Opublikowano
2017-02-07 19:03
Licencja
Wolna licencja

Rzeź wołyńska – historia i pamięć o zbrodni UPA

Rzeź wołyńska to okrutna zbrodnia dokonana w latach 1943 - 1944. Ukraińscy nacjonaliści z UPA spowodowali, że Wołyń i Kresy spłynęły krwią Polaków. Dlaczego zbrodnia wołyńska była tak okrutna? Czy rzeź wołyńska to ludobójstwo? Jak tę trudną relacje przedstawił film „Wołyń” Wojciecha Smarzowskiego? Jak prezentuje się stan badań na temat wołyńskiej zbrodni. I jak Wołyń 43' funkcjonuje we współczesnej pamięci Polaków i Ukraińców? O tym wszystkim przeczytacie w naszych artykułach.


Zobacz też: Tematy Histmag.org - jeśli nie wiesz od czego zacząć!

Rzeź Wołyńska - historia zbrodni

Rzeź wołyńska: skąd to okrucieństwo?

Tysiące ofiar zarąbanych siekierami, żywcem przepiłowanych czy przybitych do chat. Bestialstwo zbrodni dokonanych przez Ukraińców na Polakach w latach 1943-1944 jest obezwładniające. Dlaczego rzeź wołyńska była tak okrutna?



Czytaj dalej...

Rzeź wołyńska: tragedia wsi Hurby

Tysiące ofiar zarąbanych siekierami, żywcem przepiłowanych czy przybitych do chat. Bestialstwo gwałtów dokonanych przez Ukraińców na Polakach w latach 1943-1944 jest obezwładniające. Jednym z setek przykładów zbrodni jest los wsi Hurby.



Czytaj dalej...

Wołyń 1943: rzeź Polaków w Daniłówce

Ludobójstwo na Wołyniu w latach 1943 - 1944 było przez lata jedną z najbardziej zapomnianych zbrodni dokonanych na Polakach. Dziś przywracamy pamięć ofiar. Oto wstrząsająca relacja ze wsi Daniłówka.



Czytaj dalej...

O godność i przetrwanie – organizacja polskich samoobron na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej

Gdy w 1943 roku sotnie UPA na dobre rozpoczęły eksterminację Polaków mieszkających na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej, jasna stała się jedna rzecz – można się bronić lub zginąć w straszliwych męczarniach. Lokalne społeczności polskie zaczęły więc organizować się w oddziały samoobrony, podejmując często nierówną walkę...



Czytaj dalej...

Ukraińscy sprawiedliwi – pomoc w obliczu rzezi wołyńskiej

Mija 70 lat od kulminacyjnego momentu rzezi wołyńskiej – czystki etnicznej o cechach ludobójstwa, dokonanej z inspiracji ukraińskich nacjonalistów z OUN-UPA na polskiej ludności Kresów południowo-wschodnich. Obok bandytów, bestialsko mordujących Polaków, znaleźli się też Ukraińcy, którzy nie dołączyli do masowej zbrodni, nie raz niosąc pomoc swoim krewnym, sąsiadom i braciom w wierze chrześcijańskiej.



Czytaj dalej...

Przemysław Wywiał: „Burza” zaczęła się na Wołyniu

28 stycznia 1944 r. utworzono 27. Wołyńską Dywizję Piechoty AK – jednostkę, która przez kilka miesięcy prowadziła zacięte walki z Niemcami, swój heroiczny szlak bojowy zakończyła zaś rozbrojona przez Sowietów. O polskich żołnierzach z Kresów, którzy rozpoczęli akcję „Burza”, opowiada dr Przemysław Wywiał.



Czytaj dalej...

Film „Wołyń” Wojciecha Smarzowskiego

„Wołyń” Smarzowskiego: potrzebujemy takiego filmu

Polska historia obfitowała w czyny, z których możemy być dumni, ale także w negatywy. W historii XX wieku wciąż pozostaje wiele białych plam, niedomówień i brakujących elementów narracji dziejowej. Jedną z nich są m.in. wydarzenia na terenie Wołynia i Małopolski Wschodniej w czasie II wojny światowej.



