Opublikowano
2012-08-01 14:38
Licencja
Prawa zastrzeżone

Powązki Wojskowe - miejsce wiecznego spoczynku Powstańców (fotoreportaż)

1 sierpnia to tradycyjnie dzień obchodów rocznicy wybuchu powstania warszawskiego - bohaterskiego i tragicznego zrywu Armii Krajowej. O godz. 17:00 (Godzina „W”) na Cmentarzu Wojskowym na warszawskich Powązkach rozpoczną się uroczystości ku czci powstańców. To właśnie tam pochowana jest większość polskich żołnierzy walczących w stolicy od 1 sierpnia do 2 października 1944 r.


Pochówki na Cmentarzu Wojskowym rozpoczęły się niedługo po powrocie ludności Warszawy do zrujnowanej stolicy w 1945 r. W całą akcję, wspieraną m.in. przez pozostającego w kraju dowódcę legendarnego zgrupowania AK płk. Jana Mazurkiewicza „Radosława”, zaangażowano wiele wysiłku - oprócz ekshumacji prowizorycznych pochówków z 1944 r. ciał poszukiwano także wśród gruzów zniszczonych budynków. Żołnierzy chowano przede wszystkim na Powązkach, cywilów grzebano zaś w zbiorowych mogiłach na terenie sąsiadującym z Cmentarzem Wolskim (tzw. Cmentarz Powstańców Warszawy).

Charakterystyczne brzozowe krzyże wyraźnie wskazują miejsce spoczynku powstańców. Znajduje się ono na prawo od Alei Głównej (biegnącej od bramy przy ul. Powązkowskiej i domu przedpogrzebowego), między pierwszym a drugim rondem, tuż przed miejscem pochówku dygnitarzy PRL oraz przebiegającą poprzecznie Aleją Profesorską. Są to przede wszystkim kwatery A24, A26 i A28.

W miejscu tym złożono także prochy walczących w powstaniu żołnierzy Armii Ludowej (na zdjęciu). Nieco bliżej początku Alei Głównej, po prawej stronie, znajdują się także mogiły żołnierzy 1 Armii WP poległych w walce o Pragę i na lewobrzeżnych przyczółkach.

Miejscem szczególnej pamięci jest znajdujący się pośród mogił pomnik Gloria Victis (Chwała Pokonanym). To przy nim tradycyjnie składane są kwiaty 1 sierpnia o godz. 17:00.

Dawni towarzysze broni również po śmierci zostali pochowani obok siebie. Na zdjęciu: mogiły żołnierzy zgrupowania AK „Gurt”, walczącego w Śródmieściu Północnym.

Groby żołnierzy Zgrupowania „Elektrownia”, wchodzącego w skład Grupy Bojowej „Krybar,” walczącej na Powiślu.

Miejsce pochówku żołnierzy Obwodu AK „Żywiciel”, walczącego na Żoliborzu. Nazwa formacji pochodzi od pseudonimu dowódcy obwodu - ppłk. Mieczysława Niedzielskiego „Żywiciela”

Kwatera Pułku „Baszta”, walczącego na Mokotowie.

Batalion „Parasol” wywodził się z oddziałów Grup Szturmowych Szarych Szeregów. W powstaniu walczył w składzie elitarnego zgrupowania Kedywu KG AK „Radosław” m.in. na Woli, Starym Mieście i Czerniakowie. Na zdjęciu: grób dwóch niezidentyfikowanych żołnierzy „Parasola” poległych w walkach o utrzymanie przyczółka czerniakowskiego.

Szczególną uwagę zwraca także kwatera legendarnego batalionu harcerskiego „Zośka” ze znajdującym się przy niej pomnikiem, na którym wymieniono poległych w konspiracji i powstaniu żołnierzy jednostki.

Grób ppor. hm. Tadeusza Zawadzkiego „Zośki”, dowódcy Grup Szturmowych Szarych Szeregów, imiennika harcerskiego batalionu AK, poległego 20 sierpnia 1943 r. w czasie akcji pod Sieczychami.

Grób ppor. phm. Bronisława Pietraszewicza „Lota”, oficera oddziału dywersyjnego Kedywu KG AK „Agat/Pegaz” (późniejszego batalionu „Parasol”), dowódcy zamachu na Franza Kutscherę.

Grób por. Stanisława Kotorowicza „Crowna”, cichociemnego, żołnierza Brygady Dywersji „Broda 53”, poległego w wyniku ran odniesionych w akcji pod Celestynowem 19 maja 1943 r.

Grób strz. Zbigniewa Poradowskiego „Jerzego”, poległego w wieku 17 lat żołnierza batalionu „Bończa” Zgrupowania „Róg”, walczącego na Starym Mieście, Powiślu i w Śródmieściu.

