„Norymberga”: Sprawdź, jak naprawdę wyglądali bohaterowie filmu!
Zobacz także:
Akcja filmu „Norymberga” rozgrywa się w 1945 roku, czyli tuż po zakończeniu II wojny światowej, jednakże bohaterami produkcji są nazistowscy zbrodniarze wojenni z III Rzeszy odpowiedzialni za śmierć milionów niewinnych ofiar. Ich filmowymi antagonistami są przedstawiciele wymiaru sprawiedliwości, psychiatrzy oraz amerykańscy żołnierze.
Zobaczcie, jak naprawdę wyglądali i czym się zajmowali bohaterowie sportretowani w filmie!
Hermann Göring - Russell Crowe
Hermann Göring (1893–1946) był jednym z najważniejszych przywódców nazistowskich, zbrodniarzem wojennym i jedną z kluczowych postaci III Rzeszy. W czasie I wojny światowej służył jako pilot myśliwca i zdobył status asa lotniczego. W 1922 roku wstąpił do NSDAP i szybko stał się bliskim współpracownikiem Adolfa Hitlera. Po puczu monachijskim został ciężko ranny i na krótko wyjechał z Niemiec.
Po dojściu nazistów do władzy w 1933 roku objął szereg funkcji, m.in. ministra lotnictwa, szefa Gestapo (Tajnej Policji Państwowej) czy dowódcy lotnictwa wojskowego Luftwaffe, którą dowodził przez całą II wojnę światową, odpowiadając za liczne zbrodnie wojenne, bombardowania miast i terror okupacyjny.
Był także odpowiedzialny za politykę gospodarczą rabunku na okupowanych terenach oraz za wspieranie systemu obozów koncentracyjnych. Z czasem, z powodu błędów strategicznych i rosnących niepowodzeń militarnych, jego pozycja w III Rzeszy słabła.
Po upadku Niemiec został schwytany przez aliantów i stanął przed Trybunałem w Norymberdze. Skazany na karę śmierci popełnił w celi samobójstwo, zażywając cyjanek potasu, w 1946 roku. Tym samym uniknął wykonania wyroku.
W filmie „Norymberga” w postać tę wciela się Russel Crowe, uhonorowany Oscarem za rolę rzymskiego generała Maximusa Decimusa Meridiusa w „Gladiatorze”.
Douglas Kelley - Rami Malek
Douglas M. Kelley (1912–1958) był amerykańskim psychiatrą, który zasłynął jako jeden z lekarzy badających psychikę nazistowskich przywódców podczas procesu norymberskiego. Urodził się w Kalifornii i ukończył studia medyczne na University of California. Specjalizował się w psychiatrii oraz psychologii sądowej.
W czasie II wojny światowej wstąpił do armii USA i został przydzielony do zadań medycznych w amerykańskiej strefie okupacyjnej Niemiec. W 1945 roku mianowano go głównym psychiatrą więziennym odpowiedzialnym za ocenę stanu psychicznego Hermanna Göringa, Ribbentropa, Streicherra i innych nazistowskich oskarżonych. Przebadał w sumie 22 zbrodniarzy.
Kelley prowadził szczegółowe wywiady, testy plam atramentowych Rorschacha i obserwacje. Stworzył portrety psychologiczne nazistowskich elit. Po powrocie do USA pracował jako profesor psychiatrii i kryminologii. W swoim naukowym dorobku miał wiele publikacji z dziedziny psychologii władzy oraz totalitaryzmu. W 1947 roku wydał głośną książkę „22 Cells in Nuremberg”, opisującą jego kontakty z nazistami.
Mimo sukcesów zawodowych zmagał się z problemami psychicznymi, uzależnieniem i narastającymi konfliktami rodzinnymi. W 1958 roku popełnił samobójstwo, przyjmując cyjanek potasu w obecności swojej najbliższej rodziny. Wydarzenie to wstrząsnęło opinią publiczną i zarazem stanowiło ironiczne przypomnienie o metodzie śmierci, jaką wcześniej wybrał Göring.
W filmie „Norymberga” rolę tę zagrał Douglas Kelley.
