Autor: Iwona Szymichowska
Tagi: Recenzje, Historia społeczna, Historia kobiet, Książki, 1945-1989, Polska
Opublikowany: 2020-12-06 11:46
Licencja: wolna licencja

Anna Dobrowolska – „Zawodowe dziewczyny. Prostytucja i praca seksualna w PRL” – recenzja i ocena

Jak wyglądała prostytucja w okresie PRL? Dlaczego kobiety świadczące usługi seksualne nazywano „gruzinkami” lub „dewizkami”? Anny Dobrowolskiej w swojej książce podejmuje temat tabu i proponuje nowe spojrzenie na historię pracy seksualnej.

Anna Dobrowolska – „Zawodowe dziewczyny. Prostytucja i praca seksualna w PRL” – recenzja i ocena

Anna Dobrowolska
„Zawodowe dziewczyny. Prostytucja i praca seksualna w PRL”
Ocena: 9
44,90 zł
Wydawca: Wydawnictwo Krytyki Politycznej
Rok wydania: 2020
Okładka: twarda okładka
Liczba stron: 240
Format: 205x145 mm
ISBN: 978-83-66586-32-1
EAN: 9788366586321

Anna Dobrowolska jest historykiem, doktorantką Uniwersytetu Oksfordzkiego oraz laureatką Diamentowego Grantu MNISW na badania nad przemianami obyczajowości w powojennej Polsce. W trakcie studiów podejmowała w swoich pracach dyplomowych temat historii prostytucji i pracy seksualnej w PRL, które stały się bazą publikacji „Zawodowe dziewczyny. Prostytucja i praca seksualna w PRL”. Autorka dokonała wnikliwej analizy źródeł, oparła się na dokumentach milicujnych, wypowiedziach specjalistów oraz prasie, radiu i filmie, przyjmując za ramy badawcze lata 1945-1989.

Celem publikacji nie było odtworzenie historii prostytucji i pracy seksualnej w wybranym przez autorkę okresie, ale zbadanie dyskursu jaki towarzyszył tematowi, sposobu, w jaki był poruszany w debacie publicznej i kreowania wizerunku kobiet świadczących usługi seksualne na przestrzeni opisywanych dekad. Książka niejako uzupełnia lukę w historii społecznej PRL, nie tylko poprzez wybór tematu, ale także sposób jego opracowania. Badania skupiają się na ukazaniu sprawczości kobiet wykonujących pracę seksualną, upodmiotowieniu ich, pokazaniu jak kobiety trudniące się prostytucją podchodziły do swojego zajęcia, jakie były powody obrania przez nie takiej drogi i jak się czuły w związku z podjętym wyborem. W tym celu autorka przytacza na początku każdego rozdziału ich wypowiedzi, które stają się punktem wyjściem do dalszej analizy. Finalnie otrzymujemy rzetelnie skonstruowany aparat naukowy, bogatą bibliografię, przypisy oraz ilustracje.

Szczegółowa analiza rozumienia prostytucji i zmian jakie zachodziły na przestrzeni dziesięcioleci, również w warstwie językowej, zawarta została w pięciu rozdziałach. Autorka skupia się na sposobie mówienia i opisywania kobietach świadczących usługi seksualne po wojnie, na ile temat obecny był w debacie publicznej i jak przekładało się to na sytuację kobiet. Ciekawym zagadnieniem podejmowanym kilkukrotnie w książce jest legalność prostytucji i podejście do niej władzy oraz organów ścigania.

Książka przedstawia zmiany postawy wobec pracy seksualnej w różnych dekadach PRL, jak przekładały się na traktowanie pracownic seksualnych, za każdym razem wychodząc od wpływu dyskursu i analizy podejmowania tematu na różnych szczeblach władzy oraz w środkach masowego przekazu. Ważną kwestią, o ile nie najważniejszą, jest owa sprawczość, o której mówi autorka, przejawiająca się w zmianach terminologii przez same bohaterki książki, sposobie mówienia o swojej pracy, określaniu siebie, działaniach które podejmowały. Każda dekada i każdy okres PRL wyróżniał się innymi określeniami, takimi jak „gruzinki”, „lokalówki”, „dewizówki” czy „mewki”, które były nie tylko znakiem czasów, ale też stygmatyzowały mniej lub bardziej kobiety świadczące usługi seksualne. Publikacja szeroko i wnikliwie omawia tę terminologię, wskazując na różnice między nimi oraz traktowanie i postrzeganie kobiet pracujących w różnych środowiskach.

Poszczególne rozdziały opisują temat chronologicznie, ale każdy z nich zwraca uwagę na inny aspekt, wpisując pracę seksualną w szerszy kontekst historyczny, osadzając ją w zmieniających się realiach epoki. Wiele miejsca poświęcono sprawom języka, terminologii, co wynika z obranej przez autorkę perspektywy badawczej i pokazuje jak wielki wpływ na dyskurs miały nie tylko czasy, w których go prowadzono, ale także osoby, które nadawały mu ton. Książka jest ważnym głosem w badaniach nad prostytucją w PRL, uzupełniając historię społeczną o ten tabuizowany często temat i pokazując obyczajowość epoki w nowym świetle. Jedynym drobnym mankamentem książki jest skupienie na analizie źródeł dotyczących Warszawy i innych większych miast. Autorka jest tego w pełni świadoma, jednak dalsze badania wymagają czasu.

Praca Anny Dobrowolskiej wnikliwie i rzetelnie przedstawia temat prostytucji i pracy seksualnej w PRL, pokazując nowe spojrzenie na zagadnienie analizując je przez pryzmat dyskursu. Oddanie głosu kobietom, pokazanie ich pespektywy sprawia, że książka jest nie tylko istotnym uzupełnieniem badań nad obyczajowością i życiem epoki, ale także interesującą i ważną pozycją dla kobiecej historii w Polsce. Gorąco polecam!

Zainteresowała Cię nasza recenzja? Zamów książkę Anny Dobrowolskiej – „Zawodowe dziewczyny. Prostytucja i praca seksualna w PRL” bezpośrednio pod tym linkiem, dzięki czemu w największym stopniu wesprzesz działalność wydawcy lub w wybranych księgarniach internetowych:

Śledź nas!
Komentarze
lub zaloguj się za pośrednictwem konta Google

O autorze
Iwona Szymichowska
Absolwentka historii sztuki i studentka filologii germańskiej. Interesuje się sztuką dawną oraz popkulturą.

Wszystkie teksty autora

Polecamy artykuł...
Pierwszy polski portal historyczny
ISSN: 1896-8651
Wydawca portalu
Michał Świgoń PROMOHISTORIA
ul. Koźmiana 2/89
01-606 Warszawa
m.swigon@histmag.org
NIP 626-281-54-56
Numer konta: PL 33 1140 2004 0000 3802 7410 0716
Patronaty
Jak uzyskać patronat
Kontakt z redakcją
Mateusz Balcerkiewicz
redaktor naczelny
redakcja@histmag.org
Reklamuj się u nas
Oferta reklamowa
Konkursy
Nasze konkursy