Opublikowano
2015-01-05 14:30
Licencja
Wolna licencja

Konfederacja Narodu - marzenia o Imperium Słowiańskim

Stworzyła rozbudowane podziemne struktury i program. Liczyła na zwycięskie zakończenie wojny i budowę Imperium Słowiańskiego z dominującą rolą Polski. Dzieje Konfederacji Narodu stanowią jedną z białych plam w historii polskiej konspiracji czasów II wojny światowej. Jak skończyły się marzenia o Imperium Słowiańskim?


Strony:
1 2

Za początek istnienia Konfederacji Narodu uznaje się 19 września 1940 roku, kiedy doszło do połączenia kilku organizacji konspiracyjnych wcześniej skupionych w Komitecie Porozumiewawczym Organizacji Niepodległościowych, opozycyjnym do Związku Walki Zbrojnej. W ten sposób Tajna Armia Polska, Gwardia Obrony Narodowej, Związek Czynu Zbrojnego, „Pobudka” i „Znak” połączyły się w jeden, skonfederowany organizm.

Założenia programowe

Bolesław Piasecki, 1938 W ogłoszonej deklaracji KN podkreślono m.in. przywiązanie do religii katolickiej, walkę z okupantem i narodowy charakter państwa polskiego. Ponadto, oprócz celu nadrzędnego jakim było odzyskanie niepodległości Polski, ważne było także przygotowanie przyszłych kadr dla odrodzonego państwa. W dokumencie tym określono również stosunek KN do ZWZ. Za konieczne uważano podjęcie z nią współpracy, lecz jednocześnie twardo stano na gruncie zachowania swojej niezależności. Wynikało to przede wszystkim z niechęci do dowództwa ZWZ, uznawanego za kontynuatorów sanacji.

Rozszerzeniem tekstu deklaracji stał się artykuł Bolesława Piaseckiego „Wielka Ideologia Narodu Polskiego” z przełomu czerwca i lipca 1940 roku. W tekście tym pojawia się koncepcja przyszłego Imperium Słowiańskiego jako związku państw od Finlandii po Bałkany pod przewodnictwem Polski. W myśleniu Piaseckiego można dostrzec czytelne nawiązania do federacyjnych pomysłów Józefa Piłsudskiego. Biografowie Piaseckiego wprost nazywają jego wizję: „groteskową kopią piłsudczykowskiego prometeizmu”. W podobny sposób jak Marszałek Piłsudski, przywódca KN planował także uchwycić władzę w kraju. Przewidywał, że losy konfliktu potoczą się analogicznie jak w trakcie I wojny światowej, co doprowadzi do konfrontacji Polski ze Związkiem Radzieckim. O wyniku tego starcia decydującą rolę miały odgrywać kadry wykształcone w ogniu walki, a Konfederacja Narodu miała powtórzyć drogę Legionów Piłsudskiego. Drugie kluczowe zagadnienie stanowiła sprawa przyszłego ustroju odrodzonego państwa polskiego. Piasecki i czołowi działacze KN, uprzedzeni do demokracji i totalitaryzmu, proponowali idee uniwersalizmu jako „trzeciej drogi” pomiędzy tymi dwoma rozwiązaniami ustrojowymi. Głównym twórcą uniwersalistycznych koncepcji KN był jego kapelan, jezuita o. Józef Warszawski „Ojciec Paweł”.

Trzeba zaznaczyć, że w programie KN zaakcentowano również bezkompromisowy antykomunizm i antysemityzm. Wraz z tragicznym procesem eksterminacji ludności żydowskiej, zaczęto jednak odchodzić od tego drugiego elementu programu.

Wojsko i polityka

Jan Włodarkiewicz 28 stycznia 1941 roku Konfederacja została podzielona na dwa człony: wojskowy i polityczny. Pierwszy, nazwany Konfederacją Zbrojną (od 1942 r. zbrojnym ramieniem KN stały się Uderzeniowe Bataliony Kadrowe), kierowany był przez majora Jana Włodarkiewicza. Działowi politycznemu przewodził Bolesław Piasecki. Włodarkiewicz dążył do jak najszybszego scalenia Konfederacji Zbrojnej z ZWZ i rozszerzenia współpracy. Komendant Główny ZWZ gen. Stefan Rowecki „Grot” powierzył nawet Włodarkiewiczowi zadanie organizacji akcji dywersyjnych na zapleczu frontu niemiecko-radzieckiego znanego pod nazwą „Wachlarza”. Nagła śmierć Włodarkiewicza do jakiej doszło w niewyjaśnionych okolicznościach w marcu 1942 r. nie przerwała energicznie prowadzonego procesu scaleniowego. Większość Konfederacji Zbrojnej podporządkowała się ZWZ/AK.

