Opublikowano
2014-11-11 17:12
Licencja
Wolna licencja

Bitwa łódzka 1914: ocalić od zapomnienia (fotoreportaż z cmentarzy wojennych)

W listopadzie 1914 roku w okolicach Łodzi rozegrała się jedna z najkrwawszych bitew I wojny światowej. Dziś niewielu mieszkańców regionu o niej pamięta, a jedynym świadectwem okrutnego boju są cmentarze wojenne z tego okresu. Ukryte w gęstwinie lasu, z trudem próbują przypomnieć o tamtych wydarzeniach.


Strony:
1 2 3 4 5

Pawlikowice

Pawlikowice to miejscowość położona około 5 km od południowych obrzeży miasta Pabianice. Dotrzeć na pierwszy cmentarz pomaga dziadek autora tekstu. – W Teresinie skręcisz w lewo, potem wzdłuż lasu i w jego głębi zobaczycie krzyże. To tam – mówi przypominając sobie szczegóły położenia mogił. – Niedaleko tego miejsca rosną piękne grzyby – dodaje po chwili z uśmiechem. Cmentarz znajduje się tuż przy skraju lasu. Wiedzie do niego wąska trawiasta ścieżka przez którą z trudem może przejechać samochód. Drewniane krzyże, i chaotycznie rozrzucone betonowe mogiły wyraźnie wskazują miejsce pochówku żołnierzy. Większość grobów jest anonimowa, posiadająca jedynie informacje o ilości pochowanych w nim żołnierzy. Jest to wielce wymowne, potęguje poczucie brutalności wojny, sprowadzającej żołnierzy jedynie do statystyk.

Cmentarz wojskowy w Pawlikowicach

Cmentarz nie posiada żadnego ogrodzenia. Puszki po piwie świadczą, że bywa „odwiedzany” nie tylko przez pasjonatów historii. Według Wykazu Zabytkowych Cmentarzy w Polsce, sporządzonego przez Ośrodek Ochrony Zabytkowego Krajobrazu powierzchnia cmentarza wynosi 0,52 ha. i jako zabytek jest własnością Skarbu Państwa.

Niektóre nagrobki są poprzechylane, jakby były już zmęczone prawie stuletnim trwaniem, wiele drewnianych krzyży jest spróchniałych. W około panuje przygnębiająca cisza, mimo iż nieopodal przebiega uczęszczany leśny dukt. Kamienna tablica znajdująca się przy drodze nie informuje ilu żołnierzy znalazło tutaj swój wieczny spoczynek, jednak niektóre źródła podają, że jest tam pochowanych ponad 1000 żołnierzy. Są to jednak dane nie zweryfikowane.

Cmentarz wojskowy w Pawlikowicach

Wiele grobów jest bezimiennych, Zachowało się sporo nagrobków kamiennych w formie stojącej i pulpitowej. Jeden ze znalezionych grobów ma niewyraźną inskrypcję w języku hebrajskim. W poszczególnych kwaterach widoczne są jeszcze zarysy mogił.

Jednostki z których pochodzili pochowani na cmentarzu żołnierze:

9 Armia Cesarstwa Niemieckiego generała Mackensena:
9 i 223 Zapasowy Pułk Piechoty
5 Armia Rosyjska generała Plehwego:
26 Pułk Piechoty

Cmentarz wojskowy w Pawlikowicach

Tekst ma więcej niż jedną stronę. Przejdź do pozostałych poniżej.

Strony:
1 2 3 4 5
Napisz komentarz
Regulamin komentarzy

Uwaga, wyświetliliśmy tylko ostatnio opublikowane komentarze. Zobacz wszystkie komentarze!

Gość: Kokon |

Nie przesadzajcie z trudnościami w znalezieniu tych miejsc - wystarczy dobra mapa i trochę orientacji w terenie. Można obyć się bez GPS itp. oraz pomocy miejscowych.



Odpowiedz

Gość: Pijoter |

Zdjęcia łódzkich cmentarzy wojennych (tego co z nich ocalało) są pod adresem: http://1914.pl/lodzkie Pijoter



Odpowiedz

Gość: MariuszR |

Jeśli ktoś jest zainteresowany trafieniem na cmentarz w Wymysłowie (bardziej pasuje Wymysłów Piaski a nie Francuski) to tu jest kilka zdjęć z naniesionymi współrzędnymi GPS http://www.panoramio.com/user/700230/tags/WWI



Odpowiedz

Gość: Manta |

Jak najprościej trafić do tych miejsc: W google wpisujemy nazwę miejscowości. Następnie przechodzimy do zakładki mapy (jest na górze). Otwiera się okno ze zdjęciem satelitarnym regionu miejscowości. Następnie pod ikoną mapy świata (w prawym górnym rogu na mapie!) rozwijamy listę i klikamy "zdjęcia" Zdjęcia pokażą lokalizację cmentarzy.



Odpowiedz

Gość: JACEK |

POLECAM OBEJRZENIE I ODWIEDZENIE OPISANYCH CMENTARZY... http://www.youtube.com/watch?v=wOOLWN5NbSw http://www.youtube.com/watch?v=ddVeMF2kONs http://www.youtube.com/watch?v=UdKUxXiFg9E http://www.youtube.com/watch?v=hjVgGTn32VI



Odpowiedz
Sebastian Adamkiewicz

Członek redakcji portalu „Histmag.org”, doktor nauk humanistycznych, asystent w dziale historycznym Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi, współpracownik Dziecięcego Uniwersytetu Ciekawej Historii, współzałożyciel i członek zarządu Fundacji Nauk Humanistycznych. Zajmuje się badaniem dziejów staropolskiego parlamentaryzmu oraz kultury i życia elit politycznych w XVI wieku. Interesuje się również zagadnieniami związanymi z dydaktyką historii, miejscem „przeszłości” w życiu społecznym, kulturze i polityce oraz dziejami propagandy. Miłośnik literatury faktu, podróży i dobrego dominikańskiego kaznodziejstwa. Współpracuje - lub współpracował - z portalem onet.pl, czasdzieci.pl, novinka.pl, miesięcznikiem "Uważam Rze Historia".

Alicja Młyńska

Magister historii oraz absolwentka studiów kulturoznawczych I stopnia. Interesuje się historią lokalną, lotnictwem, sztuką sepulkralną i symboliką nagrobną.

Wolna licencja – ten materiał został opublikowany na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 3.0 Polska.

Redakcja i autor zezwalają na jego dowolny przedruk i wykorzystanie (również w celach komercyjnych) pod następującymi warunkami: należy wyraźnie wskazać autora materiału oraz miejsce pierwotnej publikacji – Portal historyczny Histmag.org, a także nazwę licencji (CC BY-SA 3.0) wraz z odnośnikiem do jej postanowień. W przypadku przedruku w internecie konieczne jest także zamieszczenie dokładnego aktywnego odnośnika do materiału objętego licencją.

UWAGA: Jeśli w treści artykułu nie zaznaczono inaczej, licencja nie dotyczy ilustracji i filmów dołączonych do materiału – w kwestii ich wykorzystania prosimy stosować się do wskazówek w opisie pod nimi lub – w razie ich braku – o kontakt z redakcją: redakcja@histmag.org