Wśród miejsc wartych pamięci nie można zapomnieć także o symbolicznym grobie gen. Augusta Emila Fieldorfa „Nila” - dowódcę Kedywu KG AK, zastępcę dowódcy Armii Krajowej i planowanego kierownika konspiracyjnej organizacji „NIE”, przygotowanej do działalności przeciw okupacji sowieckiej. W 1950 r. mimo zaprzestania działalności konspiracyjnej został aresztowany przez UB, skazany w sfingowanym procesie i zamordowany 24 lutego 1953 r. w Więzieniu Mokotowskim w Warszawie. Jego ciało pochowano prawdopodobnie skrycie w tzw. Kwaterze na Łączce. W miejscu tym obecnie trwają prace ekshumacyjne prowadzone przez Instyt Pamięci Narodowej.

Fotografie: Piotr Kujko, tekst: Tomasz Leszkowicz:

Zapraszamy do udziału w naszej akcji „Zapal znicz dla polskich żołnierzy” - oddajmy cześć tym, którzy polegli walcząc o niepodległość Polski.

Polecamy książkę „Z Miodowej na Bracką”:

Autor: Maciej Bernhardt
Tytuł: „Z Miodowej na Bracką. Opowieść powstańca warszawskiego”

Wydawca: i-Press [Histmag.org]

ISBN: 978-83-925052-9-7

Oprawa: miękka

Liczba stron: 334

Format: 140×195 mm

24 zł

(papierowa)

8,9 zł

(e-book)

Zobacz też:

Napisz komentarz
Regulamin komentarzy

Gość: szukam |

Szukam grobu stryja aleja zasluzonych. kpr. podchr. Jerzy Kolos pseudonim Bolero.



Odpowiedz

Gość: Stan Walega |

Poszukuje grobu Stanislawa Rychlewicz z pulku Baszta z odzialy pplk Mieczyslawa Sokolowskiego zgrupowanie Grzymala zginal z rak oprawcow zandarmerii niemieckiej katowany i roztrzelany przy ul Dworkowej na mokotowie wyciagniety z kanalu, moze ktos z panstwa zna miejsce pochowania z powazaniem Stan



Odpowiedz

Kwestie \"Parasola\" doprecyzowano, dziękujemy za uwagę ;)



Odpowiedz

Gość: Magdalena Heruday-Kiełczewska |

Z tego co pamiętam brzozowe krzyże (pokazane na zdjęciu, na prawo od Alei Głównej) to przede wszystkim kwatery Szarych Szeregów a więc nie tylko powstańców. W lutym 1944 r. batalionu \"Parasol\" jeszcze nie było, więc Bronisław Pietraszewicz nie mógł do niego należeć



Odpowiedz
Piotr Kujko

Student fotografii prasowej, reklamowej i wydawniczej na Uniwersytecie Warszawskim. Absolwent LO im. Emilii Plater w Białej Podlaskiej. Finalista ogólnopolskiej olimpiady historycznej z roku 2009. Współtwórca Polskiej Wspólnoty Rastafari. Jeśli chodzi o historię, interesuje się Powstaniu Warszawskim oraz Zimnej Wojnie, w fotografii - fotografią portretową i uliczną. Oprócz tego interesuje się muzyką i historią muzyki reggae, historią ruchu Rastafari, grafiką i grami komputerowymi. Jego prace można odnaleźć na stronie www.piotrkujko.pl

Tomasz Leszkowicz

Redaktor działu naukowego, członek redakcji merytorycznej portalu od października 2006 roku, redaktor naczelny Histmag.org od grudnia 2014 roku do lipca 2017 roku. Doktorant w Instytucie Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk. Absolwent Instytutu Historycznego i Instytutu Dziennikarstwa Uniwersytetu Warszawskiego. Były członek Zarządu Studenckiego Koła Naukowego Historyków UW. Specjalizuje się w historii dwudziestego wieku (ze szczególnym uwzględnieniem PRL), interesuje się także społeczno-polityczną historią wojska. Z uwagą śledzi zagadnienia związane z pamięcią i tzw. polityką historyczną (dawniej i dziś). Publikował m.in. w „Mówią Wieki”, „Uważam Rze Historia”, „Pamięci.pl”, „Polityce” oraz „Dziejach Najnowszych”. Oprócz historii pasjonuje go rock i poezja śpiewana, jest miłośnikiem kabaretów, książek Ryszarda Kapuścińskiego i Hansa Helmuta Kirsta oraz gier z serii Europa Universalis.

Prawa zastrzeżone – ten materiał jest chroniony przez przepisy prawa autorskiego.

Kopiowanie, przedrukowywanie (poza dozwolonymi prawnie wyjątkami) wyłącznie za zgodą redakcji: redakcja@histmag.org