Opublikowano
2016-06-08 20:30
Licencja
Wolna licencja

Piotr Zychowicz – „Żydzi. Opowieści niepoprawnie polityczne” – recenzja i ocena

Reklamowanie danej książki jako kontrowersyjnej czy niepoprawnej to znany mechanizm reklamowy. Czasem jednak czytelnik dostaję do ręki pracę będącą zaprzeczeniem treści z samej okładki książki.


Strony:
1 2
Autor: Piotr Zychowicz
Tytuł: „Żydzi. Opowieści niepoprawne politycznie”
Wydawnictwo: Rebis
ISBN: 978-83-781-8880-3
Liczba stron: 560
Oprawa: miękka
Rok wydania: 2016
Format: 150×225mm
Cena: 44,90 zł

Ocena naszego recenzenta: 5/10
(jak oceniamy?)
Inne recenzje książek historycznych

Autora „Żydów” nie trzeba nikomu przedstawiać. Piotr Zychowicz to twórca znanych i kontrowersyjnych (pod wieloma względami) książek dotykających dwudziestowiecznej historii Polski. W naszych dziejach nie brak momentów wywołujących do dziś znaczne emocje, więc Zychowiczowi, jak i jemu podobnym, można wróżyć długą i płodną przyszłość literacką. Każdy autor musi jednak zmierzyć się z pragnieniem tak zwanego „odcinania kuponów” od swej pisarskiej sławy. Jak niestety udowadniają „Żydzi”, dla wielu jest to pokusa nie do odparcia.

„Żydzi. Opowieści niepoprawnie polityczne” - literacki kot w worku

Omawiana książka liczy sobie 462 strony, z czego treść autorstwa Zychowicza zajmuje... cóż, nie jest to oczywiste. W swej przeważającej części „Żydzi” to zbiór starych, bo sięgających nawet 2006 roku, wywiadów przeprowadzonych przez Zychowicza z różnymi postaciami związanymi z szeroko rozumianą historią Żydów. Spod ręki autora wyszły dwie strony wstępu i ok. 160 stron III części książki noszącej tytuł „Komuniści, syjoniści, kolaboranci”. Piszę „około”, gdyż w opowieściach zawartych w tej partii książki nie wydzielono w sposób wyróżniający się graficznie licznych wypowiedzi rozmówców Zychowicza. Stąd wniosek, że ta książka powinna trafić na półki księgarń jako praca zbiorowa pod redakcją Zychowicza, a nie jako praca której jest on autorem.

Książkę ozdobiono 69 kolorowymi i czarno-białymi zdjęciami umieszczonymi na nienumerowanych, kredowych stronach. Na marginesie drobiazg: jedno ze zdjęć jest niestety błędnie podpisane. Fotografia mająca przedstawiać „Izraelski czołg...” w rzeczywistości pokazuje samobieżną haubicę M 109 uzbrojoną w działo kal. 155 mm. Pojazd ten (a raczej ta konkretna wersja) znany jest w Izraelu pod nazwą „Doher”.

„Żydzi. Opowieści niepoprawnie polityczne” - autor o swoim dziele

Zychowicz stworzył swą pracę z dość interesującego punktu wyjścia. Autor podzielił Polaków na dwie przeciwstawne sobie grupy – filosemitów i antysemitów – by następnie przydzielić swoją osobę do kolejnej, trzeciej grupy o nastawieniu neutralnym. W ten sposób na przestrzeni niecałej strony udało mu się samodzielnie zbudować i zburzyć jedno z podstawowych założeń swojej książki. Dalszy ciąg wstępu jest równie interesujący.

Jak pisze autor, „Przez kilkanaście lat napisałem na ich [stosunków polsko-żydowskich – przyp. ŁM] temat kilkaset artykułów. Myślę, że część jest warta ocalenia przed zapomnieniem.” Takie usprawiedliwienie stworzenia zbioru własnych prac można uznać za zdumiewające. Kluczem do zapewnienia miejsca w pamięci czytelników jest wartość danej pracy, a nie częstotliwość jej publikacji. Rozumiem, iż Zychowicz pragnął korzystając z fali popularności zarobić jeszcze raz na swoich tekstach, niemniej przyjęcie takiej argumentacji w erze powszechnej cyfryzacji i archiwizacji gazet i czasopism może wywołać u czytelnika mimowolny uśmiech. Osoba pragnąca zapoznać się z historycznymi tekstami Zychowicza uwzględnionymi w „Żydach” może zrobić to praktycznie nie ruszając się sprzed monitora komputera, korzystając z bogatych zasobów internetowych archiwów czasopism i gazet, w których się one ukazywały. Nie ma więc potrzeby wydawania tych samych tekstów jeszcze raz w celu uratowania ich treści od fizycznej zagłady.

