Autor: Tomasz Leszkowicz
Tagi: Newsy, Pamięć zbiorowa i polityka historyczna, Polska
Opublikowany: 2021-06-06 17:39
Licencja: wolna licencja

Pamiątki po ofiarach wciąż czekają na rodziny. Wystawa #StolenMemory w Warszawie

Arolsen Archives oraz Centrum Informacji o Ofiarach II Wojny Światowej IPN zapraszają do odwiedzenia wystawy #StolenMemory, prezentującej pamiątki po więźniach niemieckich nazistowskich obozów koncentracyjnych, które czekają na zwrócenie ich rodzinom. W dniu otwarcia ekspozycji do wnuczki więźnia Neuengamme Franciszka Czaplickiego wróci jego zegarek kieszonkowy.

Pamiątki po więźniach niemieckich nazistowskich obozów koncentracyjnych (fot. Centrum Informacji o Ofiarach II Wojny Światowej IPN)
Pamiątki po więźniach niemieckich nazistowskich obozów koncentracyjnych (fot. Centrum Informacji o Ofiarach II Wojny Światowej IPN)

Arolsen Archives, znajdujące się w Bad Arolsen w Hesji, zajmuje się popularyzacją wiedzy na temat zbrodni niemieckich w czasie II wojny światowej. Sprawuje też opiekę nad depozytem prawie 2,5 tys. rzeczy osobistych, które należały do więźniów obozów koncentracyjnych z ponad trzydziestu krajów – zegarków, pierścionków, portfeli, zdjęć czy przedmiotów codziennego użytku. Zostały one odebrane uwięzionym w chwili przybycia do obozu. W zachowanej kolekcji znajdują się pamiątki po więźniach obozów w Bergen-Belsen, Dachau, więzienia Gestapo w Hamburgu, przede wszystkim zaś z obozu Neuengamme.

Historia zwrotu przedmiotów zaczyna się już w 1945 roku, gdy biura poszukiwawcze w Niemczech próbowały oddawać ocalałym lub krewnym odnalezione rzeczy osobiste. W 1963 roku archiwum Arolsen Archives, znane wówczas jako International Tracing Service, przejęło od biur oraz instytucji restytucyjnych pozostałe po więźniach przedmioty i postanowiło kontynuować ich zwracanie. Niski budżet przeznaczony na realizację tego celu, a także sytuacja polityczna na świecie, m.in. utrudniona komunikacja z rodzinami mieszkającymi w strefie wpływów komunistycznych, nie sprzyjały jednak prowadzeniu akcji. Momentem przełomowym był rok 2015, gdy Arolsen Archives opublikowało w nowym cyfrowym archiwum zdjęcia rzeczy osobistych. Siła środków masowego przekazu okazała się być bardzo skuteczna i liczba zwróconych przedmiotów znacznie wówczas wzrosła – informują organizatorzy wystawy. Od 2016 roku niemieckie archiwum w ramach akcji #StolenMemory zintensyfikowało poszukiwanie rodzin ofiar.

Franciszek Czaplicki (fot. Centrum Informacji o Ofiarach II Wojny Światowej IPN)
Franciszek Czaplicki (fot. Centrum Informacji o Ofiarach II Wojny Światowej IPN)

Instytut Pamięci Narodowej współpracuje z Arolsen Archives od 2007 roku, kiedy to do Polski trafiła kopia największej elektronicznej bazy zdigitalizowanych dokumentów na temat represjonowanych przez III Rzeszę. Do zacieśnienia współpracy doszło po utworzeniu w 2014 roku w ramach Archiwum IPN Centrum Informacji o Ofiarach II Wojny Światowej, odpowiedzialnego za kwerendy i udzielanie informacji na podstawie elektronicznych baz danych i materiałów Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce. W zeszłym roku w ramach kampanii #StolenMemory Arolsen Archives i IPN przekazało rodzinie Szczepana Brzozowskiego jego złotą obrączkę.

Wystawa #StolenMemory otwarta zostanie 14 czerwca o godz. 11:00 w Domu Polonii Stowarzyszenia „Wspólnota Polska” w Warszawie (ul. Krakowskie Przedmieście 64). Prezentowana będzie do 14 lipca. Na 11 panelach ekspozycyjnych prezentowane będą los 13 więźniów obozów koncentracyjnych i zachowane po nich pamiątki. Krewni ofiar terroru, którzy mogliby odzyskać przedmioty, są wciąż poszukiwani. Na wystawie prezentowane będą dodatkowo biogramy trójki więźniów, po których pamiątki już przekazano rodzinom, a także informacje o Centrum Informacji o Ofiarach II Wojny Światowej. Ekspozycja przygotowana jest w języku polskim i angielskim.

W czasie uroczystości otwarcia wystawy dojdzie do uroczystego przekazania rodzinie pamiątki po więźniu obozu Neuengamme, Franciszku Czaplickim. Urodzony 8 grudnia 1907 roku w powiecie przasnyskim mężczyzna od 1935 roku pracował w podwarszawskich Ząbkach jako listonosz. Po wybuchu wojny jego rodzina (żona i dwóch synów) wyjechała do krewnych na wieś, on sam zaś pozostał na miejscu. W czasie powstania warszawskiego został aresztowany przez Niemców i wywieziony do obozów Stutthof i Neuengamme. W drugim z miejsc zmarł na czerwonkę 12 listopada 1944 roku i został pochowany na cmentarzu w Hamburgu. Jego zegarek kieszonkowy przechowywany do tej pory w Arolsen Archives odbierze jego wnuczka.

Polecamy e-book Szczepana Michmiela – „II wojna światowa wybuchła w Szymankowie”

Szczepan Michmiel
„II wojna światowa wybuchła w Szymankowie”
5,90 zł
Wydawca: PROMOHISTORIA [Histmag.org]
Liczba stron: 81
Format ebooków: PDF, EPUB, MOBI (bez DRM i innych zabezpieczeń)
ISBN: 978-83-65156-38-9

Śledź nas!
Komentarze
lub zaloguj się za pośrednictwem konta Google

O autorze
Tomasz Leszkowicz
Doktor historii, absolwent Uniwersytetu Warszawskiego. Redaktor działu naukowego, członek redakcji merytorycznej portalu od października 2006 roku, redaktor naczelny Histmag.org od grudnia 2014 roku do lipca 2017 roku. Specjalizuje się w historii dwudziestego wieku (ze szczególnym uwzględnieniem PRL), interesuje się także społeczno-polityczną historią wojska. Z uwagą śledzi zagadnienia związane z pamięcią i tzw. polityką historyczną (dawniej i dziś). Autor artykułów w czasopismach naukowych i popularnych. W czasie wolnym gra w gry z serii Europa Universalis, słucha starego rocka i ogląda seriale.

Wszystkie teksty autora

Sonda!
Pierwszy polski portal historyczny
ISSN: 1896-8651
Wydawca portalu
Michał Świgoń PROMOHISTORIA
ul. Koźmiana 2/89
01-606 Warszawa
telefon: 692 929 681
m.swigon@histmag.org
NIP 626-281-54-56
Numer konta: PL 33 1140 2004 0000 3802 7410 0716
Patronaty
Jak uzyskać patronat
Kontakt z redakcją
Mateusz Balcerkiewicz
redaktor naczelny
redakcja@histmag.org
telefon: 798 537 653
Reklamuj się u nas
Oferta reklamowa
Konkursy
Nasze konkursy