Robert H. Jackson - Michael Shannon
Robert H. Jackson (1892–1954) był amerykańskim prawnikiem, sędzią i politykiem, który zasłynął jako główny amerykański oskarżyciel w procesie norymberskim. Pochodził z ubogiej rodziny mieszkającej w stanie Pensylwania. Co ciekawe, nie ukończył formalnie studiów prawniczych. Został bowiem adwokatem dzięki wyjątkowym zdolnościom i praktyce u innego uznanego prawnika.
W administracji Franklina D. Roosevelta pełnił funkcję Prokuratora Generalnego Stanów Zjednoczonych. W 1941 roku został mianowany sędzią Sądu Najwyższego Stanów Zjednoczonych, a w 1945 roku prezydent Harry Truman powierzył mu kluczową misję, czyli reprezentowanie Stanów Zjednoczonych jako głównego oskarżyciela w Międzynarodowym Trybunale Wojskowym w Norymberdze. Jackson odegrał decydującą rolę w stworzeniu ram prawnych procesu i wprowadzeniu do prawa międzynarodowego pojęcia „zbrodni przeciwko ludzkości”.
Jego mowy, zwłaszcza przemówienie otwierające proces, uznane zostały za jedne z najważniejszych tekstów prawniczych XX wieku. Po powrocie do USA kontynuował pracę w Sądzie Najwyższym, gdzie zasłynął z przełomowych orzeczeń dotyczących wolności obywatelskich.
Zmarł w 1954 roku, pozostawiając trwałe dziedzictwo jako architekt współczesnego prawa międzynarodowego i jeden z największych prawników w historii Stanów Zjednoczonych.
W filmie w postać Roberta H. Jacksona wcielił się Michael Shannon.
Sir David Maxwell-Fyfe - Richard E. Grant
Sir David Maxwell-Fyfe był szkockim prawnikiem, politykiem Partii Konserwatywnej i wybitnym prokuratorem. Podczas II wojny światowej pracował w służbach bezpieczeństwa i szybko został uznany za specjalistę w zakresie prawa karnego oraz kontrwywiadu.
W 1945 roku powołano go na jednego z głównych oskarżycieli brytyjskich w Międzynarodowym Trybunale Wojskowym w Norymberdze. Zasłynął z wyjątkowo skutecznych przesłuchań Göringa, Hessa, Kaltenbrunnera i innych nazistowskich przywódców.
Jego jasny, logiczny styl argumentacji pomógł udowodnić istnienie zbrodni przeciwko ludzkości i zorganizowany charakter aparatu terroru III Rzeszy. Po procesach Maxwell-Fyfe odegrał kluczową rolę w tworzeniu Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Był też jednym z jej głównych autorów i orędowników. W brytyjskiej polityce pełnił m.in. funkcje ministra spraw wewnętrznych oraz lorda kanclerza.
Był znany z konserwatywnych poglądów, ale również z konsekwentnej obrony idei praw człowieka w powojennej Europie. W 1959 roku otrzymał tytuł hrabiego Kilmuir. Zmarł w 1967 roku, pozostawiając po sobie trwałe dziedzictwo zarówno w prawie międzynarodowym, jak i europejskim systemie ochrony praw człowieka.
W filmie rolę postać tę kreuje Richard E. Grant.
Sierżant Howie Triest - Leo Woodall
Howard „Howie” Triest (1926–2017) był niemiecko-amerykańskim Żydem. Urodził się jako Hans Heinz Triest w Monachium w Republice Weimarskiej. Jako dziecko doświadczył narastającego antysemityzmu oraz uchwalenia ustaw norymberskich.
Dzień przed inwazją niemiecką na Polskę, czyli 31 sierpnia 1939 roku jego rodzina uciekła z Monachium. Howie przedostał do USA. Jego rodzice nie mieli tyle szczęścia i zginęli w obozie koncentracyjnym. Wielokrotnie próbował zaciągnąć się do amerykańskiej armii, ale odmawiano mu z uwagi na brak obywatelstwa. Finalnie udało mu się to w 1943 roku. Już jako dorosły żołnierz wrócił do Europy, by pomóc ocalałym z obozów koncentracyjnych. Tłumaczył ich zeznania i udzielał wsparcia psychologicznego. Pracował także jako tłumacz w amerykańskiej strefie okupacyjnej oraz przy przesłuchaniach byłych nazistów, współpracując z Leonem Goldensohnem i Douglasem Kelleym.
