Opublikowano
2012-05-04 23:03
Licencja
Wolna licencja

Francuscy przywódcy – sylwetki

W niedzielę 6 maja we Francji rozstrzygnie się druga tura wyborów prezydenckich. Do walki stanie urzędujący prezydent Nicolas Sarkozy oraz lider Partii Socjalistycznej François Hollande. Przy tej okazji warto przypomnieć sylwetki pięciu francuskich przywódców, którzy naszym zdaniem w ciągu ostatnich 140 lat odcisnęli znaczące piętno na polityce Republiki.


Strony:
1 2

Adolphe Thiers

Silnych prezydentów Francja posiadała również w XIX w. Człowiekiem, którego uznać można za jednego z „ojców III Republiki” (trwającej do 1940 r.) był bez wątpienia Adolphe Thiers.

Urodzony w 1797 r. Louis Adolphe Thiers wszedł do polityki francuskiej w czasie rewolucji lipcowej 1830 r. jako wydawca dziennika „National” i aktywny uczestnik obalenia Burbonów. Od 1832 r. był ministrem spraw wewnętrznych Francji, sprzeciwiającym się radykalnym republikanom. W okresie późniejszym pełnił także funkcję ministra spraw zagranicznych oraz (dwukrotnie, na kilka miesięcy) obejmował stanowisko premiera (1836 i 1840). Był przeciwnikiem Ludwika Napoleona (późniejszego cesarza Napoleona III), okresowo aresztowanym z rozkazu nowego władcy Francji. W tym czasie rozwinął swoją działalność naukową jako historyk, pisząc prace poświęcone epoce napoleońskiej.

Do wielkiej polityki wrócił w 1870 r., sprzeciwiając się wojnie z Prusami. Po załamaniu się II Cesarstwa włączył się w kierowanie działaniami „nowego” państwa. Doprowadził do kapitulacji Francji przed Prusami, co przyśpieszyło zakończenie od początku przegranej wojny. 17 lutego 1871 r. został wybrany głową państwa w miejsce generała Louisa Julesa Trochu. Twardo sprzeciwił się lewicowej rewolucji, która wybuchła w marcu tego samego roku w Paryżu i przeszła do historii jako Komuna Paryska. W zdecydowany sposób stłumił bunt, za co otrzymał przydomek „Krwawego Karła”. 30 sierpnia 1871 r. wybrany tymczasowym prezydentem Republiki. Szybko doprowadził do spłacenia kontrybucji nałożonej po wojnie 1870 r. przez Niemcy. Z powodu mocnego charakteru popadł w konflikt z innymi siłami politycznymi, które zmusiły go do rezygnacji z urzędu 24 maja 1873 r. Jego miejsce zajął dowódca wojskowy z czasów Napoleona III, marszałek Patrice Mac-Mahon. Thiers przez kolejne cztery lata zasiadał jeszcze w parlamencie, sporadycznie angażując się w wielką politykę. Zmarł 3 września 1877 r.

Georges Clemenceau

Francuzi w swej historii mieli także kilku zdolnych premierów, którym zawdzięczają swoje wielkie sukcesy. Najważniejszym z nim był bez wątpienia Georges Clemenceau – jeden z ludzi, którzy wygrali dla Francji I wojnę światową.

Urodził się w 1841 r. w Wandei, od 1858 r. studiował w Paryżu medycynę. W latach 60. XIX w. zaangażował się politycznie jako dziennikarz i krytyk Napoleona III. Zmuszony do emigracji, od 1865 r. przebywał w Nowym Jorku, gdzie pracował jako lekarz. Wrócił do kraju po upadku II Cesarstwa, był aktywny w czasie trwania Komuny Paryskiej, jednak pozostał wierny III Republice. Od 1876 r. był członkiem parlamentu związanym z lewicową Partią Radykalną. Dobrze rozwijająca się kariera polityczna została przerwana na początku lat 90. w wyniku ujawnienia jego związku z tzw. aferą panamską. W wyborach 1893 r. nie uzyskał reelekcji.

