Piotr Szarota – „Paryż 1938” – recenzja i ocena

Paryż w 1938 roku to jedno z ostatnich miejsc, gdzie żyje przekonanie o niezwyciężoności demokracji. Próby zachowania pokoju za wszelką cenę, pomieszane z wizją nadchodzącej wojny, przenikają każdy aspekt spokojnego, kawiarniano-kabaretowego życia. Wszystko to w ciągu dramatycznych dwunastu miesięcy.

Piotr Szarota – „Paryż 1938” – recenzja i ocena

Piotr Szarota
„Paryż 1938”
Ocena: 9
44,91 zł
Wydawca: Iskry
Okładka: twarda z obwolutą
Liczba stron: 672
ISBN: 978-83-244-1047-7
EAN: 9788324410477

Piotr Szarota, profesor nadzwyczajny w Instytucie Psychologii PAN, jest specjalistą w dziedzinie psychologii kulturowej. Znany jest jako autor interdyscyplinarnych prac czerpiących z psychologii, socjologii i kulturoznawstwa. Recenzowana pozycja jest ostatnim tomem trylogii, na który składają się Wiedeń 1913 (praca była nominowana w 2014 r. do Nagrody Literackiej NIKE) oraz Londyn 1967.

Do Paryża przyjeżdżali przede wszystkim artyści. To tutaj poszukiwali natchnienia, spełnienia, uznania. Jednak zmiana sytuacji politycznej w Europie – wojna domowa w Hiszpanii, wprowadzenie tzw. ustaw norymberskich w Trzeciej Rzeszy oraz jej agresywna polityka – spowodowały, że wśród napływającej ludności zaczęli dominować uchodźcy polityczni. Wielu z nich przyjeżdżało do Francji po „wychowawczym” pobycie w więzieniu lub obozie koncentracyjnym. Często ich jedynym majątkiem było to, co mieli na sobie.

Wydarzenia w ościennych państwach, słabość kolejnych francuskich rządów oraz rosnące napięcie pomiędzy lewicą i prawicą znajdowały swoje ujście we wszystkich aspektach paryskiego życia. Polityczne spory toczyły się na łamach prasy, przy kawiarnianych stolikach, w domach mody, kinach, na teatralnych i kabaretowych scenach oraz stadionach sportowych. W dyskusje wdawali się Francuzi, uciekinierzy z Niemiec, korespondenci obserwujący wydarzenia w Hiszpanii oraz tzw. biali Rosjanie. Wydarzenia, które przynosi rok 1938 dodatkowo dzielą. Wszyscy zdają sobie sprawę, że tańczą na wulkanie.

Szarota z tych wszystkich sporów, wspomnień oraz jednostkowych doświadczeń potrafi zbudować kronikę roku 1938, która jest niczym monumentalna powieść. Główny ciężar zainteresowania autora położony jest na przeżycia ludzi. Wpisani w klimat swojej epoki, osadzeni w bastionach wyznawanych prawd i ideologii, oddychający atmosferą narastającej grozy zajmują odważnie stanowisko albo wolą jeszcze trochę przeczekać. Ostatni rok względnego spokoju dla mieszkańców Francji pokazany jest przez pryzmat znanych i cenionych. Na kartach książki będą przeplatać się Hemingway, Chanel, Freud, Panufnik, Kisielewski, Brasillach i wielu innych.

Nie sposób przemilczeć doskonałego wyczucia Piotra Szaroty. Nie tylko odtwarzając atmosferę 1938 roku opisuje co dane postacie wtedy zajmowało, ale wychodzi z ich biografiami poza narzuconą ramę czasową. Dzięki temu czytelnik może zobaczyć jak ewoluowały poglądy, a także jaką cenę miały pewne wybory. Osobiście brakowało mi tylko przy postaci Roberta Brasillacha wspomnienia, że zasądzona i wykonana po wojnie kara śmierci (jak powszechnie wiadomo Francja miała wstręt do radykalnego osądzania swojej postawy podczas wojny) mogła mieć związek z publikowaniem informacji o odpowiedzialności Sowietów za masakrę katyńską. Najsłynniejszy był tekst opublikowany w Je Suis Partout, w Polsce znany jako Widziałem doły Katynia.

Recenzowana pozycja jest godnym zakończeniem monumentalnej trylogii Piotra Szaroty. Przedstawienie obrazu społeczeństwa w sytuacji pozornego pokoju, ale już czującego oddech zagrożenia na szyi jest bardzo wartościowym i ciekawym studium. Lektura obowiązkowa.

Zainteresowała Cię nasza recenzja? Zamów książkę Piotra Szaroty – „Paryż 1938” bezpośrednio pod tym linkiem, dzięki czemu w największym stopniu wesprzesz działalność wydawcy w wybranych księgarniach internetowych:

Śledź nas!
Komentarze

O autorze
Daria Czarnecka
Socjolog i historyk, laureatka Konkursu im. Władysława Pobóg-Malinowskiego na Najlepszy Debiut Historyczny Roku 2012. Bibliofil nie nadający się już do leczenia. Z zamiłowaniem i pasją zajmująca się historią II wojny światowej i militariami, dodatkowo specjalistka od ludobójstwa (w teorii, nie w praktyce) i ścigania zbrodniarzy wojennych.

Wszystkie teksty autora

Polecane artykuły
Pierwszy polski portal historyczny
ISSN: 1896-8651
Wydawca portalu
Michał Świgoń PROMOHISTORIA
ul. Koźmiana 2/89
01-606 Warszawa
telefon: 692 929 681
m.swigon@histmag.org
NIP 626-281-54-56
Numer konta: PL 33 1140 2004 0000 3802 7410 0716
Patronaty
Jak uzyskać patronat
Kontakt z redakcją
Magdalena Mikrut-Majeranek
redaktor naczelna
redakcja@histmag.org
telefon: 796 418 763
Reklamuj się u nas
Oferta reklamowa
Konkursy
Nasze konkursy