Po wojnie ukończył psychologię, a swoją karierę zawodową poświęcił pracy z osobami zmagającymi się z traumą. Najczęściej pracował z ocalałymi z Holocaustu i weteranami. Jego życiowa misja polegała na dokumentowaniu wspomnień i budowaniu dialogu między pokoleniami.
O jego życiu opowiada film dokumentalny „Podróż ku sprawiedliwości” z 2006 roku oraz książka Helen Fry z 2012 roku „Inside Nuremberg Prison”.
Filmowy Howie Triest to Leon Woodall.
Pułkownik Burton C. Andrus - John Slattery
Pułkownik Burton C. Andrus (1892–1977) był amerykańskim oficerem armii USA, któremu powierzono funckcję komendanta więzienia w Norymberdze w czasie procesu głównych zbrodniarzy nazistowskich (1945–1946). Pochodził z Teksasu i w młodości służył w kawalerii oraz w jednostkach pancernych.
W czasie II wojny światowej pełnił różne funkcje dowódcze, a jego doświadczenie organizacyjne sprawiło, że wybrano go do niezwykle odpowiedzialnej roli nadzoru nad najważniejszymi więźniami III Rzeszy. 20 maja 1945 roku otrzymał nominację na stanowisko komendanta obozu jenieckiego nr 32 w Mondorf-les-Bains w Luksemburgu.
Obóz o kryptonimie „Ashcan” był ośrodkiem przesłuchań dla najwyższych rangą nazistowskich zbrodniarzy wojennych. Andrus odpowiadał za zabezpieczenie obiektu, chroniąc oskarżonych zarówno przed ucieczką, jak i przed samobójstwem, które mogło pokrzyżować proces (jak w przypadku Roberta Leya). Był wymagający, surowy i bezkompromisowy, a więźniowie wspominali go jako człowieka niezwykle zasadniczego i nieufnego. Jego rygorystyczne procedury sprawiły, że proces przebiegł bez incydentów, a dopiero późniejsze niedopatrzenia strażników po jego odejściu umożliwiły samobójstwo Hermanna Göringa.
Po zakończeniu procesu Andrus nadal służył w armii, zajmując stanowiska związane z bezpieczeństwem i logistyką. W 1952 roku odszedł na emeryturę w stopniu pułkownika, a zmarł w 1977 roku.
W filmie rolę tę gra John Slattery.
Pułkownik John Amen - Mark O'Brien
John H. Amen (1898–1960) był amerykańskim prawnikiem i wojskowym, który odegrał kluczową rolę w ściganiu zbrodniarzy nazistowskich po II wojnie światowej. Urodził się w Nowym Jorku. Był absolwentem prawa i pracował jako adwokat oraz prokurator specjalizujący się w sprawach dotyczących przestępczości zorganizowanej i korupcji.
W czasie II wojny światowej wstąpił do armii USA. Był członkiem zespołu oskarżycieli w Międzynarodowym Trybunale Wojskowym w Norymberdze. Amen odpowiedał za przesłuchania wielu wysokich rangą nazistów, w tym Hermanna Göringa, Hansa Franka czy Alberta Speera. Słynął z opanowania, metodyczności i umiejętności uzyskiwania kluczowych informacji bez agresji czy zastraszania. Jego praca śledcza dostarczyła znacznej części dowodów, które wykorzystano podczas procesu, zwłaszcza tych dotyczących funkcjonowania aparatu państwowego III Rzeszy. Po zakończeniu procesu powrócił do działalności prawniczej w USA. Zmarł w 1960 roku.
Filmowy John Amen to Mark O'Brien.
Film „Norymberga” można oglądać na dużym ekranie od 28 listopada.
Materiał powstał dzięki współpracy reklamowej z Rabbit Action.
Źródła:
- E. Gerhart, America's advocate: Robert H. Jackson, Indianapolis, 1958.
- U.S. Psychiatrist in Nazi Trial Dies; Coast Police Say Dr. Douglas Kelley Swallowed of Potassium Cyanide, The New York Times, Jan. 2, 1959, [dostęp: 27.11.2025].
- www.portraitsofhonor.org,
- www.bbc.com,
- www.nytimes.com,
- www.thepeerage.com,
- www.sfgate.com,
- www.biography.com,
- www.wyborcza.pl.
