Opublikowano
2011-01-18 23:34
Licencja
Prawa zastrzeżone

Kobiety średniowiecza (4): Melisanda, królowa jerozolimska

W historii założonych przez krzyżowców państw na Bliskim Wschodzie nie brak wyjątkowych kobiet. Jedną z nich była Melisanda, królowa jerozolimska w XII wieku.


Strony:
1 2

Zobacz też: Bliski Wschód - miejsce starcia cywilizacji? [historia, artykuły, publicystyka]

Krzyżowcy, którzy zdecydowali się osiedlić na stałe w Ziemi Świętej, nieraz zawierali małżeństwa z miejscowymi kobietami. Przykład dał pierwszy król jerozolimski Baldwin I, który ożenił się z Ormianką. Podobnie jego kuzyn, Baldwin z Le Bourg, hrabia Edessy, który około 1101 roku pojął za żonę Morfię, córkę Gabriela, ormiańskiego władcy Meliteny. Z tego małżeństwa pochodziły cztery córki: Melisanda, Hodierna, Alicja i Jowita.

Królewna i jej wybranek

W 1118 roku po bezpotomnej śmiercia Baldwina I królem jerozolimskim został Baldwin z Le Bourg (jako Baldwin II). W ten sposób Melisanda stała się następczynią tronu najważniejszego łacińskiego państwa na Bliskim Wschodzie. I jak przystało na średniowieczną dziedziczkę, męża wyszukał jej ojciec. W 1128 roku Baldwin II wysłał poselstwo do Ludwika VI Grubego, króla Francji, by wskazał kandydata na męża Melisandy i przyszłego króla jerozolimskiego. Ludwik VI wskazał Fulka V, hrabiego Andegawenii, a wybór ten spotkał się z poparciem papieża Honoriusza II.

Ślub Melisandy, królewny jerozolimskiej, i Fulka, hrabiego Andegawenii.

Fulko urodził się przypuszczalnie w 1090 roku, czyli był o około piętnaście lat starszy od Melisandy. Był synem Fulka IV Ponurego, hrabiego Andegawenii, i jego piątej żony Bertrady de Montfort, która porzuciła męża i związała się z królem Francji Filipem I. Poza tym życiorys Fulka V nie wyróżniał go niczym spośród innych francuskich feudałów. W 1109 roku po śmierci ojca odziedziczył Andegawenię, w następnym roku ożenił się z bogatą dziedziczką hrabstwa Maine. Brał udział w walkach między Henrykiem I, królem Anglii, a Ludwikiem VI Grubym, królem Francji, popierając raz jednego, a raz drugiego z rywali. W 1120 roku udał się z pielgrzymką do Ziemi Świętej i zapewne wtedy poznał nastoletnią królewnę z Jerozolimy. Po powrocie do Europy ponownie włączył się w rywalizację między władcami Anglii i Francji. Owdowiał w 1126 roku. Rok później otrzymał ofertę, o jakich opowiadają nieraz różnego rodzaju baśnie i podania: rękę pięknej księżniczki i królestwo za morzem. Fulko V przyjął ofertę. Andegawenię przekazał synowi z pierwszego małżeństwa, Gotfrydowi Pięknemu, a sam po raz drugi udał się do Ziemi Świętej, tym razem na zawsze. 2 lipca 1129 roku w Jerozolimie Fulko poślubił Melisandę. Małżeństwo to było typowym kontraktem politycznym. O ile jeszcze młoda żona o niewątpliwie egzotycznej urodzie podobała się Fulkowi, to niski, rudowołosy czterdziestolatek nie był szczytem marzeń jerozolimskiej królewny.

Rok po ślubie na świat przyszło pierwsze dziecko Melisandy i Fulka – syn Baldwin (późniejszy Baldwin III). 21 sierpnia 1131 roku zmarł Baldwin II. Zgodnie z wolą zmarłego Królestwem Jerozolimskim miał władać rząd składający się z jego córki, zięcia i wnuka. 14 września w Jerozolimie odbyła się koronacja małżonków.

Niewierna królowa?