Czytaj dalej...

Wołyń – reż. W. Smarzowski – recenzja i ocena filmu

Może zabrzmi to dramatycznie, ale „Wołyń” to najlepsza produkcja historyczna od lat. Piszę to z pełną świadomością konsekwencji tego stwierdzenia. Nie stawia politycznych tez, nie sądzi katów, nie wychwala ofiar. Po prostu boli… i nie pozostawia miejsca na dyskusje o racjach jednych albo drugich, bo zło zawsze pozostaje złem.



Czytaj dalej...

Historia nauczycielką życia? Refleksje po filmie „Wołyń”

Po obejrzeniu filmu Wojciecha Smarzowskiego zadałem sobie pytanie jaki sens mają słowa rzymskiego filozofa Cycerona.



Czytaj dalej...

Sonda Histmag.org: film „Wołyń” oceniam na...

Jak czytelnicy Histmag.org oceniają film Wojciecha Smarzowskiego pt. „Wołyń”? Zapytaliśmy ich o to w ostatniej sondzie na naszej stronie głównej – wyniki mogą zaskakiwać! Następne pytanie dotyczy... daty symbolizującej odzyskanie niepodległości przez Polskę.



Czytaj dalej...

Pamięć i spór o ludobójstwo wołyńskie

Rzeź na Wołyniu: Śmierć od kuli była najlżejsza

To nie była żadna wojna polsko-ukraińska, żadne bratobójcze walki. To było ludobójstwo, brutalna eksterminacja dzieci, kobiet, starców. Wszystkich – tak o „rzezi wołyńskiej”, gdzie w 1943 roku zamordowano około 60 tysięcy Polaków, wypowiada się spore grono świadków i kronikarzy tamtych wydarzeń. W zeszłym tygodniu w Gdańsku miała miejsce uroczystość upamiętniająca ofiary tych makabrycznych zbrodni. Nie przyszedł żaden z zaproszonych dyplomatów ukraińskich.



Czytaj dalej...

UPA jak AK? Mitologizacja banderowców na Ukrainie

Każdy nacja potrzebuje swoich bohaterów – ich posiadanie jest istotnym elementem budowania tożsamości narodowej. Część Ukraińców do roli tej wybrała członków OUN-UPA, zwanych też „banderowcami". To w oczywisty stwarza wiele problemów.



Czytaj dalej...

Rzeź na Wołyniu: Historia zależy od... narratora?

Ludobójstwo, wojna domowa, bunt chłopów, żakeria, czystka etniczna, konflikt sąsiedzki. Masowe mordy na Kresowiakach, wyjątkowe okrucieństwo Ukraińców, pacyfikacja Chełmszczyzny, polskie ofiary, ukraińskie ofiary. Zbrodnicza UPA, bohaterska UPA. W kwestii rzezi wołyńskiej tak to właśnie wygląda: oba narody patrzą na „rok 43” (i później) zupełnie inaczej. Dlaczego? Czy chodzi o propagandę, cenzurę, niewiedzę, złą wolę? A może są jeszcze inne czynniki?



Czytaj dalej...

Zamieszanie wokół Wołynia

Ledwie kilka dni temu pojawiło się „Orędzie Wołyńskiej Rady Kościołów w 70. rocznicę tragedii wołyńskiej” a nad Wisłą już zawrzało. Wokół jednego listy pojawiło się sporo kontrowersji i momentalnie doprowadził on do podziałów. Padło również wiele słów wielkiego kalibru jak „kłamstwo” czy „fałszerstwo”.



Czytaj dalej...

