Autor: Daria Czarnecka
Tagi: II wojna światowa, Książki, Sylwetki i biografie, Judaistyka, Historia społeczna, Recenzje, 1945-1989
Opublikowany: 2014-02-24 22:20
Licencja: wolna licencja

Eva Mozes Kor, Lisa Rojany Buccieri – „Przetrwałam. Życie ofiary Josefa Mengele” – recenzja i ocena

Bliźnięta dr. Mengele – takim terminem określa się żydowskie bliźnięta obojga płci, które zostały podczas selekcji na rampie w KL Auschwitz II-Birkenau wybrane przez dr. Josefa Mengele, słynnego Anioła Śmierci. Wybór ten uchronił dzieci przed śmiercią w komorze gazowej, nie uchronił jednak przed okrucieństwem zwyrodniałego systemu obozów śmierci. Choć pozwolono im żyć, ich wyrok po prostu został odroczony do czasu, aż nie zostały zabite przez nieludzkie pseudomedyczne eksperymenty.

Eva Mozes Kor, Lisa Rojany Buccieri
Przetrwałam. Życie ofiary Josefa Mengele
Ocena: 10
32,00 zł
Wydawca: Prószyński i S-ka
Rok wydania: 2014
Okładka: miękka
Liczba stron: 170
Format: 150 x 211 mm
ISBN: 978-83-7839-704-5

Chyba najsłynniejszym filmem dokumentalnym o wyzwoleniu Auschwitz jest wyświetlany w Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu obraz autorstwa sowieckich operatorów kroniki wojennej. Co roku jest on oglądany przez ponad milion odwiedzających, stanowiąc niejako wstęp do tego, co zobaczą po przekroczeniu bramy „Arbeit macht frei”. Na jednym z ujęć widać dzieci idące drogą pomiędzy drutami KL Auschwitz I. Kolumna bezimiennych małych więźniów ubranych w za duże obozowe pasiaki, wybiedzonych i wystraszonych. Są anonimowi. Jednak dzięki najnowszej publikacji wydawnictwa Prószyński i S-ka dwie dziewczynki odzyskują imiona. W pierwszym rzędzie, trzymając za rękę pielęgniarkę, idą Eva i Miriam Mozes z Siedmiogrodu. Jedne z bliźniąt Mengelego.

Eva Mozes Kor, pochodząca z Siedmiogrodu Żydówka, trafiła do Auschwitz II-Birkenau z transportem Żydów węgierskich (podczas wojny północna część Siedmiogrodu została oddana Węgrom). Z całej rodziny przeżyła tylko ona i jej siostra bliźniaczka Miriam. Obie, dziesięcioletnie wówczas dziewczynki, zostały wybrane przez dr. Josefa Mengele do prowadzonych przez niego eksperymentów medycznych. Podczas pobytu w obozie były poddawane niezliczonej liczbie badań i dokonywanych iniekcji nieznanych po dzień dzisiejszy substancji. W wyniku jednej z takich iniekcji Eva ciężko zachorowała. Jednak żelazna wola przeżycia i poczucie odpowiedzialności za los siostry, tak niespotykane u dziesięcioletniego dziecka, spowodowały, że wbrew rokowaniom Eva ocalała. Jej zaradność i umiejętność adaptacji do warunków obozowych pozwoliły jej nawet na rzecz wydawałoby się niemożliwą. Wyrwała swoją siostrę bliźniaczkę ze stanu tzw. muzułmaństwa, a więc często występującego w obozach koncentracyjnych stanu otępienia zarówno w sferze psychicznej, jak i fizycznej. Muzułmaństwo prowadziło w przeważającej liczbie przypadków do śmierci.

27 stycznia 1945 r. dziewczynki zostały wyzwolone przez Armię Czerwoną. To jednak nie był koniec ich trudnej drogi. Zostały na świecie całkiem same. Nie żyli rodzice i starsze siostry. Poznały również gorycz powrotu do pustego, rozszabrowanego domu, życie pod rządami partii komunistycznej oraz wrogość w stosunku do powracających Ocalonych. Dopiero wyjazd do brata ich ojca do Izrael pomógł im nieco wrócić do w miarę normalnego życia. Jednak piętno obozu ciągnęło się za nimi. W wyniku eksperymentów medycznych nerki Miriam nie rosły, co powodowało kłopoty z ich wydolnością. Eva nie umiała odnaleźć się w społeczeństwie amerykańskim, co czyniło z niej obiekt kpin i nie ułatwiało relacji jej dzieci z rówieśnikami. Najlepszą terapią okazało się mówienie o tym, co ją spotkało w Auschwitz. Wspólnie z siostrą w 1984 r. odnalazła kilka żyjących ofiar eksperymentów i założyła organizację CANDLES („Children of Auschwitz Nazi Deadly Lab Experiments Survivors”).

Książka Przetrwałam. Życie ofiary Josefa Mengele jest bardziej przystępną formą wydanego przez Evę Mozes Kor pamiętnika Echoes From Auschwitz: Dr. Mengele’s Twins, The story of Eva and Miriam Mozes. Zamiarem autorek było opowiedzenie historii dwóch dziesięcioletnich dziewczynek w sposób trafiający do młodego czytelnika. Ten zamiar został zrealizowany w stu procentach. Książkę, pomimo okropności zawartych w niej doświadczeń, czyta się bardzo łatwo. Przystępny język, oddający mentalność dziesięcioletniego dziecka i jego zmieniającego się świata tylko ułatwia odbiór. Dodatkowo książka wzbogacona jest reprodukcjami zdjęć rodziny, a także tych ukazujących KL Auschwitz. Szczególne wrażenie robi zatrzymany kadr z sowieckiego filmu dokumentalnego, gdzie spośród dzieci zgromadzonych przy obozowych drutach widać twarze Evy i Miriam.

Jeśli jakakolwiek książka współczesna powinna trafić do kanonu lektur szkolnych, to jest nią bez wątpienia recenzowana pozycja. Zakończenie przez Evę Mozes Kor opowiadania o swoim życiu przesłaniem do młodego człowieka czyni z niej doskonałe świadectwo Epoki Pieców i zwycięstwa nad próbą podeptania godności ludzkiej. Jest to książka, która nigdy się nie zdezaktualizuje i, dobrze wykorzystana, bez wątpienia stanie się jednym z elementów wychowania młodego człowieka.

Zobacz też:

Redakcja i korekta: Agnieszka Kowalska

Śledź nas!
Komentarze
lub zaloguj się za pośrednictwem konta Google

O autorze
Daria Czarnecka
Socjolog i historyk, laureatka Konkursu im. Władysława Pobóg-Malinowskiego na Najlepszy Debiut Historyczny Roku 2012. Bibliofil nie nadający się już do leczenia. Z zamiłowaniem i pasją zajmująca się historią II wojny światowej i militariami, dodatkowo specjalistka od ludobójstwa (w teorii, nie w praktyce) i ścigania zbrodniarzy wojennych.

Wszystkie teksty autora

Pierwszy polski portal historyczny
ISSN: 1896-8651
Wydawca portalu
Michał Świgoń PROMOHISTORIA
ul. Koźmiana 2/89
01-606 Warszawa
telefon: 692 929 681
m.swigon@histmag.org
NIP 626-281-54-56
Numer konta: PL 33 1140 2004 0000 3802 7410 0716
Patronaty
Jak uzyskać patronat
Kontakt z redakcją
Mateusz Balcerkiewicz
redaktor naczelny
redakcja@histmag.org
telefon: 798 537 653
Reklamuj się u nas
Oferta reklamowa
Konkursy
Nasze konkursy