Jak wspomniano, Fulko nie był spełnieniem marzeń Melisandy. Królową podejrzewano o zbyt bliskie stosunki z Hugonem II z Le Puiset, hrabią Jafy, który był jej dalekim kuzynem. Około 1121 roku ożenił się on z bogatą wdową. Była ona zachwycona przystojnym mężem, czego nie można powiedzieć o pasierbach, niewiele młodszych od swojego ojczyma. Współcześni historycy nie są zgodni co do romansu Melisandy i Hugona. Część zgadza się w tej wersji ze źródłami średniowiecznymi, inni, jak Hans Eberhard Mayer, zaprzeczają, że takowy miał miejsce.

Faktem jest, że w 1132 roku Hugo z Le Puiset został oskarżony przez swojego pasierba Waltera Garniera o spisek na życie króla. Jednocześnie Garnier wyzwał ojczyma na pojedynek, który miał rozstrzygnąć o słuszności oskarżenia. Hugo nie stawił się w wyznaczonym terminie. „Być może królowa, przestraszona tak nieoczekiwanym obrotem sprawy, wybłagała u niego tę absencję, a może uczyniła to Emma, obawiając się śmierci albo swego męża, albo swego syna, niewykluczone również, że sam Hugon, mając nieczyste sumienie, przestraszył się pomsty Bożej” – przypuszczał wytrawny znawca tematu, Steven Runciman.

Hugo zbiegł do Askalonu, będącego w tym czasie we władaniu Egipcjan, i wspierany przez tych ostatnich omal nie doprowadził do wojny domowej w Królestwie Jerozolimskim. Ostatecznie ukorzył się przed królem i został skazany na trzy lata banicji. Miał się na nią udać wiosną. Zimę z 1132 na 1133 rok spędził w Jerozolimie, gdzie próbował go zamordować pewien rycerz z Bretanii – niedoszły zabójca chciał się w ten sposób przypodobać Fulkowi. Król nie docenił albo nie mógł tego docenić. Bretończyk został stracony w okrutny sposób – przez ćwiartowanie. Hugo z Le Puiset wyjechał na Sycylię, gdzie niedługo potem zmarł śmiercią naturalną.

W tym czasie głośno było o młodszej siostrze Melisandy, Alicji, która po śmierci swego męża, Boemunda II, samodzielnie rządziła księstwem Antiochii i nie za bardzo chciała oddać dziedzictwo własnej córce. Warto mieć to na uwadze, bo Melisanda w pewien sposób pójdzie w ślady młodszej siostry.

Jesienią 1143 roku król Fulko ze swoim dworem przebywał w Akce. 7 listopada na życzenie znudzonej królowej udali się na wycieczkę po okolicach miasta. W jej trakcie król zobaczył zająca i ruszył za nim w pościg. Spadł jednak z konia w tak nieszczęśliwy sposób, że zmarł trzy dni później.

Tekst ma więcej niż jedną stronę. Przejdź do pozostałych poniżej.

Polecamy e-book Marcina Sałańskiego „Elita władzy w Królestwie Jerozolimskim (1174–1185)”:

Autor: Marcin Sałański
Tytuł: „Elita władzy w Królestwie Jerozolimskim (1174–1185)”

Wydawca: PROMOHISTORIA [Histmag.org]

ISBN: 978-83-934630-8-4

Stron: 85

Formaty: PDF, EPUB, MOBI (bez DRM i innych zabezpieczeń)

6,9 zł

(e-book)

Strony:
1 2
Napisz komentarz
Regulamin komentarzy

Gość: Incitatus |

Czy aktualna Melissa to dawna Melissanda?



Odpowiedz

Gość: Hubert |

Ciekawa królowa



Odpowiedz
Michael Morys-Twarowski

Doktorant w Instytucie Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Współautor monografii Dzieje Cieszyna (2010). Publikował artykuły m.in. w „Polskim Słowniku Biograficznym”, „Studiach Historycznych” i „Pamiętniku Cieszyńskim”.

Prawa zastrzeżone – ten materiał jest chroniony przez przepisy prawa autorskiego.

Kopiowanie, przedrukowywanie (poza dozwolonymi prawnie wyjątkami) wyłącznie za zgodą redakcji: redakcja@histmag.org