Autor: Nauka w Polsce
Tagi: Archeologia, Naukowcy, Wczesne średniowiecze, Polska, Mazowsze, Muzea i instytucje kultury, Newsy
Opublikowany: 2021-11-25 05:19
Licencja: wszystkie prawa zastrzeżone

Płock: W Muzeum Mazowieckim wystawa artefaktów z średniowiecznego cmentarza

Średniowieczne artefakty wydobyte podczas wykopalisk w Płocku (woj. mazowieckie) na odkrytym przypadkowo w 2016 r. średniowiecznym cmentarzu prezentuje wystawa w Muzeum Mazowieckim. To właśnie ta placówka zorganizowała tam prace archeologiczne, prowadzone w latach 2019-20.

Wystawa - Średniowieczne cmentarzysko w Płocku. Badania w latach 2019-2020, Muzeum Mazowieckie (fot. Tomasz Topczewski)
Wystawa - Średniowieczne cmentarzysko w Płocku. Badania w latach 2019-2020, Muzeum Mazowieckie (fot. Tomasz Topczewski)

Na ekspozycji podsumowującej dwuletnie badania, jak informuje płockie Muzeum Mazowieckie, można obejrzeć „najciekawsze zabytki - biżuterię, narzędzia, naczynia - odkryte przez archeologów, które dzięki zabiegom konserwatorskim w wielu przypadkach odzyskały swój dawny blask”. Tytuł wystawy to „Średniowieczne cmentarzysko w Płocku. Badania w latach 2019-2020”.

Wykopaliska prowadzono na dawnym parkingu byłej komendy wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w Płocku, a także na terenie przyległym, po tym, gdy w 2016 r. przypadkowo natrafiono tam na 11 średniowiecznych pochówków. W kolejnych etapach badań archeologicznych odnaleziono w sumie ok. 300 grobów oraz liczne artefakty, wskazujące, że w miejscu tym od schyłku XI wieku co najmniej do końca wieku XIII funkcjonował cmentarz o powierzchni ok. 10 arów, gdzie mogło spocząć ok. 400-500 osób.

Jak powiedział PAP dr Tomasz Kordala, zastępca dyrektora płockiego Muzeum Mazowieckiego, zarazem jeden z kierujących badaniami archeologicznymi na średniowiecznej nekropolii, na wystawie ukazującej wyniki dotychczasowych wykopalisk znalazły się zarówno obiekty znalezione w grobach, w tym elementy ozdobne szat oraz dary na drogę pośmiertną, jak również obiekty odkryte poza miejscami pochówków, w warstwie użytkowej cmentarzyska.

Wszystkie te artefakty przeszły konserwację, która dała rewelacyjny efekt. Dzięki temu możemy zobaczyć zabytki w ich średniowiecznej postaci. A są wśród nich ozdobne kabłączki skroniowe, kolie różnokolorowych paciorków, ze szkła, ale też z kamieni półszlachetnych, a także pierścionki, szklane i metalowe oraz przedmioty codziennego użytku, jak nożyki, krzesiwa, osełka czy grzebień oraz monety – wyjaśnił dr Kordala.

Dodał, iż na ekspozycji prezentowane są również wydobyte podczas wykopalisk naczynia, w tym brązowa misa oraz drewniane wiaderko klepkowe, z którego zachowały się oryginalne metalowe obręcze i pałąk. Wyjaśnił przy tym, iż naczynia takie, w których umieszczano pożywienie na drogę pośmiertną, charakterystyczne są dla społeczności znajdujących się jeszcze na wczesnym etapie chrystianizacji.

Dr Kordala podkreślił, iż w czasie badań archeologicznych na średniowiecznym cmentarzu odkryto również wiele ołowianych plomb, które w tym czasie umieszczano na towarach, a ich obecność w miejscu prowadzenia wykopalisk świadczy o tym, że w pobliżu nekropolii funkcjonowała jednocześnie osada targowa. Jak przyznał, odkryte podczas wykopalisk wyposażenie grobów, a także na razie wstępne wyniki badań szczątków z pochówków, wskazują na wysoki poziom zamożności tamtejszych mieszkańców.

Zastępca dyrektora płockiego Muzeum Mazowieckiego przyznał, że wystawa „Średniowieczne cmentarzysko w Płocku. Badania w latach 2019-20” nie kończy projektu i planowane jest wznowienie wykopalisk, którymi dotychczas objęto trzy czwarte powierzchni średniowiecznego cmentarza.

