Opublikowano
2017-01-12 08:48
Licencja
Wolna licencja

Co wydarzyło się 12 stycznia?

12 stycznia 29 roku p.n.e. Oktawian August uroczyście zamknął po wielu latach bramy świątyni Janusa, co symbolizować miało zakończenie okresu wojen i nastanie Pax Romana. Dziś pokój wydaje się oczywistością, choć jednocześnie coraz trudniej jest się nim cieszyć. Co jeszcze wydarzyło się w historii 12 stycznia? Polecamy nasz przegląd w sam raz do porannej kawy!



***

Święta na dziś: w Tanzanii obchodzone jest dzisiaj święto upamiętniające wybuch rewolucji na Zanzibarze w 1964 roku. Losy tej wyspy położonej przy brzegu wschodniej Afryki powiązane są blisko z historią... arabską. Pod koniec XVII wieku znalazła się ona we władaniu Omańczyków. W połowie XIX wieku to tutaj przeniósł się władca tego państwa położonego nad Morzem Arabskim, a jego synowie podzielili je na dwa sułtanaty – Omanu i Zanzibaru. Wyspa, słynąca z hodowli goździków i handlu niewolnikami, w epoce kolonialnej znalazła się pod panowaniem Brytyjczyków, którzy m.in. dla utrzymania władzy nad nią oddali Niemcom wyspę Helgoland. W 1963 roku wyspa uzyskała niepodległość. Rządzony przez sułtana kraj rozrywany był konfliktem między ludnością czarnoskórą i arabską. Tradycyjnie rządzący Zanzibarem Arabowie próbowali zachować władzę, jednak właśnie 12 stycznia 1964 roku wybuchła rewolucja, w której główną siłę stanowili zwolnieni niedawno murzyńscy policjanci. Sułtanat został obalony, a już w kwietniu wyspa zjednoczyła się z kontynentalną Tanganiką, tworząc współczesne państwo: Tanzanię.
Sylwetka: w nocy z 12 na 13 stycznia 1948 roku zginął Salomon Michoels – żydowski aktor i reżyser działający w ZSRR. Po wybuchu wojny z Niemcami wystąpił z poparciem dla reżimu radzieckiego, stając na czele Żydowskiego Komitetu Antyfaszystowskiego – międzynarodowej instytucji polityczno-propagandowej, zdobywającej wśród Żydów poparcie dla ZSRR i organizującej życie społeczno-kulturalne ludności żydowskiej w państwie radzieckim. Michoels był aktywnym działaczem Komitetu, jako jego reprezentant odbył liczne podróży po świecie, m.in. do USA na zaproszenie Alberta Einsteina. Po wojnie ŻKA brał udział w propagandzie na rzecz powstania państwa Izrael. Jego działalność skończyła się w 1948 roku, kiedy Stalin rozpoczął pierwszą falę powojennych czystek, w których ważną rolę grał wątek antysemicki. Komitet rozwiązano, jego działaczy oskarżono o sprzyjanie burżuazji, kosmopolityzm i nacjonalizm i skazano na śmierć bądź długoletnie uwięzienie. Salomon Michoels został zabity na rozkaz Stalina w Mińsku – funkcjonariusze aparatu bezpieczeństwa upozorowali jego śmierć na wypadek samochodowy.
Z archiwum Histmaga: 12 stycznia 1528 roku na króla Szwecji koronowano Gustawa I Wazę. Ten dziadek króla Polski Zygmunta III był pierwszym nowożytnym władcą Szwecji niezależnym od Duńczyków. To on położył podwaliny pod przyszłą XVII-wieczną siłę państwa szwedzkiego. Zapraszamy do lektury artykuły pt. „Gustaw Waza – twórca nowożytnej Szwecji”.

Muzyka w Histmag.org: 68 lat temu urodził się Andrzej Zaucha – jazz-popowy muzyk, wokalista i artysta kabaretowy. Występował z grupą Dżamble i Anawa, w 1980 roku rozpoczął karierę solową. Zasłynął wieloma piosenkami, m.in. „C'est la vie – Paryż z pocztówki”, „Bądź moim natchnieniem”, „Baw się lalkami” czy „Siódmy rok”. Zginął tragicznie 10 października 1991 roku. zastrzelony wraz z aktorką Zuzanną Leśniak przez jej zazdrosnego męża, francuskiego reżysera Yves'a Goulais. My przypominamy tymczasem największy hit tego artysty: utwór „Byłaś serca biciem”, którym podbił serca publiczności festiwalu w Opolu w 1988 roku:

Napisz komentarz
Regulamin komentarzy
Nie ma jeszcze żadnych komentarzy
Tomasz Leszkowicz

Redaktor działu naukowego, członek redakcji merytorycznej portalu od października 2006 roku, redaktor naczelny Histmag.org od grudnia 2014 roku do lipca 2017 roku. Doktorant w Instytucie Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk. Absolwent Instytutu Historycznego i Instytutu Dziennikarstwa Uniwersytetu Warszawskiego. Były członek Zarządu Studenckiego Koła Naukowego Historyków UW. Specjalizuje się w historii dwudziestego wieku (ze szczególnym uwzględnieniem PRL), interesuje się także społeczno-polityczną historią wojska. Z uwagą śledzi zagadnienia związane z pamięcią i tzw. polityką historyczną (dawniej i dziś). Publikował m.in. w „Mówią Wieki”, „Uważam Rze Historia”, „Pamięci.pl”, „Polityce” oraz „Dziejach Najnowszych”. Oprócz historii pasjonuje go rock i poezja śpiewana, jest miłośnikiem kabaretów, książek Ryszarda Kapuścińskiego i Hansa Helmuta Kirsta oraz gier z serii Europa Universalis.

Wolna licencja – ten materiał został opublikowany na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 3.0 Polska.

Redakcja i autor zezwalają na jego dowolny przedruk i wykorzystanie (również w celach komercyjnych) pod następującymi warunkami: należy wyraźnie wskazać autora materiału oraz miejsce pierwotnej publikacji – Portal historyczny Histmag.org, a także nazwę licencji (CC BY-SA 3.0) wraz z odnośnikiem do jej postanowień. W przypadku przedruku w internecie konieczne jest także zamieszczenie dokładnego aktywnego odnośnika do materiału objętego licencją.

UWAGA: Jeśli w treści artykułu nie zaznaczono inaczej, licencja nie dotyczy ilustracji i filmów dołączonych do materiału – w kwestii ich wykorzystania prosimy stosować się do wskazówek w opisie pod nimi lub – w razie ich braku – o kontakt z redakcją: redakcja@histmag.org