycznych nieścisłości, szczególnie że nie są one rażące. Fabuła jest interesująca, pokazuje świat z nieoczywistej perspektywy kogoś kto, pomimo wysokiego stanowiska, jest tylko niewolnikiem, z oddaniem służącym Imperium, które odebrało go rodzicom. Autorka bardzo plastycznie oddaje osmańską rzeczywistość, w czym pomaga jej choćby odwoływanie się do języka epoki. Stosując słowniczek na końcu książki będziemy mogli z łatwością poruszać się w tureckich nazwach. Przy tym trochę szkoda, że transkrypcja nie jest konsekwentna: część wyrazów niemających polskich odpowiedników posiada spolszczoną transkrypcję, a część ma zachowaną turecką pisownię. Zastanawiająca jest także okładka. Pojawia się na niej kobieta odziana na indyjską modłę i niepasująca ani do małej Węgierki ani do Wenecjanki z sułtańskiego haremu.

Książka wciąga, choć nie porywa. To na pewno dobra lektura na zimowe wieczory, ale nie jedna z tych, które zapierają dech w piersiach. Wypada natomiast docenić, że jest to miłą odskocznia od tematyki „haremowej”. Myślę, że warto zacząć od „Cienia Sułtana” i poczekać na zapowiadany ciąg dalszy. Z historii wiemy wszak, że Sokollu Mehmed pasza wraz z Nurbanu rządzili Imperium Osmańskim w czasach Selima II...


Napisz komentarz
Regulamin komentarzy
Nie ma jeszcze żadnych komentarzy
Karolina Wanda Olszowska

Absolwentka historii na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz studentka IV roku turkologii na tej samej uczelni. Intersuję się szczególnie historią, kulturą, literaturą oraz dyplomacją krajów turkijskich, szczególnie Imperium Osmańskiego i Republiki Turcji.

Wolna licencja – ten materiał został opublikowany na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 3.0 Polska.

Redakcja i autor zezwalają na jego dowolny przedruk i wykorzystanie (również w celach komercyjnych) pod następującymi warunkami: należy wyraźnie wskazać autora materiału oraz miejsce pierwotnej publikacji – Portal historyczny Histmag.org, a także nazwę licencji (CC BY-SA 3.0) wraz z odnośnikiem do jej postanowień. W przypadku przedruku w internecie konieczne jest także zamieszczenie dokładnego aktywnego odnośnika do materiału objętego licencją.

UWAGA: Jeśli w treści artykułu nie zaznaczono inaczej, licencja nie dotyczy ilustracji i filmów dołączonych do materiału – w kwestii ich wykorzystania prosimy stosować się do wskazówek w opisie pod nimi lub – w razie ich braku – o kontakt z redakcją: redakcja@histmag.org