Prace archeologiczne, które prowadziliśmy w 2019 r., i które udało się wznowić w 2020 r., gdy zelżały nieco obostrzenia związane z pandemią koronawirusa, chcielibyśmy kontynuować. W tym roku nie było to możliwe, także dlatego, że w pobliżu prowadzona jest inwestycja budowlana. Mamy jednak nadzieję, że uda się nam wznowić badania w przyszłym roku i w miesiącach cieplejszych wrócimy na stanowisko – stwierdził dr Kordala.

Dodał, iż nadal trwają badania antropologiczne szczątków, które odnaleziono w ok. 300 miejscach pochówku, odkrytych dotąd na średniowiecznym cmentarzu. Zaznaczył przy tym, że na zakończenie całości prac wykopaliskowych planowana jest publikacja naukowa, szczegółowo opisująca przebieg badań i podsumowująca ich wyniki - najciekawsze, dotychczasowe etapy projektu zostały utrwalone filmowo.

Jak informuje Muzeum Mazowieckie, wykopaliska na średniowiecznym cmentarzu, prowadzono w latach 2019-20 pod kierunkiem dr Tomasza Kordali i mgr Zbigniewa Miecznikowskiego i sfinansowane zostały przez Urząd Miasta Płocka.

W latach 2015-18 na terenie dawnej komendy wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w Płocku, gdzie od połowy lat 40. do lat 50. XX wieku znajdował się areszt śledczy NKWD, a następnie UB, badania archeologiczne w poszukiwaniu miejsc spoczynku ofiar komunistycznego terroru prowadzili pracownicy IPN. W ich trakcie natrafiono m.in. na szczątki kilku osób oraz artefakty pochodzące z połowy XX wieku, wskazujące na to, że może chodzić o ofiary komunistycznych zbrodni. Wśród znalezionych wówczas przedmiotów były m.in. przybory osobiste, a także metalowy wojskowy guzik z wizerunkiem orła w koronie. W pobliżu tych znalezisk natrafiono również na pociski i łuski z broni automatycznej.

Kiedy w kolejnym etapie wykopalisk, w 2016 r., pracownicy IPN rozszerzyli pierwotny obszar badań, obejmując nimi dawny milicyjny parking, w miejscu rozebranych w tym celu garaży nieoczekiwanie natrafili na inne pochówki - w sumie 11, jak się potem okazało, średniowiecznego cmentarza, nieznanego wcześniej ze źródeł historycznych.

Według przypuszczeń, nekropolia ta mogła powstać przy kościele św. Idziego, lokalizowanym wcześniej w nieco innym miejscu - ok. 300 metrów dalej na północ, a będącym fundacją ówczesnego władcy Polski księcia Władysława I Hermana, jako wotum dziękczynne za narodziny jego syna, Bolesława III Krzywoustego - w czasach ich panowania Płock był stolicą państwa. Zdaniem badaczy, nie jest wykluczone, że pozostałości tego kościoła znajdują się pod fundamentami okolicznej zabudowy z przełomu XIX i XX wieku.

Źródło:

naukawpolsce.pap.pl, PAP - Nauka w Polsce

Polecamy e-book Michała Beczka – „Wikingowie na Rusi”

Michał Beczek
„Wikingowie na Rusi”
12,90 zł
Wydawca: PROMOHISTORIA [Histmag.org]
Liczba stron: 135
Format ebooków: PDF, EPUB, MOBI (bez DRM i innych zabezpieczeń)
ISBN: 978-83-65156-37-2

Śledź nas!
Komentarze
lub zaloguj się za pośrednictwem konta Google

O autorze
Nauka w Polsce
Powyższy materiał jest przedrukiem z serwisu internetowego „Nauka w Polsce” współtworzonego przez Polską Agencję Prasową i Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Publikacji dokonano na zasadach określonych przez PAP S.A.

Wszystkie teksty autora

Polecamy artykuł...
Pierwszy polski portal historyczny
ISSN: 1896-8651
Wydawca portalu
Michał Świgoń PROMOHISTORIA
ul. Koźmiana 2/89
01-606 Warszawa
m.swigon@histmag.org
NIP 626-281-54-56
Numer konta: PL 33 1140 2004 0000 3802 7410 0716
Patronaty
Jak uzyskać patronat
Kontakt z redakcją
Mateusz Balcerkiewicz
redaktor naczelny
redakcja@histmag.org
Reklamuj się u nas
Oferta reklamowa
Konkursy
Nasze konkursy