„Wołyń 1943 - granice kompromisu” – dyskusja [video]

Dyskusja "Wołyń 1943 - granice kompromisu" odbyła się w Fundacji Batorego 24 listopada 2016. Punktem wyjścia była nowa książka prof. Grzegorza Motyki "Wołyń’43. Ludobójcza czystka – fakty, analogie, polityka historyczna". Dyskusję rozpoczął sam autor. Obok niego swoje propozycje rozwiązania polsko-ukraińskiego kryzysu wokół Wołynia przedstawili redaktor Piotr Skwieciński z tygodnika "W sieci" oraz redaktor Michał Sutowski z "Krytyki Politycznej". Dyskusję poprowadził Grzegorz Gromadzki z Fundacji Batorego.



Czytaj dalej...

Rzeź na Wołyniu: udawany bunt chłopski

Są tacy, którzy uważają go za historyka proukraińskiego, inni patrzą na niego jak na polskiego szowinistę i nacjonalistę. Zdaniem wielu kolegów po fachu jest po prostu obiektywnym, nie kierującym się emocjami naukowcem. Niedawno Profesor Grzegorz Motyka opublikował swoją kolejną książkę: „Cień Kłyma Sawura”. Tydzień temu promował ją w Gdańsku.



Czytaj dalej...

Stosunki polsko-ukraińskie w II RP

Eksperyment wołyński – pojednanie na przekór wszystkim

Pod koniec lat 20. wojewoda Wołynia Henryk Józewski wdrożył nową politykę wobec mniejszości. Chciał pozyskać lojalność Ukraińców poprzez akceptację ich aspiracji narodowych. Trwał w tym postanowieniu mimo nagonki ze strony wojska, dużej części polskiego społeczeństwa i sabotażowych działań ukraińskich nacjonalistów.



Czytaj dalej...

Henryk Józewski - twórca „eksperymentu wołyńskiego”

Jego życiorysem można by obdzielić kilka innych osób. Działacz niepodległościowy na Ukrainie, żołnierz Polskiej Organizacji Wojskowej, wojewoda wołyński. Przede wszystkim jednak zapisał się w historii jako jeden z architektów polityki prometejskiej i orędownik pojednania polsko-ukraińskiego.



Czytaj dalej...

Akcja „Wisła”

Akcja „Wisła” a stosunki polsko-ukraińskie wewnątrz PRL-u

Akcja „Wisła” stanowi od lat kość niezgody między historykami z Polski i Ukrainy. Niezależnie od tego, jak ją ocenimy, nie ulega wątpliwości, że było to wydarzenie tragiczne, które pociągnęło za sobą daleko idące konsekwencje dla społeczeństwa Polski Ludowej – Polski, która miała być dużo bardziej jednolita.



Czytaj dalej...

Wypędzona mniejszość. Łemkowie w PRL

Komuniści chcieli o nich po prostu zapomnieć. Kiedyś byli, ale potem ich wysiedlono - i kwita. Ale Łemkowie okazali się twardsi.



Czytaj dalej...

Polska i Ukraina – Kozacy i nowożytne pradzieje konfliktu

Zanim zapłonął Wołyń – rzeź Humania 1768

Kiedy w 1943 roku wołyńskie wioski spływały krwią, z pewnością wielu przypominało sobie historie opowiadane przez dziadków, a wśród nich tę szczególnie okrutną. W ukraińskim Humaniu, oddalonym o ponad 500 km od Łucka – stolicy Wołynia - w 1768 roku doszło do bestialskiej rzezi polskiej i żydowskiej ludności. Ofiary liczono w tysiącach, a pamięć o tej zbrodni na długo wzbudziła nieufność pomiędzy Polakami a rodzimą ludnością ruską.



Czytaj dalej...

Bohdan Chmielnicki – bohater na każdą okazję?

W kwietniu 1648 roku wybuchło powstanie Chmielnickiego. Dla Polaków był to kozacki bunt i początek upadku potęgi Rzeczpospolitej. Jak wydarzenie to było i jest postrzegane na Wschodzie?



