Opublikowano
2019-04-24 10:00
Licencja
Wolna licencja

Geoffrey Hindley – „Saladyn. Pogromca chrześcijaństwa” – recenzja i ocena

Zdobywca Jerozolimy i bohater niezliczonych legend. Jak prezentuje się najnowsza biografia słynnego Saladyna?


Geoffrey Hindley – „Saladyn. Pogromca chrześcijaństwa” – recenzja i ocena

Geoffrey Hindley – „Saladyn. Pogromca chrześcijaństwa” – recenzja i ocena - okładka Autor: Geoffrey Hindley
Tytuł: „Saladyn. Pogromca chrześcijaństwa”
Wydawca: RM
Rok wydania: 2018
Oprawa: miękka
Liczba stron: 224
ISBN: 9788377739228
Cena: 34,99 zł

Ocena naszego recenzenta: 7/10
(jak oceniamy?)
Inne recenzje książek historycznych

Tematyka wypraw krzyżowych cieszy się niemalejącą popularnością i na naszym rynku wydawniczym systematycznie pojawiają się kolejne publikacje poświęcone poszczególnym krucjatom czy też zakonom rycerskim. W dużym stopniu trafiają do nas książki ukazujące perspektywę europejską, ale czasem zdarzają się również prace prezentujące bliżej drugą stronę konfliktu. W ostatnim czasie Wydawnictwo RM dołożyło własną cegiełkę do tego zbioru w postaci biografii poświęconej bodajże najsłynniejszemu z władców muzułmańskich tego okresu: Saladynowi.

Saladyn i zdobycie Jerozolimy

Czytaj dalej...

Geoffrey Hindley był historykiem, badaczem okresu średniowiecza i autorem takich książek jak „A Brief History of the Crusades” (krótka historia wypraw krzyżowych), czy też „Medieval Sieges & Siegecraft” (średniowieczne oblężenia i sztuka oblężnicza). Biografia Saladyna to jego pierwsza publikacja wydana w języku polskim. Co ciekawe jej oryginalny tytuł brzmi „Saladin. Hero of Islam” (czyli bohater islamu), podczas gdy polski tłumacz (wydawca?) zapewne ze względów marketingowych zdecydował się na groźniej brzmiącą wersję: „Saladyn. Pogromca chrześcijaństwa”. Książka na Zachodzie po raz pierwszy ukazała się w 1976 roku, aczkolwiek recenzowana pozycja jest tłumaczeniem późniejszego wydania, uzupełnionego i uaktualnionego o wyniki nowych badań.

Al-Malik an-Nasir Salah ad-Dunja wa-ad-Din Abu al-Muzaffar Jusuf ibn Ajjub ibn Szazi al-Kurdi, czyli Saladyn, był z pochodzenia Kurdem i urodził się w 1137 lub 1138 r. w Tikricie. Początki jego kariery związane są z interwencją jego ojca i wuja w Egipcie. Z polecenia władcy Syrii, Nur ad-Dina, Ajjub ibn-Szazi i Szirkuh w drodze kilku wypraw mieli zapobiec rozszerzeniu wpływów krzyżowców na ten obszar. W wyniku ich interwencji po śmierci ojca i obaleniu Fatymidów Saladyn został mianowany wezyrem oraz namiestnikiem Egiptu. W kolejnych latach udało mu się zjednoczyć kraje muzułmańskie na terytorium Lewantu oraz niemalże doprowadzić do likwidacji Królestwa Jerozolimskiego. Z jednej strony odznaczał się pobożnością i był zagorzałym propagatorem dżihadu oraz wrogiem niewiernych. Z drugiej, jednakże, w zachodniej tradycji zapisał się jako wzór rycerskości, sławiono jego szlachetność, opanowanie i szacunek jaki okazywał swoim wrogom.

Wedle jednej z relacji podczas oblężenia Al-Karak przysłano mu danie z uczty weselnej, która miała miejsce w tym czasie wewnątrz zamku. Saladyn zapytał się, gdzie znajduje się komnata nowożeńców, a następnie zakazał swoim żołnierzom ostrzeliwania tego odcinka muru (chociaż pozostałą część umocnień atakowano równie zaciekle jak dotąd).

Krucjata dziecięca – między historią a mitem

Przełom XII i XIII w. przyniósł ruchowi krucjatowemu prawie same klęski. Najpierw padła Jerozolima, a kolejne wyprawy w latach 1183–1204 nie odniosły sukcesu. W roku 1212 odbyła się kolejna wyprawa krzyżowa, której uczestnicy, pchani religijnym zapałem, także chcieli odbić miasto chrystusowe z rąk niewiernych. Szkopuł w tym, że tym razem krzyżowcami były nieletnie dzieci i młodzież…



Czytaj dalej...

