Opublikowano
2019-03-13 13:01
Licencja
Wolna licencja

Xavier Güell – „Uwięzieni w raju” – recenzja i ocena

Kompozytor, który został aresztowany przez SS. A w tle tej historii – dzieje obozu koncentracyjnego Theresienstadt, który w planach Eichmanna miał udowodnić światu, że zagłada Żydów jest mitem.


Xavier Güell – „Uwięzieni w raju” – recenzja i ocena

Xavier Güell – „Uwięzieni w raju” – recenzja i ocena - okładka Autor: Xavier Güell
Tytuł: „Uwięzieni w raju”
Wydawca: Czarna Owca
Rok wydania: 2018
Oprawa: miękka
Liczba stron: 352
ISBN: 9788380158665
Cena: 39,99 zł

Ocena naszego recenzenta: 8/10
(jak oceniamy?)
Inne recenzje książek historycznych

Theresienstadt było miastem i twierdzą w Czechach, w kraju usteckim, które stało się areną największej hucpy, w której wzięła udział Trzecia Rzesza i Międzynarodowy Czerwony Krzyż. To tutaj żydowska elita intelektualna i artystyczna próbowała, dzięki swoim talentom, odwlec wiszącą nad całym gettem wizję śmierci.

Peter Longerich – „Hitler. Biografia” – recenzja i ocena

Czytaj dalej...

Xavier Güell jest pochodzącym z Barcelony hiszpańskim dyrygentem. Studiował we Włoszech, w Niemczech i Stanach Zjednoczonych, gdzie zdobywał doświadczenie pod okiem wielu mistrzów, jak Franco Ferrara i Leonard Bernstein. Jako pisarz zadebiutował w 2015 r. książką La musica de la memoria, zaś dwa lata później wydał kolejną pozycję Uwięzieni w raju, która bardzo szybko trafiła do rąk polskiego czytelnika.

Theresienstadt, po czesku Terezin, był warownym miastem zbudowanym na rozkaz cesarza Józefa II. Nazwano go na cześć jego matki, cesarzowej Marii Teresy. W połowie XIX w. twierdzę przekształcono w więzienie polityczne, gdzie między innymi żywota dokonał zamachowiec z Sarajewa Gawriło Princip. Po aneksji Czechosłowacji przez III Rzeszą Terezin znalazł się w granicach Protektoratu Czech i Moraw, a samo warowne miasto i wkomponowaną w mury Małą Warownię zamieniono w 1941 r. na getto i obóz koncentracyjny.

Adolf Eichmann: „architekt ludobójstwa” czy „drobny trybik w machinie”?

Adolf Eichmann, koordynator „ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej”, znalazł się w Izraelu 22 maja 1960 roku. Kim był ten wpływowy nazista – masowym mordercą i architektem Holocaustu, czy też zwykłym biurokratą i drobnym trybikiem w hitlerowskiej machinie zagłady?



Czytaj dalej...

Getto terezińskie od czasu swojego założenia miało być „modelowym miastem żydowskim”. Umieszczano w nim prominentnych żydowskich więźniów, którzy ze względu na swoją sławę i koneksje mogli liczyć na protekcję zagraniczną. Stworzono fikcję miejsca, gdzie więźniowie mogli nie tylko wieść spokojne, rodzinne życie, ale również obcować z kulturą. To tutaj wystawiono wspaniałą operę dziecięcą Brundibar, a także nakręcono propagandowy film, którego reżyserem był słynny Kurt Gerron (na co dzień pozostający więźniem Theresienstadt). Na jego potrzeby odnowiono fasady domów, postawiono (z przysłowiowego papendekla) odpowiednio idylliczne widoczki, a chorych sprzątnięto z pola widzenia wysyłając do KL Auschwitz II-Birkenau. Ten iście potiomkinowski widok został bardzo dobrze – i bez zbędnych pytań – przyjęty przez wizytującą obóz komisję Międzynarodowego Czerwonego Krzyża.

Güell roztacza przed czytelnikami nie tylko wizję okrutnej egzystencji w pokazowym getcie. Poprzez autentyczne postacie, jak Gideon Klein, Pavel Haas, Kurt Gerron czy Viktor Ullmann pokazuje chęć uratowania się poprzez sztukę. Wieści o klęskach Trzeciej Rzeszy powodowały, że zaangażowanie w propagandową hucpę dawało nadzieję na odwleczenie likwidacji Theresienstadt. Ta gra z diabłem może się udać, a może nie. Ale jedno jest pewne: każdy zyskany dzień to szansa na przeżycie kolejnej osoby.

Zagłada Dialogu, czyli dlaczego nie umiemy (już) rozmawiać o Holokauście

Czytaj dalej...

Narracja prowadzona jest w sposób wciągający czytelnika. Nie razi nawet irracjonalność układu pomiędzy Elizabeth i Adolfem Eichmannem, czyli samobójcza śmierć komendanta Theresienstadt Siegfrieda Seidla. Całość jest jak doskonale skomponowany utwór: wzbudza emocje, skłania do refleksji i całkowicie zawładnie odbiorcą. Dzięki tej formie do szerszego grona może dotrzeć niesamowita historia żydowskich twórców osadzony w getcie, a później (w większości) zgładzonych w komorach gazowych KL Auschwitz II-Birkenau. To również przypomnienie hańby, jaką było przymknięcie przez Czerwony Krzyż oczu na skrywaną przez tekturowe fasady tragedii więźniów.

Powieść Xaviera Güella jak najbardziej jest warta przeczytania. To także kolejna pozycja, która powinna znaleźć swoje miejsce na liście ważnych utworów poruszających problem wojny, Holokaustu i ludzkich wyborów.

Zainteresowała Cię nasza recenzja? Zamów książkę Xaviera Güella – „Uwięzieni w raju”!


Napisz komentarz
Regulamin komentarzy
Nie ma jeszcze żadnych komentarzy
Daria Czarnecka

Socjolog i historyk, laureatka Konkursu im. Władysława Pobóg-Malinowskiego na Najlepszy Debiut Historyczny Roku 2012. Bibliofil nie nadający się już do leczenia. Z zamiłowaniem i pasją zajmująca się historią II wojny światowej i militariami, dodatkowo specjalistka od ludobójstwa (w teorii, nie w praktyce) i ścigania zbrodniarzy wojennych.

Wolna licencja – ten materiał został opublikowany na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 3.0 Polska.

Redakcja i autor zezwalają na jego dowolny przedruk i wykorzystanie (również w celach komercyjnych) pod następującymi warunkami: należy wyraźnie wskazać autora materiału oraz miejsce pierwotnej publikacji – Portal historyczny Histmag.org, a także nazwę licencji (CC BY-SA 3.0) wraz z odnośnikiem do jej postanowień. W przypadku przedruku w internecie konieczne jest także zamieszczenie dokładnego aktywnego odnośnika do materiału objętego licencją.

UWAGA: Jeśli w treści artykułu nie zaznaczono inaczej, licencja nie dotyczy ilustracji i filmów dołączonych do materiału – w kwestii ich wykorzystania prosimy stosować się do wskazówek w opisie pod nimi lub – w razie ich braku – o kontakt z redakcją: redakcja@histmag.org