Do polityki wrócił przy okazji afery Dreyfusa – oficera żydowskiego pochodzenia wrobionego w 1894 r. w rzekome szpiegostwo na rzecz Niemców i skazanego na pobyt w ciężkim więzieniu w Gujanie Francuskiej. Clemenceau jako wydawca gazety „L'Aurore” („Świt”) udostępnił jej łamy Emilowi Zoli, który w 13 stycznia 1898 r. opublikował na łamach czasopisma list otwarty w obronie niesłusznie skazanego Dreyfusa. Również były parlamentarzysta zaangażował się w działania na rzecz rewizji niesprawiedliwego wyroku. Przyniosło mu to popularność i pozwoliło w 1902 r. ponownie uzyskać mandat senatora. W 1906 r. został ministrem spraw wewnętrznych w lewicowo-republikańskim rządzie Ferdinanda Sarriena. W tym samym roku objął funkcję premiera Francji. Zasłużył się przede wszystkim umocnieniem „entente cordiale” („serdecznego porozumienia”) z Wielką Brytanią i rozciągnięciem tego sojusz na Rosję. W 1909 r. ustąpił ze stanowiska. W późniejszym okresie wiele podróżował, wrócił także do wydawania prasy.

Po wybuchu I wojny światowej stał w opozycji do polityki ówczesnych rządów Francji, jednak 16 listopada 1917 r. został ponownie premierem oraz ministrem wojny. Przełamał pesymistyczne nastroje wśród elit politycznych, nawołując do prowadzenia wojny aż do zwycięstwa. Popularność przyniosły mu również wizyty na pierwszej linii frontu, podczas których wiele rozmawiał z żołnierzami. Dzięki jego zdecydowanej postawie Francuzi przetrzymali wiosenną ofensywę niemiecką w 1918 r. i skutecznie kontratakowali w drugiej połowie roku, co doprowadziło do podpisania rozejmu i zwycięstwa Francji. 19 lutego 1919 r. szczęśliwie przeżył zamach na własne życie. Był jednym z głównych (obok Davida Lloyda George’a i Woodrowa Wilsona) współtwórców nowego ładu międzynarodowego stworzonego na konferencji wersalskiej. Reprezentował pozytywny stosunek wobec stanowiska polskiej delegacji na konferencji pokojowej. W 1920 r., po przegranej w wyborach prezydenckich, podał się do dymisji i wycofał z polityki. W 1922 r. został odznaczony Orderem Orła Białego. Zmarł 24 listopada 1929 r. w Paryżu.

Zobacz też:

Robert Schuman

Wśród najwybitniejszych premierów Francji nie może zabraknąć oczywiście również Roberta Schumana, wybitnego dyplomaty i „ojca założyciela” Unii Europejskiej.

(źródło: Deutsches Bundesarchiv, sygn. Bild 183-19000-2453, opublikowano na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 3.0 Niemcy).

Schuman urodził się w 1886 r. w Luksemburgu, jednak niedługo po urodzeniu jego rodzina zamieszkała w Lotaryngii, skąd pochodziła. Przyszły minister i premier Francji wychowywał się więc jako poddany Cesarza Niemieckiego. Otrzymał bardzo dobre wykształcenie, studiując m.in. w Strasburgu, Bonn, Monachium i Berlinie. W 1919 r. Lotaryngia powróciła do Francji, a sam Schuman zaangażował się politycznie, uzyskując w tym samym roku mandat deputowanego do Zgromadzenia Narodowego. W 1940 r. współpracował z wojennym rządem Paula Reynauda. Po upadku Francji był czasowo aresztowany przez Gestapo, później zaś przetrzymywany w areszcie domowym. W 1942 r. uciekł z niego i włączył się w działalność ruchu oporu.

Po wojnie był jednym z liderów chrześcijańsko-demokratycznego Ludowego Ruchu Republikańskiego. W 1947 r. został ministrem finansów w koalicyjnym rządzie Paula Ramadiera, w listopadzie tego roku sam objął urząd premiera Francji. Sprawował go do lipca 1948 r. W tym samym roku objął tekę ministra spraw zagranicznych, kierując dyplomacją francuską do 1953 r. We wrześniu 1948 r. przez niecały tydzień ponownie sprawował funkcję premiera. 9 maja 1950 r. przedstawił plan powiązania produkcji stali i wydobycia węgla Francji i RFN, co miało zintegrować gospodarki obydwu państw i poddać kontroli przemysł zbrojeniowy. W wyniku realizacji planu powstała Europejska Wspólnota Węgla i Stali, stanowiąca zaczątek Wspólnot Europejskich. Schuman, razem z Jeanem Monnetem i Konradem Adenaurem jest uznawany za ojca integracji europejskiej. Odegrał też ważną rolę we współtworzeniu Paktu Północnoatlantyckiego. W latach 1958-1960 był pierwszym przewodniczącym Zgromadzenia Parlamentarnego Wspólnot Europejskich. Zmarł 4 września 1963 r. w okolicach Metzu. W 2004 r. Kościół Katolicki rozpoczął jego proces beatyfikacyjny.