„Saladyn. Pogromca chrześcijaństwa” rozpoczyna się od opisu oblężenia Jerozolimy w 1187 r., której upadek stał się sygnałem do zorganizowania trzeciej wyprawy krzyżowej. W kolejnych rozdziałach autor cofa się w czasie i skupia na zarysowaniu sytuacji politycznej na Bliskim Wschodzie przed narodzinami i w czasach młodości późniejszego sułtana, jak również przygląda prominentnym władcom muzułmańskim przed Saladynem: Zankiemu i Nur ad-Dinowi. Dużą uwagę poświęcono sytuacji w Egipcie, obaleniu Fatymidów i objęciu rządów przez Saladyna. Według Hindleya były to lata decydujące dla jego przyszłych sukcesów. Wówczas zdobywał szlify w zarządzaniu, prowadzeniu wojen oraz intryg, a także rozwinął swoje kluczowe cechy: „zdolność podejmowania właściwych decyzji i upór”. Po śmierci Nur ad-Dina kolejnym krokiem Saladyna do wzmocnienia własnej pozycji na Bliskim Wschodzie było uzyskanie zwierzchności nad najważniejszymi miastami regionu: Damaszkiem, Aleppo i Mosulem. Niezależnie od tego czy prymat w świecie arabskim był dla niego najważniejszym celem czy tylko środkiem zbliżającym do rozprawy z rycerstwem zachodnioeuropejskim, sułtan mógł następnie skupić się na podboju Królestwa Jerozolimskiego.

Ostatnie rozdziały poświęcone zostały prowadzonemu przez sułtana dżihadowi i dążeniu do usunięcia niewiernych z terytorium Lewantu. Hindley ukazuje w jaki sposób Saladyn po śmierci Baldwina IV Trędowatego był w stanie wykorzystać konflikty wewnętrzne pomiędzy Frankami w celu odzyskania zajmowanych przez nich ziem. Drogą intryg, dyplomacji oraz sprytu militarnego doprowadził do rozbicia wojsk chrześcijańskich pod Hittinem w 1187 r. i ograniczenia ziem Królestwa Jerozolimskiego do zaledwie jednego miasta – Tyru. Na kartach książki autor prezentuje kolejne działania wojenne podejmowane przez rycerzy chrześcijańskich: oblężenie Akki, przebieg trzeciej krucjaty oraz rywalizację pomiędzy Ryszardem Lwie Serce a Saladynem. Opowieść kończy się wraz z podpisaniem pokoju w 1192 r., opuszczeniem ziemi świętej przez króla Ryszarda i śmiercią sułtana niecały rok później.

Saladyn „prawy w wierze Józef syn Ajjuba” oczami historiografów

Czytaj dalej...

Biografia Hindleya to książka koncentrująca się w dużej mierze na wydarzeniach politycznych, ukazująca założyciela dynastii Ajjubidów przez pryzmat jego działalności i dokonań. Szczegółowego opisu doczekały się ważniejsze bitwy i działania wojenne (np. bitwa pod Rogami Hittinu, oblężenie Akki). Znacznie mniej dowiedzieć się możemy o jego życiu prywatnym, choć tu na przeszkodzie stać może dostępność źródeł historycznych. Autor stara się analizować posunięcia Saladyna, niejednokrotnie polemizując z innymi historykami i przedstawiając zarówno pozytywy jak i negatywy muzułmańskiego władcy. Ze względu na popularnonaukowy charakter publikacji i jej przystępność książka może zainteresować szerokie grono odbiorców. Niestety jej autor nie ustrzegł się przed drobnymi podknięciami i niekiedy, szczególnie w pierwszych rozdziałach, w narrację wkrada się chaos i nadmierny natłok informacji.

Na koniec warto dodać, że publikację wzbogacono o szereg zdjęć i map ułatwiających rozeznanie się w sytuacji politycznej opisywanego okresu.

Książkę Geoffreya Hindleya polecam wszystkim zainteresowanym tematyką historii średniowiecza i wypraw krzyżowych. Publikacja stanowi ciekawe uzupełnienie literatury rzucającej światło na sytuację państw muzułmańskich podczas krucjat.

Zainteresowała Cię nasza recenzja? Zamów książkę Geoffreya Hindleya „Saladyn. Pogromca chrześcijaństwa”!


Napisz komentarz
Regulamin komentarzy

Gość: Paweł Broda |

Bardzo ciekawa recenzja



Odpowiedz
Rafał Narwojsz

Absolwent historii i anglistyki. Sopocianin. Interesuje się historią prasy i drugiego obiegu w PRL. Miłośnik komiksów i rzemieślniczego piwa.

Wolna licencja – ten materiał został opublikowany na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 3.0 Polska.

Redakcja i autor zezwalają na jego dowolny przedruk i wykorzystanie (również w celach komercyjnych) pod następującymi warunkami: należy wyraźnie wskazać autora materiału oraz miejsce pierwotnej publikacji – Portal historyczny Histmag.org, a także nazwę licencji (CC BY-SA 3.0) wraz z odnośnikiem do jej postanowień. W przypadku przedruku w internecie konieczne jest także zamieszczenie dokładnego aktywnego odnośnika do materiału objętego licencją.

UWAGA: Jeśli w treści artykułu nie zaznaczono inaczej, licencja nie dotyczy ilustracji i filmów dołączonych do materiału – w kwestii ich wykorzystania prosimy stosować się do wskazówek w opisie pod nimi lub – w razie ich braku – o kontakt z redakcją: redakcja@histmag.org