Opublikowano
2014-05-09 12:01
Licencja
Wolna licencja

„Historia ciała”, tom 2 – praca zbiorowa – recenzja

Publikacji doczekał się właśnie drugi tom trylogii opisującej dzieje ludzkiego ciała. To znakomite dzieło wydane zostało pod redakcją Alaina Corbina, francuskiego historyka, wychowanka szkoły Annales, zajmującego się życiem codziennym i umysłowym XIX-wiecznej Francji. Tom ten to prawdziwa uczta intelektualna.


Tytuł: Historia ciała. Tom 2: od Rewolucji do I wojny światowej
Redakcja: Alain Corbain
Przekład: Krystyna Belaid, Tomasz Stróżyński
Wydawca: słowo/obraz terytoria
Rok wydania: 2013
ISBN: 978-83-7453-210-5
Format: 165×235 mm
Oprawa: twarda
Stron: 536
Cena: 96,00 zł

Ocena naszego recenzenta: 10/10
(jak oceniamy?)

Drugi tom przedstawia zmiany w postrzeganiu cielesności w okresie od rewolucji francuskiej do I wojny światowej. Tak oto Corbain wprowadza czytelnika w problematykę badawczą pracy:

Ciało zajmuje pewne miejsce w przestrzeni. Samo jest pewną przestrzenią, która ma swoje powłoki: skórę, dźwiękową otoczkę swego głosu, aurę swego oddychania skórnego. Tego fizycznego, materialnego ciała można dotykać, można je czuć i oglądać. Jest ono tą rzeczą, którą inni widzą, którą badawczo, pożądliwie obserwują. Z czasem się ono zużywa. Staje się przedmiotem wiedzy. Uczeni manipulują nim i je rozczłonkowują. Mierzą jego masę, gęstość, objętość, temperaturę. Analizują jego ruch. Poddają je obróbce. Owo ciało anatomów czy fizjologów różni się jednak zdecydowanie od ciała doznającego rozkoszy czy obolałego.

W tej części zaproszeni do współpracy francuscy historycy śledzą, w jaki sposób ludzkie ciało nabrało społecznego znaczenia. Ukazują nam proces historyczny, podczas którego z przedmiotu przekształciło się w podmiot. Pokazują, jak organizm rządzący się prawami chemicznymi i fizycznymi zyskał autonomię i stał się konstrukcją społeczną.

Jaka była wiedza lekarzy na temat ciała, jego anatomii i fizjologii? Jak ta wiedza konstytuowała się i ewaluowała w ciągu XIX wieku? Jak było postrzegane ciało przez artystów czy członków grup religijnych? Jak postrzegana jest cielesność w sporcie, a jak w sferze seksualnej? Na te i inne pytania autorzy esejów starają się udzielić odpowiedzi na kartach dziewięciu rozdziałów. Przybliżają czytelnikowi początki nowoczesnej medycyny anatomiczno-klinicznej, anestezji, seksuologii, rozwój gimnastyki, sportu i higieny, ukazywania ciała jako usposobienia piękna, źródła rozkoszy, ale i bólu.

Przeczytaj też:

Nie znajdziemy tu słabszych tekstów. Każdy ma doskonałą formę, styl i treść. Bazując na źródłach drukowanych i ikonograficznych XIX wieku oraz wspierając się źródłami wtórnymi, autorzy prowadzą czytelnika po intelektualnej mapie XIX wieku. Zaskakują, prowokują spostrzeżeniami i zachęcają do refleksji. Ta publikacja to prawdziwa gratka dla antropologów kultury, ale nie tylko. Czy wiedzieliście, że w połowie XIX wieku basen, wówczas nazywany pływalnią, był miejscem nie tyle współzawodnictwa, co ćwiczeń i zmagania się z zimnem, co dzisiaj nazwiemy hydroterapią? Albo że potępiono masturbację i rozpowszechniano informację, że zwiększa śmiertelność? Ten „grzech samotny” miał wysuszać ciało w ciągu niespełna roku, blokować rozkwit i w efekcie doprowadzać grzesznika do grobu. Te i inne ciekawostki z pewnością zainteresują szersze grono odbiorców.

Niewątpliwym atutem publikacji są też liczne ilustracje wysokiej jakości, które są doskonałym uzupełnieniem omawianych w poszczególnych rozdziałach zagadnień. Na pochwałę zasługuje również praca tłumaczy z języka francuskiego – Krystyny Belaid oraz Tomasza Stróżyńskiego. Nie jest łatwo przekładać dzieła francuskich historyków, posługujących się specyficznym, „ciężkim” stylem pisarskim. Długie, wielokrotnie złożone zdania oraz osobliwe konstrukcje językowe idealnie oddające to, co autor chciał przekazać czytelnikowi – to właśnie cecha rozpoznawcza stylu francuskich badaczy. Dokładne oddanie przekazu w przypadku tłumaczenia jest więc nie lada wyzwaniem, z którym wspomniane osoby znakomicie sobie poradziły.

„Historia ciała” to niebanalna, frapująca i godna polecenia książka. Z niecierpliwością czekam na ukazanie się ostatniego tomu tego monumentalnego dzieła.

Redakcja i korekta: Katarzyna Grabarczyk


Nie ma jeszcze żadnych komentarzy
Małgorzata Radomska

Doktorantka Institut d'Etudes Politiques de Paris oraz Max Planck Institut for Demografic Research. Politolog, znawca stosunków międzynarodowych, demograf. Zafascynowana okresem międzywojennym, dyplomacją, historią społeczną i migracjami ludności. Uwielbi

Wolna licencja – ten materiał został opublikowany na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 3.0 Polska.

Redakcja i autor zezwalają na jego dowolny przedruk i wykorzystanie (również w celach komercyjnych) pod następującymi warunkami: należy wyraźnie wskazać autora materiału oraz miejsce pierwotnej publikacji – Portal historyczny Histmag.org, a także nazwę licencji (CC BY-SA 3.0) wraz z odnośnikiem do jej postanowień. W przypadku przedruku w internecie konieczne jest także zamieszczenie dokładnego aktywnego odnośnika do materiału objętego licencją.

UWAGA: Jeśli w treści artykułu nie zaznaczono inaczej, licencja nie dotyczy ilustracji i filmów dołączonych do materiału – w kwestii ich wykorzystania prosimy stosować się do wskazówek w opisie pod nimi lub – w razie ich braku – o kontakt z redakcją: redakcja@histmag.org