Tekst ma więcej niż jedną stronę. Przejdź do pozostałych poniżej.

Polecamy e-book Michała Przeperskiego „Gorące lata trzydzieste. Wydarzenia, które wstrząsnęły Rzeczpospolitą”:

Autor: Michał Przeperski
Tytuł: „Gorące lata trzydzieste. Wydarzenia, które wstrząsnęły Rzeczpospolitą”

Wydawca: PROMOHISTORIA [Histmag.org]

ISBN: 978-83-934630-3-9

Stron: 86

Formaty: PDF, EPUB, MOBI (bez DRM i innych zabezpieczeń)

5,9 zł

(e-book)

Strony:
1 2
Napisz komentarz
Regulamin komentarzy

Gość: uważny |

Wątpię, by \"Lepiej (...) napisać, że De Gaulle był przywódcą \'Wolnych Francuzów\' dla odróżnienia od Francji Vichy\". Wg francuskiej Wiki to na pewno nie jest to samo: La France libre est l\'organisation de résistance fondée par le général de Gaulle à la suite de son appel du 18 juin 1940. Les forces armées ralliées à la France libre furent appelées Forces françaises libres - FFL.



Odpowiedz

Gość |

Partia Radykalna, a właściwie Partia Republikanów, Radykałów i Radykalnych Socjalistów powstała dopiero w 1901 r. Wcześniej radykałowie byli jedynie stronnictwem parlamentarnym. Nie jest fortunne określanie radykałów przełomu XIX i XX jako stricte lewicowych. Trafniejsze wydaje się nazwanie ich centrolewicą lub centrystami z konotacją do socjalliberalizmu. Lepiej chyba napisać, że De Gaulle był przywódcą \"Wolnych Francuzów\" dla odróżnienia od Francji Vichy.



Odpowiedz
Tomasz Leszkowicz

Redaktor działu naukowego, członek redakcji merytorycznej portalu od października 2006 roku, redaktor naczelny Histmag.org od grudnia 2014 roku do lipca 2017 roku. Doktorant w Instytucie Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk. Absolwent Instytutu Historycznego i Instytutu Dziennikarstwa Uniwersytetu Warszawskiego. Były członek Zarządu Studenckiego Koła Naukowego Historyków UW. Specjalizuje się w historii dwudziestego wieku (ze szczególnym uwzględnieniem PRL), interesuje się także społeczno-polityczną historią wojska. Z uwagą śledzi zagadnienia związane z pamięcią i tzw. polityką historyczną (dawniej i dziś). Publikował m.in. w „Mówią Wieki”, „Uważam Rze Historia”, „Pamięci.pl”, „Polityce” oraz „Dziejach Najnowszych”. Oprócz historii pasjonuje go rock i poezja śpiewana, jest miłośnikiem kabaretów, książek Ryszarda Kapuścińskiego i Hansa Helmuta Kirsta oraz gier z serii Europa Universalis.

Wolna licencja – ten materiał został opublikowany na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 3.0 Polska.

Redakcja i autor zezwalają na jego dowolny przedruk i wykorzystanie (również w celach komercyjnych) pod następującymi warunkami: należy wyraźnie wskazać autora materiału oraz miejsce pierwotnej publikacji – Portal historyczny Histmag.org, a także nazwę licencji (CC BY-SA 3.0) wraz z odnośnikiem do jej postanowień. W przypadku przedruku w internecie konieczne jest także zamieszczenie dokładnego aktywnego odnośnika do materiału objętego licencją.

UWAGA: Jeśli w treści artykułu nie zaznaczono inaczej, licencja nie dotyczy ilustracji i filmów dołączonych do materiału – w kwestii ich wykorzystania prosimy stosować się do wskazówek w opisie pod nimi lub – w razie ich braku – o kontakt z redakcją: redakcja@histmag.org