Reklama dźwignią handlu

Przepraszam jeśli kogokolwiek rozczaruję, ale w tej książce nie ma sensacji. Wszelkie twierdzenia o niepoprawności politycznej czy rozsierdzaniu kogokolwiek nie znajdują pokrycia w rzeczywistości. Jak już wspomniano, ta książka jest w większości zbiorem starych tekstów Zychowicza, publikowanych w „Do Rzeczy”, „Historia Do Rzeczy”, „Uważam Rze”, „Uważam Rze Historia” i „Rzeczpospolitej”. Do stworzenia jednej z opowieści, „Życie w cieniu terroru”, użyto dwóch artykułów opublikowanych w „Rzeczpospolitej” w 2006 roku, co czyni z niego materiał o najstarszych korzeniach spośród wszystkich zamieszczonych w omawianej książce. Treści „świeżych” jest w „Żydach” bardzo niewiele, bo do tego grona można zaliczyć zaledwie 4 artykuły, a kolejny jest kompilacją artykułów z lat 2007 – 2012. Nie wiem, jaki wpływ kilka czy kilkanaście lat temu miały na odbiorców artykuły Zychowicza poruszające zagadnienia ważne dla stosunków polsko-żydowskich. Jednego jednak jestem pewien – jakiekolwiek emocje by wówczas wzbudzały, działo się to w przeszłości, a w chwili obecnej te artykuły mają wymiar (poza wspomnianą piątką) jedynie historyczny.


Tekst ma więcej niż jedną stronę. Przejdź do pozostałych poniżej.

Strony:
1 2
Napisz komentarz
Regulamin komentarzy

Uwaga, wyświetliliśmy tylko ostatnio opublikowane komentarze. Zobacz wszystkie komentarze!

Gość: Tomasz |

Przeczytałem wybrane książki P. Zychowicza ponieważ po ukończeniu studiów nie mogę się zgodzić z wersją historii przedstawianą przez tego autora w pewnych kwestiach. Uważam jednak, że ten zbiór tekstów Zychowicza warto przeczytać, szczególnie wywiady z intelektualistami żydowskimi ponieważ w oficjalnym nurcie ich poglądy pojawiają się zbyt rzadko albo prawie wcale. Autor recenzji akurat w przypadku tej książki po prostu się czepia chociaż.



Odpowiedz

Gość: Akwa |

Wolę wziąć książkę do ręki niż siedzieć przed komputerem i szukać, po czym czytać osobne artykuły lub hasła w wikipedii, dlatego wg mnie zebranie tekstów autora w jedym miejscu i to w formę książki jest dla mnie atutem tej pozycji.



Odpowiedz

Gość: Krzysztof |

jedna uwaga: Polska nie ma dwudziestowiecznej historii.....nawet Slowianie..:)



Odpowiedz

Gość: szarak |

Niestety nie mogę się zgodzić z powyższą recenzją. Książkę przeczytałem z zapartym tchem, jako że nie znałem wcześniej wywiadów Zychowicza. Z książki dowiedziałem się wiele nieznanych mi faktów. Ten zbiór tekstów przełamuje wiele stereotypów na temat zachowań Polaków, Żydów (i nie tylko) w czasie Holokaustu.



Odpowiedz

@szarak Z tym fragmentem również się Pan nie zgadza? "Problem w tym, że są to materiały w większości wtórne, choć osoba nie posiadająca głębszej wiedzy w temacie może odnieść korzyści z lektury „Żydów”, a doświadczony czytelnik może docenić zgromadzenie takiej liczby artykułów jednego autora w jednym miejscu."



Odpowiedz

Gość: „osoba nie posiadająca głębszej wiedzy” Krytyka te |

Bogusław



Odpowiedz

Gość: Klaudia |

Bardzo mi się podobała Pańska recenzja oraz obiektywne podejście. Mój jedyny zarzut to jedynie -prosze pisać częściej :)



Odpowiedz
Łukasz Męczykowski

Doktor nauk humanistycznych, specjalizacja historia najnowsza powszechna. Absolwent Instytutu Historii Uniwersytetu Gdańskiego. Miłośnik narzędzi do rozbijania czołgów i brytyjskiej Home Guard. Z zawodu i powołania dręczyciel młodzieży szkolnej na różnych poziomach edukacji. Obecnie poszukuje śladów Polaków służących w Home Guard.

Wolna licencja – ten materiał został opublikowany na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 3.0 Polska.

Redakcja i autor zezwalają na jego dowolny przedruk i wykorzystanie (również w celach komercyjnych) pod następującymi warunkami: należy wyraźnie wskazać autora materiału oraz miejsce pierwotnej publikacji – Portal historyczny Histmag.org, a także nazwę licencji (CC BY-SA 3.0) wraz z odnośnikiem do jej postanowień. W przypadku przedruku w internecie konieczne jest także zamieszczenie dokładnego aktywnego odnośnika do materiału objętego licencją.

UWAGA: Jeśli w treści artykułu nie zaznaczono inaczej, licencja nie dotyczy ilustracji i filmów dołączonych do materiału – w kwestii ich wykorzystania prosimy stosować się do wskazówek w opisie pod nimi lub – w razie ich braku – o kontakt z redakcją: redakcja@histmag.org