Autor: Katarzyna Nakonieczna
Tagi: Recenzje, Historia społeczna, Książki, II wojna światowa, Polska, Niemcy, Austria, Szwajcaria
Opublikowany: 2021-02-15 11:50
Licencja: wolna licencja

David Serrano Blanquer – „Dziewczynka z walizki. Historia dwóch sióstr rozdzielonych przez wojnę” – recenzja i ocena

Półtoraroczna Żydówka uratowana z getta i młoda dziewczyna – bohaterka powstania warszawskiego. Urugwaj i Polska. Pamięć i tęsknota. Co łączy te pojęcia? Można się o tym przekonać sięgając po książkę Davida Serrano Blanquera „Dziewczynka z walizki. Historia dwóch sióstr rozdzielonych przez wojnę”.

David Serrano Blanquer – „Dziewczynka z walizki. Historia dwóch sióstr rozdzielonych przez wojnę” – recenzja i ocena

David Serrano Blanquer
„Dziewczynka z walizki. Historia dwóch sióstr rozdzielonych przez wojnę”
Ocena: 6
39,90 zł
Wydawca: Bellona
Okładka: miękka
Liczba stron: 270
Format: 135×215 mm
EAN: 9788311160934

Gdy Giza Alterwajn zostaje wyniesiona z getta warszawskiego w walizce, nie ma jeszcze świadomości, że właśnie otrzymała szansę na życie. Niemowlę trafia pod opiekę wielodzietnej rodziny Ślązaków, gdzie zostaje przyjęta jak kolejna córka. Następne lata w okupowanym mieście upływają jej pod znakiem ciepła i miłości, o które tak trudno w niepewnych czasach. Rok 1945 to kolejny początek w życiu bohaterki. Wojna zabrała jej rodziców i nadwątliła zdrowie. Dziewczynka trafiła do krewnych, którzy postanowili zabrać ją z oswojonej przystani. Od tej pory Giza nie zadaje pytań. Musi być posłuszna i wdzięczna. Podświadomie nakazuje jej to piętno ocalałej, z którym niełatwo się zmierzyć. Gdy trauma jest nieprzepracowana, a rany w każdej chwili mogą się otworzyć, na jaw wychodzi przeszłość, która na nowo połączy dwa światy.

Historia Gizy Alternwajn została spisana przez Blanquera w specyficzny sposób. Tworząc narrację odautorską, pisarz opowiada o swoich doświadczeniach w spotkaniu z ocalałymi. Jako człowiek urodzony w latach sześćdziesiątych, odkrywa odłożoną na bok historię i próbuje zrozumieć motywacje swoich bohaterów. Przeszłość wojenna jest brutalna i skomplikowana. Aby ją odtworzyć, autor rozmawia z jej świadkami. Nawiązując więzi, sprawia, że zaciśnięte od milczenia usta otwierają się. Opisując swoje relacje z Gizą, autor nie tylko odkrył niezwykłą historię, ale również pokazał, że przeszłości nie da się wymazać. Gdy ocalała kobieta woli po prostu nic nie wiedzieć, kilkanaście tysięcy kilometrów dalej pewna rodzina nie potrafi zapomnieć. Mowa oczywiście o rodzinie Ślązaków, która tęskni i chce poznać losy swojej małej – ulubienicy domu.

Istotną kwestią podjętą w recenzowanej książce jest próba konfrontacji z demonami przeszłości. Świadectwa ocalałych przez lata były skrupulatnie gromadzone i zapisywane, ale nie wszyscy mogą lub chcą się z nimi skonfrontować. Potrzebny jest czas albo zwykła rozmowa, której pisarz tak bardzo pragnie. Ale to właśnie problematyka pamięci jest szczególnie uderzająca w całej opowieści. Gówna bohaterka woli nie wiedzieć i nie pamiętać, jednocześnie tworząc fałszywe wyobrażenia na temat okupacji. Jej spostrzeżenia udowadniają, jak potrzebne jest dążenie do prawdy i konstruowanie rzetelnego przekazu. O dziwo, jeszcze bardziej potwierdzają to swobodne rozważania autora. Jako przedstawiciel innego pokolenia i innej narodowości, Blanquer podąża śladami Holocaustu. Dawny obóz koncentracyjny Auschiwitz i Warszawa to tylko niektóre miejsca, w jakich poszukuje śladów swoich bohaterów i próbuje doświadczyć minionych lat. Ta próba wychodzi mu jednak z różnym skutkiem.

Blanquerowi – osobie zanurzonej w badaniach nad prześladowaniem Żydów – można zarzucić pewną pobieżność oraz budowanie nierzeczywistego obrazu minionych wydarzeń. Hiszpan, przyjeżdżając po raz pierwszy do Polski, na podstawie kilku przesłanek tworzy wizerunek Polaków zacierających pamięć o przeszłości. Wydaje mu się, że jesteśmy narodem unikającym ciężkich wspomnień i nie dbamy w sposób wystarczający o zachowanie i wyeksponowanie śladów niemieckich zbrodni. To jest podstawowa uwaga w kierunku myślenia hiszpańskiego badacza i myślę, że wielu czytelników się ze mną zgodzi. Jednak murów dawnego getta nie da się tak po prostu przestawić w inne, bardziej widoczne miejsce…

W pewnym momencie lektury można również odnieść wrażenie, że autor czyni z siebie głównego bohatera opowieści. Zmienia to zupełnie perspektywę czytelnika, który przyzwyczajony jest do treści reportażowych, gdzie sam twórca odsuwa się na dalszy plan. Z pewnością taka konwencja ogranicza przestrzeń bohaterom, jednak nie należy z tego czynić zarzutu. W tym ujęciu odbiorca może podjąć próbę zrozumienia dramatu wojny z perspektywy osoby, która wojny nie doświadczyła. I poznania emocji towarzyszących tej osobie.

Pomimo pewnych zarzutów, książka zasługuje na uwagę. Co prawda to kolejna w ostatnim czasie pozycja o Holokauście, ale również kolejna, niezwykła historia, którą napisało życie. „Dziewczynka w walizce” łączy przeszłość z teraźniejszością. Łączy również odmienne narodowości i pokolenia. Tym samym staje się kolejnym świadectwem, które dzięki zapisanym słowom nigdy nie zaginie.

Zainteresowała Cię nasza recenzja? Zamów książkę Davida Serrano Blanquera „Dziewczynka z walizki. Historia dwóch sióstr rozdzielonych przez wojnę” bezpośrednio pod tym linkiem, dzięki czemu w największym stopniu wesprzesz działalność wydawcy lub w wybranych księgarniach internetowych:

Śledź nas!
Komentarze
lub zaloguj się za pośrednictwem konta Google

O autorze
Katarzyna Nakonieczna
Studentka historii na Uniwersytecie Marii Curie - Skłodowskiej w Lublinie. Interesuje się literaturą, społeczeństwem i eksplorowaniem przeszłości.

Wszystkie teksty autora

Pierwszy polski portal historyczny
ISSN: 1896-8651
Wydawca portalu
Michał Świgoń PROMOHISTORIA
ul. Koźmiana 2/89
01-606 Warszawa
telefon: 692 929 681
m.swigon@histmag.org
NIP 626-281-54-56
Numer konta: PL 33 1140 2004 0000 3802 7410 0716
Patronaty
Jak uzyskać patronat
Kontakt z redakcją
Mateusz Balcerkiewicz
redaktor naczelny
redakcja@histmag.org
telefon: 798 537 653
Reklamuj się u nas
Oferta reklamowa
Konkursy
Nasze konkursy