Autor: Tomasz Leszkowicz
Tagi: 1945-1989, Książki, Historia polityczna, Recenzje, Historia współczesna
Opublikowany: 23 stycznia 2008
Licencja:wolna licencja

Ryszard Kapuściński – „Rwący nurt historii” – recenzja i ocena

XX wiek jest teoretycznie za nami, weszliśmy w nowy wiek XXI. Co jednak tak naprawdę wiemy o historii poprzedniego stulecia? Zbiór wypowiedzi polskiego „cesarza reportażu” to ciekawy punkt widzenia rzeczywistości która nas otacza, a która głęboko tkwi w przeszłości.

Ryszard Kapuściński
_Rwący nurt historii. Zapiski o XX i XXI wieku_
30 zł
Wydawca: Znak
Rok wydania: 2007
Liczba stron: 248
ISBN: 978-83-240-0821-6

Francuski historyk Fernand Braudel stworzył teorię, która głosi, że proces historyczny przypomina rzekę – opowiadał Kapuściński w rozmowie z Agnieszką Wróblewską na początku lat 90-tych – To, co jest na powierzchni rzeki, płynie bardzo szybko. To zaś, co jest w jej głębokim nurcie, porusza się wolno. Szybko biegną wydarzenia. Jednak przy ogromnym przyśpieszeniu obserwujemy dużą stabilność starych struktur, starych sposobów myślenia. Te zmieniają się znacznie, znacznie wolniej. Często, zafascynowani przebiegiem wydarzeń, zmianami na górze, nie zauważamy, że na dole, jak się toczyło życie, tak się toczy. Instytucje te same, sposób myślenia ten sam, nawyki te same, tradycja ta sama.

Książka „Rwący nurt historii. Zapiski o XX i XXI wieku” jest w formie kontynuacją pochodzącej sprzed kilku lat pozycji „Autoportret reportera”. To zbiór cytatów z wykładów i artykułów Ryszarda Kapuścińskiego oraz z udzielonych przez niego wywiadów. Całość, przy współpracy z pisarzem, zebrała Krystyna Strączek. Tym razem tematem nie jest warsztat dziennikarski, a historia kontynentów i narodów, jej aspekt socjologiczny i kulturowy, oraz interpretacje i prognozy samego Kapuścińskiego dotyczące współczesnego świata. Większa część zebranych materiałów uzyskała akceptację pisarza przed jego śmiercią.

Naszą erudycyjną podróż po świecie XX wieku zaczynamy od refleksji na temat historii i pamięci, by przejść do charakterystyki Afryki, Ameryki Łacińskiej, świata islamu, Rosji, wreszcie zjednoczonej Europy i świata cywilizacji Pacyfiku. Uwieńczeniem są refleksje nt. globalizacji.

Pisarz przytacza w swych wypowiedziach fakty i obserwacje, których dokonał będąc jako reporter świadkiem dekolonizacji Afryki, licznych rewolucji, zamachów stanu i upadku dyktatur. Z drugiej strony prezentuje szeroką, erudycyjną wiedzę historyczną. To właśnie erudycja jest znakiem rozpoznawczym twórczości i analiz Kapuścińskiego – swych rozmówców i słuchaczy zadziwiał znajomością licznych faktów, zjawisk i statystyk. Potrafił je sprawnie przytaczać, wysuwając wnioski nt. otaczającego nas świata.

Ważnym dodatkiem do książki są zdjęcia autorstwa reportera, dotąd niepublikowane. Ukazują one ciekawe ujęcia poruszanych problemów, opatrzone są także cytatem z wypowiedzi Kapuścińskiego.

Nie wyobrażam sobie, żeby ktoś mógł napisać książkę próbującą uchwycić współczesny świat w jakiejś zamkniętej formule. Ten cytat „cesarza reportażu” doskonale charakteryzuje pewien problem – mimo licznych prób, nie powstała dotąd żadna uniwersalna prawda tłumacząca chociaż w części funkcjonowanie świata. I zapewne nie powstanie. Warto jednak przeczytać „Rwący nurt historii”, by zobaczyć, że rzeka dziejów to zjawisko głębokie i wielowarstwowe.

Śledź nas!
Komentarze

O autorze
Tomasz Leszkowicz
Redaktor działu naukowego, członek redakcji merytorycznej portalu od października 2006 roku, redaktor naczelny Histmag.org od grudnia 2014 roku do lipca 2017 roku. Doktorant w Instytucie Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk. Absolwent Instytutu Historycznego i Instytutu Dziennikarstwa Uniwersytetu Warszawskiego. Były członek Zarządu Studenckiego Koła Naukowego Historyków UW. Specjalizuje się w historii dwudziestego wieku (ze szczególnym uwzględnieniem PRL), interesuje się także społeczno-polityczną historią wojska. Z uwagą śledzi zagadnienia związane z pamięcią i tzw. polityką historyczną (dawniej i dziś). Publikował m.in. w „Mówią Wieki”, „Uważam Rze Historia”, „Pamięci.pl”, „Polityce” oraz „Dziejach Najnowszych”. Oprócz historii pasjonuje go rock i poezja śpiewana, jest miłośnikiem kabaretów, książek Ryszarda Kapuścińskiego i Hansa Helmuta Kirsta oraz gier z serii Europa Universalis.

Wszystkie teksty autora

Polecane artykuły
Pierwszy polski portal historyczny
ISSN: 1896-8651
Wydawca portalu
Michał Świgoń PROMOHISTORIA
ul. Koźmiana 2/89
01-606 Warszawa
telefon: 692 929 681
m.swigon@histmag.org
NIP 626-281-54-56
Numer konta: PL 33 1140 2004 0000 3802 7410 0716
Patronaty
Jak uzyskać patronat
Kontakt z redakcją
Magdalena Mikrut-Majeranek
redaktor naczelna
redakcja@histmag.org
telefon: 796 418 763
Reklamuj się u nas
Oferta reklamowa
Konkursy
Nasze konkursy