Opublikowano
2009-09-25 11:39
Licencja
Prawa zastrzeżone

Pasewalk czyli mury i kościoły

Liczący około 12 tysięcy mieszkańców Pasewalk jest stolicą powiatu Uecker – Randow wchodzącego w skład landu Meklenburg – Vorpommern (Meklemburgia – Pomorze Przednie). To na pozór spokojne, niemal senne niemieckie miasteczko posiada długą i interesującą historię, a jej wyrazem są liczne zabytki jakie zachowały się do dnia dzisiejszego. Przyjrzyjmy im się nieco bliżej.


Średniowieczny Pasewalk otaczały liczące niemal dwa i pół kilometra mury, których fragmenty zachowały się do dziś i możemy się na nie niejednokrotnie natknąć podczas spaceru po mieście. Prócz tego przetrwały dwie bramy miejskie oraz dwie wieże. Owe bramy to Mühlentor i Prenzlauer Tor. Pierwsza z nich liczy 26,5 metrów wysokości i powstała na przełomie czternastego i piętnastego wieku. Pomimo wielu zmian w wyglądzie Pasewalku brama ta pełni swą funkcję do dziś i odpowiednio oznakowana zapewnia wyjazd poza obręb dawnego miasta. W drugiej bramie znajduje się obecnie informacja miejska oraz niewielkie muzeum. Na piętrach wieży umieszczono ciekawą ekspozycję ukazującą dzieje miasta oraz pobliskich ziem.

Mühlentor

Prócz tego możemy zapoznać się z militarną historią Pasewalku. Zaczyna się ona w 1721 roku, gdy do miasta przybył regiment dragonów, który wkrótce został przekształcony w jednostkę kirasjerów. W muzeum zgromadzono kolekcję mundurów, hełmów oraz różnych pamiątek związanych ze skoszarowaną w mieście jednostką. Do najciekawszych eksponatów należy z pewnością kunsztownie wykonana fajka rezerwisty, będąca pamiątką z okresu trzyletniej służby w pasewaldzkim regimencie. Warto dodać, iż mundurowi obecni są w Pasewalku do dziś choć żywe konie zamienili na mechaniczne. Osobną ekspozycję poświęcono niemieckiemu grafikowi Paulowi Holzowi, który urodził się niedaleko Pasewalku.

Fajka rezerwisty prezentowana w Prenzlauer Tor

„Mundurowi obecni są w Pasewalku do dziś choć żywe konie zamienili na mechaniczne”

Prócz bram w obrębie murów zachowały się dwie wieże: Pulverturm oraz Kiek in die Mark. Pierwsza z nich ma mury o grubości 1,85 metra oraz ponad 28 metrów wysokości i położona jest w północnej części miasta. Druga jest o sześć metrów niższa i według przekazów powstała w 1445 roku za pieniądze, które mieszczanie dostali za uwolnienie pojmanych wcześniej zakładników. Kiek in die Mark leży w bezpośrednim sąsiedztwie Prenzaluer Tor.

Kiek in die Mark

Pulverturm

Mury miasteczka ciągną się przez niemal 2,5 kilometra...

Prenzlauer Tor do strony ulicy Ringstrasse

Również niedaleko od Prenzlauer Tor na terenie zrujnowanego obecnie cmentarza znajduje się odsłonięty w 1922 roku pomnik poświęcony pasewaldzkim kirasjerom, którzy polegli podczas pierwszej wojny światowej. Wśród wielu niemieckich nazwisk można na nim dostrzec również i polskie, takie jak Lewandowski, Stalowski czy Ratajczak. Na przeciwko pomnika stoi wybudowany w 1851 roku Rotes Hospital, który reprezentuje styl neoromański a obecnie mieści się w nim dom opieki dla starszych osób.

Pomnik poświęcony pasewaldzkim kirasjerom

Do najbardziej atrakcyjnych zabytków w mieście należą bez wątpienia świątynie. Najstarszą z nich jest leżący nieopodal Marktstrasse kościół pod wezwaniem św. Mikołaja, który najprawdopodobniej powstał w XII wieku. Warto zatrzymać swój wzrok na ciekawym portalu zachodnim, a także południowym skrzydle transeptu. Świątynia nosi ślady wielu zniszczeń i przebudów, lecz mimo to do dziś budzi zachwyt.

Widok na południowe skrzydło transeptu oraz prezbiterium Nikolaikirche

Kolejnym niezwykle ciekawym kościołem jest St. Marien Kirche. Ta olbrzymia, trzynawowa świątynia pochodząca z XIV wieku po dzień dzisiejszy dominuje nad miastem i zdecydowanie możemy ją uznać za jedną z najciekawszych budowli średniowiecznych na Pomorzu Zachodnim. Po 1945 roku została pozbawiona odpowiedniej opieki i w 1984 roku runęła jej licząca 73 metry wieża. Od tego czasu prowadzone są prace renowacyjne w środku świątyni, jak i na zewnątrz. Obecnie St. Marien Kirche to także ośrodek kulturalny, w którym odbywają się różne spotkania oraz koncerty organowe.

St. Marien Kirche widziany z perspektywy Prenzlauer Tor

Ołtarz w kościele St. Marien Kirche

Najmłodszą pasewaldzką świątynią jest kościół pw. św. Ottona z Bambergu. Zbudowany w 1885 roku, jest reprezentantem popularnego w końcu XIX w. neogotyku. Jest to jedyna katolicka świątynia w mieście. W Pasewalku istniała także spora społeczność żydowska, jednak na wskutek prześladowań ze strony nazistów nie ma po niej niemal żadnego śladu. O jej istnieniu przypomina tylko kilka tablic pamiątkowych w różnych częściach miasta.

Kościół pw. św. Ottona z Bambergu

Zbudowana z wulkanicznego tufu „grota miłości”

W tym miejscu kończy się nasza krótka wędrówka po Pasewalku. W mieście jest jeszcze sporo innych atrakcji i zdecydowanie warto je odwiedzić i odkryć samodzielnie. Daleko nie jest, bowiem miasto leży około 30 kilometrów od granicy z Polską, zaś podróż pociągiem ze Szczecina do Pasewalku zajmuje niewiele ponad pół godziny.

Zredagował: Kamil Janicki

Napisz komentarz
Regulamin komentarzy
Nie ma jeszcze żadnych komentarzy
Jędrzej Jednacz

Magister historii, absolwent Instytutu Historii Uniwersytetu Gdańskiego. Interesuje się dziejami Polski na morzu oraz historią Pomorza Gdańskiego ze szczególnym uwzględnieniem rodzinnej Gdyni. W kręgu jego zainteresowań znajduje się także historia architektury, ochrona zabytków oraz muzealnictwo. Społeczny opiekun zabytków oraz członek Sekcji Historyczno-Eksploracyjnej Towarzystwa Przyjaciół Sopotu. Interesuje się także fotografią. Prowadzi blog pod adresem http://fotogdynia.blogspot.com.

Prawa zastrzeżone – ten materiał jest chroniony przez przepisy prawa autorskiego.

Kopiowanie, przedrukowywanie (poza dozwolonymi prawnie wyjątkami) wyłącznie za zgodą redakcji: redakcja@histmag.org