W zaistniałej sytuacji musiał odnaleźć się Bolesław Piasecki. Organizacja składająca się z wielu grup o odmiennych poglądach przeżywała kryzys wewnętrzny. Pomimo odejścia Związku Czynu Zbrojnego i Gwardii Obrony Narodowej nastąpił okres rozwoju KN. W swoim szczytowym okresie osiągnęła ona przybliżoną liczbę 10 tysięcy członków. W tym okresie czytelnie ustosunkowano się do rządu gen. Władysława Sikorskiego i Delegatury Rządu na Kraj. Uznano, że w ówczesnej rzeczywistości krytykowanie rządu i osoby Naczelnego Wodza było bezcelowe. Delegaturę Rządu na Kraj uznano za oficjalną ekspozyturę Rządu w kraju, lecz nie ukrywano niechętnego stosunku do niej, wynikającego z różnic ideowych pomiędzy jej przedstawicielami a członkami KN.

Akcje bojowe

W nocy z 26 na 27 lipca 1942 r. miała miejsce najsłynniejsza akcja bojowa Konfederacji Narodu i jedna z najbardziej brawurowych w okupowanej stolicy. Przebrani w niemieckie mundury członkowie KN pod dowództwem Stefana Lipińskiego „Bruno” bez jednego wystrzału uwolnili z niemieckiego więzienia przy ul. Daniłowiczowskiej pięciu przetrzymywanych tam członków KN. Znaczną pomoc w akcji udzielił im szef organizacji „Muszkieterowie” – Stefan Witkowski.

Tekst ma więcej niż jedną stronę. Przejdź do pozostałych poniżej.

Polecamy e-book: Paweł Rzewuski – „Wielcy zapomniani dwudziestolecia”

Autor: Paweł Rzewuski
Tytuł: „Wielcy zapomniani dwudziestolecia cz.1”

Wydawca: PROMOHISTORIA [Histmag.org]

ISBN: 978-83-934630-0-8

Stron: 58

Formaty: PDF, EPUB, MOBI (bez DRM i innych zabezpieczeń)

3,9 zł

(e-book)

Strony:
1 2
Napisz komentarz
Regulamin komentarzy

Gość: Hrabina Marica |

Utworzyć coś takiego to jedno, ale trudniej byłoby taką konfederację utrzymać, szczególnie po odejściu jej ojców - założycieli. Tak się stało z państwem Chrobrego po jego śmierci.



Odpowiedz

Gość: Mateo |

I bardzo dobrze, ze do czegoś takiego nie doszło, moim zdaniem skończyło by się jak w Jugosławii, rozpad po jakimś czasie i wojna domowa + czystki etniczne, zbyt duża różnorodność narodów, coś takiego nie ma prawa działać...



Odpowiedz
Daniel Wójtowicz

Student historii na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej. Interesuje się historią najnowszą, w szczególności II RP.

Wolna licencja – ten materiał został opublikowany na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 3.0 Polska.

Redakcja i autor zezwalają na jego dowolny przedruk i wykorzystanie (również w celach komercyjnych) pod następującymi warunkami: należy wyraźnie wskazać autora materiału oraz miejsce pierwotnej publikacji – Portal historyczny Histmag.org, a także nazwę licencji (CC BY-SA 3.0) wraz z odnośnikiem do jej postanowień. W przypadku przedruku w internecie konieczne jest także zamieszczenie dokładnego aktywnego odnośnika do materiału objętego licencją.

UWAGA: Jeśli w treści artykułu nie zaznaczono inaczej, licencja nie dotyczy ilustracji i filmów dołączonych do materiału – w kwestii ich wykorzystania prosimy stosować się do wskazówek w opisie pod nimi lub – w razie ich braku – o kontakt z redakcją: redakcja@histmag.org