Skradzione przed laty „Collectarium Lądzkie” wróciło do Polski
XII-wieczny zabytek sztuki piśmienniczej, czyli „Collectarium Lądzkie” wchodziło niegdyś w skład kolekcji Archiwum Archidiecezjalnego w Poznaniu. Jednakże dokument ten został skradziony przez Niemców podczas II wojny światowej.
Po wielu dekadach odnaleziono go w zbiorach Uniwersytetu Yale w Stanach Zjednoczonych, a jego odzyskaie było możliwe dzięki wsparciu FBI oraz badaniom doktora Pawła Figurskiego. Dzięki współpracy specjalistów MKiDN oraz społeczności Yale University po wielu latach powróci na swoje miejsce.
Jak udało się go odnaleźć i odzyskać?
Odzyskanie zabytku było wynikiem wieloletniej, skoordynowanej współpracy. Pierwsze informacje o lokalizacji rękopisu w USA przekazał resortowi kultury dr Paweł Figurski, badacz dawnych rękopisów liturgicznych. W maju 2024 roku Ministerstwo Kultury złożyło formalny wniosek restytucyjny. Badania archiwalne przeprowadzone przez Ministerstwo i Uniwersytet Yale jednoznacznie potwierdziły, że rękopis został zrabowany z okupowanej Polski. Kluczową rolę odegrała uczciwa postawa Biblioteki Beinecke Yale, która uznała argumenty strony polskiej. Wsparcia logistycznego i eksperckiego udzielił także zespół FBI ds. przestępczości przeciwko dziełom sztuki (Art Crime Team).
Manuskrypt został już przekazany stronie polskiej, a uroczystość ta miała miejsce w czwartek, 29 stycznia, w Bibliotece Beinecke w New Haven z udziałem minister kultury Marty Cienkowskiej.
Powrót „Collectarium lądzkiego” to część szerszych, systematycznych starań Polski o odzyskanie strat wojennych. Jak podaje Ministerstwo Kultury. Od 2008 roku do Polski wróciło ponad 880 pojedynczych dóbr kultury. Obecnie prowadzonych jest prawie 200 spraw restytucyjnych w 18 krajach świata.
