Christopher R. Browning – „Zwykli ludzie. 101. Rezerwowy Batalion Policji i ostateczne rozwiązanie w Polsce” – recenzja i ocena

Kiedy mówi się lub myśli o masowych mordach dokonywanych przez oddziały niemieckie zwykle dochodzi do konstatacji, że służący w nich żołnierze musieli być bestiami w ludzkiej skórze. Sadystami, którym rasistowski i ludobójczy system dał możliwość realizacji swoich chorych pasji. Jednak rzeczywistość nie jest aż tak prosta i... komfortowa.

Christopher R. Browning – „Zwykli ludzie. 101. Rezerwowy Batalion Policji i ostateczne rozwiązanie w Polsce” – recenzja i ocena

Christopher R. Browning
Zwykli ludzie. 101. Rezerwowy Batalion Policji
Ocena: 9
49,90 zł
Tytuł oryginalny: Ordinary Men
Wydawca: Dom Wydawniczy Rebis
Tłumaczenie: Piotr Budkiewicz
Okładka: całopapierowa
Liczba stron: 384
Seria: Historia
Data i miejsce wydania: 1 (2019)
Premiera: 2019-08-28
Format: 150x225
ISBN: 978-83-8062-531-0

Christopher R. Browning jest profesorem historii University of North Carolina. Brał udział w opracowywaniu wielotomowej pracy o dziejach Holokaustu wydanej przez Instytut Yad Vashem. Polskiemu czytelnikowi znany jest z książek Pamięć przetrwania i Geneza „ostatecznego rozwiązania”. Jednak najsłynniejszą i najbardziej dyskutowaną książką jego autorstwa są Zwykli ludzie. 101. Rezerwowy Batalion Policji i „ostateczne rozwiązanie” w Polsce, której II wydanie poprawione i uzupełnione trafiło do rąk czytelników.

101. Rezerwowy Batalion Policji przed Wrześniem 1939 stacjonował w Hamburgu był zbieraniną odzwierciedlającą pełny przekrój niemieckiego społeczeństwa: kupcy, rzemieślnicy, piekarze, stateczni ojcowie rodzin w średnim wieku. Członków NSDAP jest wśród nich zdecydowana mniejszość. Ot, gromada szanowanych mieszczan, w większości obywateli hanzeatyckiego miasta Hamburg. W czerwcu 1942 r zostali wysłani do okupowanej Polski, gdzie niebawem stali się jednym z ogniw masowego terroru i Zagłady.

125 nadzwyczaj szczegółowych zeznań z ogólnej liczby 210 protokołów przesłuchań dokonanych w ramach postępowania prowadzonego w latach 1962-1972 przez prokuraturę w Hamburgu pozwoliło na dokonanie przez Browninga wstrząsającej analizy zmian, jakie zaszły w policjantach. Tylko niewielu z nich nie przekształciło się w masowych, można by rzec, że zawodowych morderców. Członkowie 101. Rezerwowego Batalionu Policji po początkowych problemach całkowicie podporządkowali się wydawanym im rozkazom przystępując do kolejnych egzekucji Żydów. Swoje zadania wykonywali beznamiętnie i dokładnie.

Recenzowana pozycja to przede wszystkim studium uwarunkowań i okoliczności, które umożliwiły tym szarym, przeciętnym hamburskim ojcom i mężom stać się brutalnymi oprawcami. Doskonale koresponduje to z badaniami Stanleya Milgrama i Philipa Zimbardo. Nie jest to również lektura prosta, bowiem nie pozostawia zbyt wiele nadziei na to, że takie bestialstwo, jak działania podejmowane przez 101. Rezerwowy Batalion Policji wymaga określonej, zachwianej konstrukcji psychicznej.

Wydanie II poprawione i uzupełnione zawiera część zatytułowaną „Dwadzieścia pięć lat później” zawierającą analizę między innymi obecnego stanu wiedzy o działalnościach batalionów policji na Wschodzie i ich zaangażowanie w Holokaust. Bowiem w chwili ukazania się Zwykłych ludzi była to praca pionierska, która w sposób nowatorski podchodziła do kwestii motywacji i psychologicznej konstrukcji ludobójców. Spotkała się z wielką krytyką głównie ze strony Daniela Goldhagen, który takie ujęcie sprawy uważał prawie za policzek dla ofiar.

Ciekawym fragmentem jest również ten poświęcony dokumentacji fotograficznej zbrodni. Po dwudziestu pięciu latach od pierwszego wydania pracy Browninga zbiory archiwalnej zostały lepiej opracowane, a niektóre instytucje wzbogaciły się o zdjęcia pochodzące z prywatnych kolekcji. Dzięki temu możemy dzisiaj w pełniejszy sposób poznać działalność batalionów policji oraz spojrzeć na twarze katów. To niewątpliwie dodatkowy atut w historiografii ludobójstwa.

Zwykli ludzie. 101. Rezerwowy Batalion Policji i „ostateczne rozwiązanie” w Polsce choć jest wznowieniem, to zawiera nowe, ciekawe uzupełnienia klasycznej już pozycji. Dlatego warto się z nią zapoznać, nawet jeśli egzemplarz z 1992 r. mamy dokumentnie zaczytany.

Zainteresowała Cię nasza recenzja? Zamów książkę Christophera R. Browninga – „Zwykli ludzie. 101. Rezerwowy Batalion Policji i ostateczne rozwiązanie w Polsce” bezpośrednio pod tym linkiem, dzięki czemu w największym stopniu wesprzesz działalność wydawcy lub w wybranych księgarniach internetowych:

Śledź nas!
Komentarze

O autorze
Daria Czarnecka
Socjolog i historyk, laureatka Konkursu im. Władysława Pobóg-Malinowskiego na Najlepszy Debiut Historyczny Roku 2012. Bibliofil nie nadający się już do leczenia. Z zamiłowaniem i pasją zajmująca się historią II wojny światowej i militariami, dodatkowo specjalistka od ludobójstwa (w teorii, nie w praktyce) i ścigania zbrodniarzy wojennych.

Wszystkie teksty autora

Pierwszy polski portal historyczny
ISSN: 1896-8651
Wydawca portalu
Michał Świgoń PROMOHISTORIA
ul. Koźmiana 2/89
01-606 Warszawa
telefon: 692 929 681
m.swigon@histmag.org
NIP 626-281-54-56
Numer konta: PL 33 1140 2004 0000 3802 7410 0716
Patronaty
Jak uzyskać patronat
Kontakt z redakcją
Mateusz Balcerkiewicz
redaktor naczelny
redakcja@histmag.org
telefon: 798 537 653
Reklamuj się u nas
Oferta reklamowa
Konkursy
Nasze konkursy