Czytaj dalej...

Jeremi Wiśniowiecki – dziecko dramatycznej epoki

17 sierpnia 1612 roku w Łubniach urodził się Jeremi Michał Wiśniowiecki – postać do dziś budząca skrajne emocje i ogromne kontrowersje. Przez jednych wręcz uwielbiany, przez innych odsądzany od czci i wiary. W jego losach jak w soczewce skupiły się dzieje Rzeczpospolitej, Ukrainy i zamieszkujących je narodów.



Czytaj dalej...

„Sarmacki Katyń”. Klęska pod Batohem w 1652 roku

Wiek XVII to dla Polski nie tylko stulecie wielkich zwycięstw. Jedną z największych klęsk w jej dziejach stała się bitwa pod Batohem w 1652 roku. Tragiczna rzeź polskich jeńców pamiętana jest dziś jako „sarmacki Katyń”...



Czytaj dalej...

Rzeczpospolita Trojga Narodów – różne wizje jednej ugody

Mimo krwawego powstania Chmielnickiego Rzeczpospolita wciąż szukała płaszczyzny porozumienia z Kozakami. Jak każda ze stron wyobrażała sobie wspólne funkcjonowanie w obrębie Rzeczpospolitej Trojga Narodów?



Czytaj dalej...

Warto przeczytać!

Grzegorz Motyka – „Wołyń ’43” – recenzja i ocena

Przez lata pozostawała największą zapomnianą zbrodnią na Polakach. Dziś rzeź wołyńska jest obecna w powszechnej świadomości. Jaki miała przebieg? Jakie jest miejsce tej zbrodni w stosunkach polsko-ukraińskich?



Czytaj dalej...

„Wołyń. Bez komentarza” - recenzja i ocena

Przez lata pozostawała największą zapomnianą zbrodnią na Polakach. Dziś rzeź wołyńska jest obecna w powszechnej świadomości. Najbardziej wymownie opowiedzą o niej świadkowie...



Czytaj dalej...

Grzegorz Motyka - Od rzezi wołyńskiej do akcji „Wisła” – recenzja i ocena

Książka Grzegorza Motyki stawia sobie za zadanie opis relacji polsko- ukraińskich w latach 1943–1947, czyli najbardziej tragicznym ich okresie. Opisy tego co działo się wówczas na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej są przerażające. Pomimo upływu lat nie wszystko jest jednak w tej sprawie jasne.



Czytaj dalej...

K.Piskała, L. Popek, T. Potkaj - „Kres. Wołyń, historie dzieci ocalonych z pogromu” - recenzja i ocena

Dramatyczne losy ofiar zbrodni wołyńskiej do dziś budzą przerażenie. Ta książka idzie jednak jeszcze krok dalej, prezentując szokujące losy polskich dzieci zagubionych wśród ludobójczego szału.



Czytaj dalej...
Napisz komentarz
Regulamin komentarzy
Nie ma jeszcze żadnych komentarzy
Redakcja

Redakcja Histmag.org

Wolna licencja – ten materiał został opublikowany na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 3.0 Polska.

Redakcja i autor zezwalają na jego dowolny przedruk i wykorzystanie (również w celach komercyjnych) pod następującymi warunkami: należy wyraźnie wskazać autora materiału oraz miejsce pierwotnej publikacji – Portal historyczny Histmag.org, a także nazwę licencji (CC BY-SA 3.0) wraz z odnośnikiem do jej postanowień. W przypadku przedruku w internecie konieczne jest także zamieszczenie dokładnego aktywnego odnośnika do materiału objętego licencją.

UWAGA: Jeśli w treści artykułu nie zaznaczono inaczej, licencja nie dotyczy ilustracji i filmów dołączonych do materiału – w kwestii ich wykorzystania prosimy stosować się do wskazówek w opisie pod nimi lub – w razie ich braku – o kontakt z redakcją: redakcja@histmag.org