Przez obsceniczny zwyczaj jego pomnik otoczono ogrodzeniem. Paryżanki protestowały
Prasa na wojnie z Napoleonem III
Naprawdę nazywał się Yvan Salmon i pochodził z rodziny żydowskiej. Urodził się w 1848 roku Przyjął pseudonim Victor Noir. Jeszcze jako dziewiętnastolatek został redaktorem naczelnym „Gazette de Java”, jednonumerowego pisma opublikowanego… po jawajsku. Krótko trwała też jego przygoda w kierowaniu tygodnikiem „Le Pilori”, który wyróżniał się czerwoną czcionką.
Znalazł pracę w tygodniku „La Marseillase”, który był radykalnie opozycyjny wobec Drugiego Cesarstwa. Autorstwo artykułów podpisanych jego nazwiskiem wciąż budzi wątpliwości. Noir dopiero uczył się zawodu, toteż nie brakuje głosów, że mógł jedynie podpisywać się pod tekstami właściciela pisma, Henriego Rocheforta.
Bonapartyści kontra antybonapartyści
Wszystko zaczęło się od gorącego sporu, który w grudniu 1869 roku wybuchł między dwiema korsykańskimi gazetami: radykalną, antybonapartystowską „La Revanche” oraz lojalistyczną „L’Avenir de la Corse”. Konflikt dotyczył ataków na pamięć Napoleona I. W obronie honoru rodziny książę Pierre Bonaparte opublikował list, w którym nazwał redaktorów przeciwników tchórzami i zdrajcami. W obronie „La Revanche” stanęła redakcja „La Marseillaise”.
Bonaparte napisał do Henriego Rocheforta list, w którym wezwał go na pojedynek. Rochefort, który sam niegdyś pojedynkował się z Muratem, nie był tym zainteresowany. Gdy 11 stycznia 1870 roku, zamiast Rocheforta do ustalenia warunków pojedynku przybyli sekundanci Paschala Grousseta, redaktora gazety – Victor Noir i Ulrich de Fonvielle – książę nie chciał z nimi rozmawiać. Tym bardziej, że wbrew zasadom honorowym, przybyli bezpośrednio do niego, nie zaś do jego sekundantów.
Doszło do sprzeczki, w czasie której Noir uderzył księcia swoją laską. Porywczy Pierre Bonaparte wystrzelił do niego z pistoletu, zabijając go na miejscu. Według innych relacji Bonaparte spoliczkował Noira, a następnie wypalił z rewolweru. Sam książę twierdził, że działał w obronie własnej. Sąd skłonił się do wersji Bonapartego i ostatecznie oczyścił go z zarzutów.
Pogrzeb Noira w Neuilly-sur-Seine okazał się wielką manifestacją sił republikańskich i zgromadził przeszło 100 tysięcy uczestników. Wydarzenie to zapoczątkowało wystąpienia antycesarskie, zaś republikanie szybko okrzyknęli młodego dziennikarza symbolem represji ze strony Drugiego Cesarstwa. Pogrzeb zapoczątkował ruch antynapoleoński, co z kolei doprowadziło do wybuchu Komuny Paryskiej w 1871 roku.
Osobliwy nagrobek, który przyciąga tłumy
Dwadzieścia lat po tych wydarzeniach, w 1891 roku, już w czasach Trzeciej Republiki, szczątki Victora Noira przeniesiono na paryski cmentarz Père-Lachaise. Postarano się o pomnik dorównujący legendzie, jaką zbudowano wokół tragicznie zmarłego dziennikarza. Zadanie to powierzono Julesowi Dalou, uznanemu rzeźbiarzowi realistycznemu i twórcy licznych pomników republikańskich. Dalou odtworzył wizerunek Noira z ogromnym pietyzmem i dbałością o detale. Brązowa rzeźba przedstawia naturalnej wielkości mężczyznę w płaszczu. Leży na plecach i wyglądają tak, jakby przed chwilą upadł na ziemię po śmiertelnym postrzale, upuściwszy kapelusz.
Od tego czasu grób Victora Noira stał się jednym z najczęściej odwiedzanych miejsc na cmentarzu. Miejska legenda głosi, że umieszczenie kwiatów w odwróconym cylindrze po pocałowaniu posągu w usta i potarciu jego okolic genitaliów zwiększy płodność, zapewni udane życie seksualne, a według niektórych wersji, ma przynieść szybkie zamążpójście. Przesądni Francuzi za cel obrali sobie czubki butów, twarz oraz krocze. Inni dodają, że kobiety mające trudności z zajściem w ciążę powinny nie tylko dotykać figury, ale nawet… siadać na niej okrakiem. Nie brakuje też sesji zdjęciowych z pomnikiem, które zalewają internet.
Częste dotykanie monumentu spowodowało utlenienie patyny i erozję oksydowanego brązu. W 2004 roku wokół rzeźby wzniesiono ogrodzenie, by zapobiec dalszemu niszczeniu zabytku. Spowodowało to protesty „mieszkanek Paryża”, w tym znanej dziennikarki, Péri Cochin. Władze miasta ostatecznie ugięły się pod żądaniami. Teraz można bez przeszkód dotykać figury.
